Jaki jest teologiczny powód Komunii św. pod jedną postacią?

Podstawowym powodem teologicznym jest prawda wiary katolickiej, że cały Jezus Chrystus jest obecny pod każdą postacią eucharystyczną, nawet w każdej jej cząstce. Na podstawie tej prawdy w Kościele rzymskim z czasem zaprzestano udzielania wiernych Komunii św. pod obydwiema postaciami, a to z powodów praktycznych. Po pierwsze z tego powodu, że łatwiej jest zabezpieczyć przed profanacją samą postać chleba. Po drugie z tego powodu, że przechowywać bezpiecznie - czyli bez niebezpieczeństwa zepsucia - można jedynie postać chleba, a przechowywanie jest konieczne do Komunii św. dla chorych. Jeśli chorzy otrzymywaliby Komunię św. inaczej niż reszta wiernych, to sprzyjałoby to wrażeniu różnicy i nierównego traktowania pośród wiernych. Natomiast różnica w przyjmowaniu Komunii św. przez celebransa (czyli duchownego) i przez wiernych świeckich ma podstawy teologiczne, mianowicie w innym udziale w Eucharystii celebransa z jednej a wiernych świeckich z drugiej. To właśnie ta różnica były korzeniem herezji kalikstynów, którzy domagali się takiego samego sposobu przyjmowania Komunii św. przez duchownych i świeckich. Nie dziwi więc, że skrajni moderniści, którzy podejmują wszelkie możliwe herezje, forsują także tę herezję, przynajmniej w praktyce. 

Ponadto zachodzi tutaj nadużycie władzy polegające na tym, że biskup nie ma prawa nakazywać czegoś, co
- jest w prawie liturgicznym Novus opcjonalne, a w liturgii tradycyjnej zakazane,

- cuchnie starą herezją kalikstynów.

Czy Novus Ordo Missae jest rytem rzymskim?

Odpowiedź zależy oczywiście przede wszystkim od definicji rytu rzymskiego. 

W terminologii katolickiej określenie ryt ma dwa zasadnicze znaczenia:

- system obrzędów liturgicznych czyli prawnie ustanowiony porządek sprawowania sakramentów bądź jednego z nich

- system prawno-liturgiczny obejmujący zarówno liturgię jak przepisy dyscyplinarne, włączając może nawet zwyczaje kościelne. 

W pytaniu chodzi zapewne o to pierwsze znaczenie. Zaś z kontextu domyślam się, że chodzi zarówno o jakość teologiczną Novus Ordo jak też o jego związek czy relację z rzymską tradycją liturgiczną. 

Pod względem czysto prawnym Novus Ordo Missae został ustanowiony jako "zreformowany" obrzęd mszalny liturgii rzymskiej. Tym niemniej można pytać o jego zgodność zarówno (czysto liturgicznie) z dotychczasowym czyli tradycyjnym - niezakazywanym i nieusuwalnym - obrzędem Kościoła rzymskiego jak też a prawdami wiary katolickiej (czyli bardziej dogmatycznie). Rozumiem, że tego dotyczy trudność i wątpliwość. 

Tutaj oczywiście należałoby rozważyć szczegóły, choćby po krótce. 

Pod względem dogmatycznym Novus Ordo w sposób oczywisty reprezentuje oddalenie od prawd wiary katolickiej zarówno ściśle co do Sakramentu Eucharystii jak też ogólnie zwłaszcza w dziedzinie sakramentologii oraz eklezjologii (pojęcie kapłaństwa, stanu duchownego, struktury Kościoła itp.), aczkolwiek nie ma w nim zaprzeczenia wprost tym prawdom, a jedynie ich zaciemnienie i zrelatywizowanie poprzez dodanie elementów, które nie są katolickie przynajmniej co do pochodzenia (jak regularny udział świeckich - w tym także niewiast - w funkcjach liturgicznych, upodobnienie - rzekome - do Ostatniej Wieczerzy, rugowanie oznak czci wobec postaci eucharystycznych itp.). 

Z tego powodu problematyczne jest nazwanie Novus Ordo "formą zwyczajną rytu rzymskiego". Ta nazwa wprowadzona przez Benedykta XVI w motu proprio "Summorum Pontificum" (2007) jest - moim zdaniem - ukłonem czy ustępstwem wobec twardogłowych fanów Novus Ordo, którzy są równocześnie zdeklarowanymi wrogami tradycyjnej liturgii rzymskiej, a którzy z całą pewnością stanowczo się sprzeciwiali i sprzeciwiają wolności dla tej liturgii (której zresztą nikt nie może nikomu odebrać). Innymi słowy: z moich informacyj wynika, że Benedykt XVI w swoim planie uwolnienia liturgii tradycyjnej napotkał na opór modernistów zarówno w Kurii Rzymskiej jak też w części konferencyj biskupów, którzy wręcz grozili buntem a nawet schizmą z powodu rzekomo zamierzonej przez papieża zdrady reform "soboru". Zresztą nazewnictwo nie jest istotne, nawet jeśli jest problematyczne. Istotne są rozwiązania prawne. 

Oczywiście bardziej prawidłowe byłyby określenia: tradycyjny ryt rzymski (dla liturgii tradycyjnej) oraz nowy ryt "rzymski" (dla Novus Ordo). Wtedy sprawa byłaby jasna. Temu powinien odpowiadać formalny status prawny, czyli przynajmniej zrównanie w prawach czyli całkowita wolność wyboru tradycyjnego rytu rzymskiego przez celebransa oraz prawo wiernych do uczestniczenia w liturgii sprawowanej w tymże rycie. To jest jedyna droga odzyskania wiarygodności Kościoła w dzisiejszych czasach i w ogóle. Jeśli dany ryt był sprawowany przez wieki, to nie może być zły czy błędny, a tym samym nie może zostać zakazany czy usunięty. 

Tej wolności dla rytu rzymskiego bardzo obawiają się twardogłowi moderniści, gdyż zauważyli, że młodzież traktująca na poważnie wiarę katolicką - zarówno duchowna jak też świeccy - coraz bardziej zwraca się ku niemu. To poczucie zagrożenia doprowadziło do pontyfikatu bergogliańskiego, a w końcu do haniebnego jako że kłamliwego motu proprio "Traditionis custudes" (2021). 

Ceremoniarz w Novus Ordo

Na wstępie muszę zaznaczyć, że nie jestem specjalistą w Novus Ordo, ponieważ od dawna go nie sprawuję. Mam jedynie ogólną wiedzę. A zupełnie nie znam przepisów czy zwyczajów specyficznie polskich. Dlatego przede wszystkim polecam:

- nie polegać ślepo na tym, co dany proboszcz oczekuje czy praktykuje, 

- domagać się od nich (oczywiście uprzejmie) wskazania na przepisy liturgiczne, na których się opierają,

- mieć odwagę porównać praktykę parafialną z tymi przepisami. 

Podane przykłady wydają mi się mieścić w przepisach Novus Ordo. W liturgii tradycyjnej zadaniem ceremoniarza jest m. in. właśnie obsługiwanie mszału, czyli tutaj zachodziłaby nawet pewna zgodność. 

Co do podanego sposobu udzielenia Komunii św. sprawa jest nieco złożona. Po pierwsze, ten sposób mieści się w przepisach Novus Ordo, które dopuszczają udzielenie Komunii św. pod dwiema postaciami przez zanurzenie. Po drugie, zaletą tego sposobu jest niemożliwość udzielenia na łapkę, gdyż wtedy jest jedynie możliwość udzielenia do ust. Po trzecie jednak, podejrzewam, że kapłan w ten sposób usiłował Ciebie jakoś wyróżnić i w swoisty sposób jakby przekupić w jakimś celu. Ten trzeci aspekt jest oczywiście haniebny, gdyż liturgia nie powinna być okazją czy środkiem dla takich zagrywek. Ten kapłan mógłby w inny sposób okazać, że Cię lubi czy docenia, nie w ten sposób. 

Dlaczego nie zakazuję uczestniczenia w Novus Ordo?

 

Takie oto pytanie skierował do mnie pewien człowiek, będący widocznie pod wpływem propagandy uprawianej przez FSSPX. 

Odpowiedź jest prosta: nie zakazuję, ponieważ nie mam takiej władzy i sobie jej nie uzurpuję. 

Z teologicznego punktu widzenia nie ma też podstaw do takowego zakazu, jeśli uznaje się sakramentalną ważność Novus Ordo. 

Członkowie FSSPX zarówno w swoich publicznych wystąpieniach, jak też - i to bardziej stanowczo - w prywatnym kierownictwie duchowym głoszą, że nie należy uczęszczać na Novus Ordo, gdyż oznacza to zagrożenie dla wiary. Oto dobitny przykład:

Tym samym wartość katechetyczno-pedagogiczna liturgii jest stawiana ponad wartością sakramentalną, czyli otrzymywaniem łask, które się odbywa, skoro Msza św. jest ważna (jak oficjalnie głosi FSSPX). To jest myślenie protestanckie, przez sprowadzenie liturgii do jej wymiaru katechetyczno-pedagogicznego. 

Zresztą fakt, że zdecydowana większość wiernych przekonanych obecnie do liturgii tradycyjnej wychowywała się w Novus Ordo, świadczy o tym, że jednak można poznać, zachować i nawet zgłębić wiarę katolicką także w strukturach Novus Ordo. 

Moim zadaniem jest nauczanie wiary katolickiej bez skażenia błędami współczesności, by każdy wierzący był w stanie samodzielnie rozeznać, która liturgia bardziej odpowiada tej wierze. Na tym polega dojrzałość wiary. Każdy powinien sam roztropnie ocenić, gdzie jego wiara nie jest obrażana, niszczona czy poniewierana, a gdzie może w spokoju i zgodzie modlić się i przyjmować sakramenty. 

Problem jest więc zasadniczo w traktowaniu wiernych przez FSSPX: są traktowani jak wyznawcy sekty, nie jak rozumne istoty, zdolne do rozsądnego wyboru w świetle wiary katolickiej. FSSPX gromadzi osoby, które dostrzegają w strukturach Novus Ordo problemy liturgiczne (Komunia na stojąco, dołapna, szafarze świeccy itp.) i teologiczne (ekumenizm itp.), a szukają liturgii, nauczania i opieki duszpasterskiej zgodnej z wiarą katolicką. Bardzo często, a raczej nawet z reguły są to osoby, które przeszły w jakimś stopniu formację we wspólnotach typu "charyzmatycy" czy "neokatechumenat". Zwykle efekt jest taki, że osoby te przechodzą z jednej wersji sekciarstwa do drugiej, tym razem niby tradycjonalistycznej czy raczej lefebvriańskiej. Zasada i mentalność jest ta sama: ślepe, irracjonalne zapatrzenie w przywódców, którzy ze swej strony też tego oczekują i tak właśnie tresują swoich wyznawców. Dobitnym przykładem jest sprawa jarosławska, o której było niegdyś (tutaj). Na tym i też na wielu innych przykładach widać wyraźnie, że "bractwu" (FSSPX) zależy nie na udzielaniu wiernym sakramentów tradycyjnych, lecz na związaniu ich ze sobą i to wyłącznie ze sobą, wraz z dość bezczelnym wykorzystywaniem ich. Tak działają sekty, nie Kościół katolicki. 

Czy obrzędy mają wartość?

Pojawia się pytanie, czy i jakie ma znaczenie uczestniczenie w takim a nie innym obrzędzie. Zwłaszcza chodzi o różnicę między liturgią tradycyjną a tzw. Novus Ordo czyli obrzędami "zreformowanymi" po Vaticanum II.

Według sakramentologii katolickiej każdy sakrament składa się z materii, formy, szafarza oraz przyjmującego. Spełnienie określonych warunków co do każdego z tych składników jest konieczne do tego, by sakrament się wydarzył. Tak np. chrztem nie jest polanie głowy psa mlekiem przez małpę, Eucharystią nie jest wypowiedzenie przez osobę świecką nad chipsami i coca-colą słów "to jest dobre", sakramentem święceń nie jest położenie łapy szczekającego psa na nodze kobiety itp. Do ważności chrztu wystarczy natomiast polanie wodą jakiejś części ciała człowieka nieochrzczonego wraz wypowiedzeniem słów "ja ciebie chrzczę w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego" w intencji czynienia tego, co czyni Kościół. To jest istota sakramentu Chrztu. Natomiast wszystkie inne słowa i czynności składające się na obrzęd Chrztu należą teologicznie do kategorii sacramentale (liczba mnoga: sacramentalia, w odróżnieniu od sacramentum/ sacramenta). 

Podobnie jest w przypadku sakramentu Eucharystii. Do jego ważności konieczne jest wypowiedzenie przez ważnie wyświęconego kapłana słów Konsekracji nad chlebem i winem z intencją czynienia tego, co czyni Kościół, a ważnie przyjmującym Eucharystię może być tylko osoba ochrzczona. Wszystkie inne czynności i słowa kapłana należą do kategorii sacramentale (sacramentalia).

Według nauczania Kościoła wyrażonego w Codex Iuris Canonici z 1917 r., kanon 1144, sacramentalia - czyli wszystkie obrzędy dodane przez Kościół do istotnych czyli niezbędnych składników sakramentów - są skuteczne na mocy czynności Kościoła, czyli zwłaszcza celebransa działającego w imieniu Kościoła (opus operantis Ecclesiae). Oznacza to, że jakość i też ilość tych czynności ma wpływ na ich skuteczność czyli działanie w porządku łaski. 

Katechizm Kościoła Katolickiego zasadniczo potwierdza tę zasadę, aczkolwiek niestety mniej wyraźnie:

W każdym razie nie jest obojętne, jakie to są obrzędy, w jakiej ilości, i przez kogo i jak są sprawowane. Dlatego właśnie skrócenie słów i czynności, a zwłaszcza tak poważne obcięcie czynności celebransa, które ma miejsce w tzw. koncelebrze jest pozbawieniem wiernych i całej ludzkości tych owoców w porządku łaski, które są związane z obrzędami tradycyjnymi. 

X. Michał Sopoćko prekursorem Novus Ordo (z post scriptum)

Jest źródłowo obficie i obszernie poświadczone, że x. Michał Sopoćko, główny promotor rzekomych objawień przeżytych przez s. Faustynę Kowalską, był gorliwym i nachalnym promotorem tzw. niedzieli miłosierdzia w pierwszą niedzielę po niedzieli Zmartwychwstania Pańskiego. Słusznie napotkało to na sprzeciw zarówno wielu teologów jak też większości biskupów polskich. Argumenty były różne. Temat czeka na osobne opracowanie. Tymczasem wskażę jedynie na dość prosty i zwykle pomijany fakt, że temat Bożego miłosierdzia jest dość jasno i wyraźnie obecny w tradycyjnej liturgii rzymskiej, czyli tej sprzed reformy promulgowanej przez Pawła VI. Nie było więc żadnego słusznego powodu do wprowadzania osobnego święta czyli niedzieli dla tej tematyki. Oto dwa najsilniejsze przykłady, jeden z drugiej niedzieli po niedzieli Zmartwychwstania Pańskiego, drugi z dziesiątej niedzieli po Zesłaniu Ducha Świętego:

W pierwszym przypadku jest to śpiew na wejście, introitus, w drugim oracja. Oracja jest szczególnie ciekawa i ważna, ponieważ odpowiada ona dokładnie temu, co św. Tomasz z Akwinu mówi w kwestii o miłosierdziu, mianowicie, że Bóg pokazuje Swoją wszechmoc najbardziej w przebaczeniu i zmiłowaniu. Uwaga: św. Tomasz nie mówi, że miłosierdzie Boże przewyższa sprawiedliwość czy inne przymioty Boga, jak to głosi x. Sopoćko i jego sekta. W całej teologii katolickiej, ani w Piśmie św., ani w Tradycji Kościoła, nie ma podstaw do takiego twierdzenia. To jest wymysł x. Sopoćki, który zresztą najprawdopodobniej jest właściwym autorem "Dzienniczka" s. Faustyny wraz z tą całą fałszywą, właściwie heretycką i bluźnierczą ideologią miłosierdzizmu. 

Sopoćkowy miłosierdzizm był zatem dość wczesnym i zarazem oryginalnym atakiem na tradycyjną liturgię katolicką w postaci Missale Romanum św. Piusa V, którego tenże święty papież nie był autorem, lecz tym, który zarządził stosowanie tradycyjnego, praktykowanego od wieków rzymskiego obrzędu mszalnego w całym Kościele.

Oszukańcze twierdzenie x. Sopoćki, jakoby Pan Jezus żądał wprowadzenia niedzieli miłosierdzia Bożego w pierwszą niedzielę po Zmartwychwstaniu Pańskim, jest szczególnie absurdalne i bezczelne, gdyż oznacza, jakoby Pan Jezus chciał zmienić tradycyjny mszał rzymski, skoro tenże mówi wyraźnie o miłosierdziu Bożym w dwie inne niedziele roku liturgicznego. 

Wobec tego przyznam, że nie rozumiem, jak ktoś znający mszał św. Piusa V oraz uważający go - co jest teologicznie pewne - za dzieło Ducha Świętego może nie dostrzegać tej sprzeczności, czyli właściwie bluźnierczej natury pomysłu Sopoćkowego. Sprawa jest prosta: Mszał św. Piusa V nie jest i nie może być przypadkowym i tymczasowym ludzkim pomysłem, lecz dziełem Ducha Świętego, który prowadzi i uświęca Kościół przede wszystkim poprzez ten mszał. Tak więc domaganie się przez x. Sopoćkę jego gruntownego przerobienia, a właściwie usunięcia, jest jest subwersyjnym pomysłem, który nie tylko podważa świętość i nieomylność Tradycji Kościoła poświadczonej w mszale św. Piusa V, lecz bezczelnie i bluźnierczo przypisuje to domaganie się Panu Jezusowi, który rzekomo ukazał się s. Faustynie. Zauważmy: tutaj nie chodzi o to, w którą niedzielę Kościół wspomina szczególnie i świętuje prawdę o Bożym miłosierdziu. Chodzi o to, że tym samym de facto podważana jest teologiczna doskonałość liturgii tradycyjnej - i to rzekomo przez samego Pana Jezusa, co jest szczególnie zuchwałym bluźnierstwem. Teologicznie i pastoralnie fałszywe jest oczywiście także wyróżnianie jednego przedmiotu Boga z pominięciem innych przymiotów. Do czego taki zabieg prowadzi, tego jesteśmy obecnie świadkami szczególnie w działaniach Franciszka, co do których zresztą mają zastrzeżenia także mało rozgarnięci wojtylianie i ratzingerianie nie wykazujący przywiązania czy choćby docenienia liturgii tradycyjnej, a niestety nie dostrzegający związku poczynań ich idoli z poczynaniami obecnego pontyfikatu. 

Tak więc wygląda na to, że mamy do czynienia z akcją zaprogramowaną długoterminowo i to nie dopiero wraz z Vaticanum II. Jednym z prekursorów fałszowania katolicyzmu, którego obecnie już nie można nie dostrzec, jest z całą pewnością x. Michał Sopoćko. A Kościół w Polsce został perfidnie porażony hańbą wypromowania tego bluźnierczego kultu. 

Post scriptum

W komentarzach pojawiła się wskazówka na jeden z argumentów wytaczanych przez x. Sopoćkę, mianowicie, że w Krakowie od XVII w. istnieje kościół Bożego Miłosierdzie i tym samym kult Bożego Miłosierdzia nie jest nowością. 

Zacznijmy od faktów. Na stronie tegoż kościoła rektoralnego (tutaj) znajduje się krótka jego historia, gdzie czytamy:

Podana jest też fotografia fragmentu cytowanego dokumentu:

Oto poprawne tłumaczenie:

"Tego samego roku dnia 25 października tenże podpisany Najwielebniejszy Pan konsekrował kościół Miłosierdzia Bożego oraz trzy ołtarze: główny ku czci Podwyższenia Świętego Krzyża, drugi ku czci Najświętszej Marii, trzeci ku czci św. Antoniego z Padwy, oraz umieścił w nich relikwie świętych męczenników Aureliusza i Witalisa."

Jest więc mowa o konsekrowaniu kościoła oraz znajdujących się w nim ołtarzy. Rzeczywiście konsekrowanie Miłosierdziu Bożemu jest dziwne, ponieważ w kalendarzu liturgicznym nie było takiego święta, a tytuł kościoła zawsze miał swoje święto patronalne (związane z odpustem). Sprawa jest więc zagadkowa. Tytuł tego kościoła wziął się najprawdopodobniej z celu, któremu służył, tzn. ma z pewnością związek z domem dla ubogich, którym służył. Jest to więc raczej tytuł zwyczajowy, potoczny, i wynika z charytatywnego charakteru tego miejsca. Natomiast właściwym, kanonicznym tytułem tegoż kościoła było zapewne Podwyższenie Świętego Krzyża wraz z tymże świętem patronalnym. Należałoby to sprawdzić w dokumentach tego kościoła względnie parafii, do której należał. W każdym razie fałszywe jest twierdzenie x. Sopoćki, jakoby z faktu istnienia tego kościółka wynikało praktykowanie święta Miłosierdzia Bożego. Czym innym jest bowiem potoczne, charytatywne znaczenie, a czym innym treść nadawana temu pojęciu przez "Dzienniczek" oraz działalność x. Sopoćki. 

Czy w "nowej mszy" spływa mniej łask?

Jeśli mamy do czynienia z ważną sakramentalnie Mszą św., czyli z ważną Konsekracją, czyli przemianą chleba w Ciało i wina w Krew Jezusa Chrystusa, wówczas łaski wypływające z niej są według katolickiej sakramentologii dwojakie:

- mocą samego sprawowanego ważnie sakramentu (ex opere operato), czyli mocą uobecnianej Ofiary Jezusa Chrystusa, 

- mocą obrzędów sprawowanych przez Kościół (ex opere operantis Ecclesiae). 

Jeśli Novus Ordo jest sprawowane ważnie sakramentalnie, wówczas ta pierwsza wartość (ex opere operato) jest taka sama jak w ważnie sprawowanej Mszy św. tradycyjnej. 

Inaczej ma się sprawa co do drugiej wartości. Jest oczywiste, że pod względem obrzędowym liturgia tradycyjna jest o wiele bogatsza w modlitwy i gesty, ogólnie czynności, i też w wymagania i zaangażowanie sił ducha i ciała, niż liturgia Novus Ordo. Dlatego nie ulega wątpliwości, że ta ostatnia ma odpowiednio mniejszą wartość i też mniejsze wypraszanie łask. Szczególnie skrajna jest ta różnica w przypadku koncelebry, w której trud koncelebransa ogranicza się praktycznie do ubrania alby i ornatu (choć często jest to sama stuła), wypowiedzenia słów Konsekracji i wyciągnięcia ręki. 

Lekceważenie i osłabienie wartości obrzędowej odpowiada mentalności protestanckiej, która gardzi znaczeniem czynności Kościoła w porządku łaski. Równocześnie nie należy się dziwić, że zarówno wprowadzenie Novus Ordo o poważnie pomniejszonej wartości obrzędowej w porządku łaski, a tym bardziej forsowana powszechność koncelebry idzie w parze ze słabnięciem i nawet zamieraniem życia Kościoła, życia łaską. 

Jaki jest żałobny kolor liturgiczny?

Jednym z jaskrawych przykładów wypaczeń teologicznych w liturgii Novus Ordo są obrzędy pogrzebowe. 

Rozpowszechnione obecnie celebrowanie liturgii pogrzebowej w szatach fioletowych jest niczym innym jak symboliczną negacją specyficznego znaczenia modlitwy za zmarłych, czyli negacją rzeczywistości czyśćca. Kolor fioletowy jest kolorem pokutnym, i przystoi ciału zmarłego jako że oznacza, w jakim nastawieniu wewnętrznym zmarła osoba odeszła czy przynajmniej powinna była odejść z tego świata, mianowicie w pokutnym. 

Właściwym kolorem żałobnym, czyli w modlitwie za zmarłych, jest kolor czarny, gdyż ta modlitwa jest czymś zupełnie innym niż pokuta. Modląc się za zmarłych modlimy się za dusze w czyśćcu, a w czyśćcu nie ma już pokuty, czyli nawrócenia i dobrowolnie powziętego cierpienia i wyrzeczenia, lecz jest jedynie narzucone cierpienie oczyszczające. Dlatego absurdalne i fałszywe teologicznie jest zastąpienie tutaj koloru czarnego kolorem fioletowym. Zresztą zostało to przejęte od protestantów, którzy negują rzeczywistość czyśćca. 

Co do ubioru ciała osoby świeckiej nie ma reguł. Natomiast ciało zmarłego kapłana powinno być odziane w ornat fioletowy jako oznaka postawy pokutnej w nadziei, że w takiej postawie - a jest ona jedynie słuszna i zbawienna - zmarły odszedł z tego świata. 

Moderniści zamienili na kolor biały, który ma oznaczać zmartwychwstanie. Pomijają, a raczej nawet negują przy tym, że 

- zmartwychwstanie ciał na Sąd Ostateczny nie dla każdego oznacza zmartwychwstanie ku chwale, lecz dla potępionych będzie to zmartwychwstanie do kary wiecznej czyli do wiecznych ciemności piekła, 

- to Pan Bóg decyduje, kto zmartwychwstanie ku chwale, a kto ku potępieniu, więc ubieranie ciała na biało jest stawianiem się w roli Pana Boga. 

Także istotne jest zróżnicowanie w ustawieniu ciała zmarłego w kościele czy kaplicy. Podczas gdy ciało osób świeckich powinno być ustawione nogami ku ołtarzowi, ciało kapłana powinno być ustawione głową do ołtarza dla zaznaczenia, iż kapłan nauczał od ołtarza ku ludowi. Jego ostatnim pouczeniem jest rzeczywistość śmierci. 

Na trumnie kapłana należy umieścić mszał, kielich i stułę fioletową (zgodnie z kolorem ornatu, w który odziane jest ciało). 

Jak często przyjmować Komunię Św.?

 

Odpowiedź jest prosta: obowiązkowe jest przyjęcie Komunii św. tylko raz w roku, w okresie paschalnym, od święta Zmartwychwstania Pańskiego do końca oktawy Zesłania Ducha Św., czyli do niedzieli Trójcy Przenajświętszej. 

Wprawdzie wolno przyjąć Komunię św. przyjąć, gdy jest się w stanie łaski uświęcającej oraz w pobożnej dyspozycji. Jednak w sytuacji nagminnych nadużyć i świętokradztw słuszne jest pozostanie przy Komunii św. duchowej, czyli duchowej łączności z Panem Jezusem w Najśw. Sakramencie, która pochodzi z pragnienia przyjęcia Go, gdy będzie to możliwe w normalnych warunkach. 

Koncelebra a wielość intencyj

 

Problem jest realny, gdyż obecnie powszechna jest praktyka, że kapłani przyjmujący intencje mszalne jedynie dołączają się do koncelebry. Teologicznie słusznie nasuwa się pytanie, ile Mszy św. odbywa się w koncelebrze. Tutaj odpowiedź jest prosta: jest to tylko jedna Msza, mimo że każdemu koncelebransowi obecne prawo kościelne pozwala przyjąć intencję mszalną. 

Ta praktyka jest bardzo wygodna dla kapłanów i obsługi kościelnej. Jednak już zwykłe wyczucie wiary i zdroworozsądkowe zauważa czy przynajmniej wyczuwa problem. 

Światło i zarazem rozwiązanie przynosi także w tej kwestii tradycyjna sakramentologia katolicka, choć jej nauczanie zostało praktycznie zaniechane, a nawet poddawane jest szyderstwom. 

Otóż tradycyjnie teologia katolicka rozróżnia dwojaką wartość sprawowania sakramentów, zwłaszcza Eucharystii:

1. wartość sakramentalną na mocy ważności sakramentu, oraz

2. wartość obrzędową na mocy zasługującego znaczenia czynności obrzędowych. 

Wartość sakramentalna, zwana po łacinie ex opere operato, wynika z łaski wyjednanej przez Jezusa Chrystusa, i jest nieskończona. W tym znaczeniu w każdej ważnie sprawowanej Mszy św. wartość udzielanej łaski jest nieskończona, tak jak nieskończone są zbawcze zasługi Jezusa Chrystusa. Dlatego właśnie można powiedzieć, że każdy koncelebrans celebrując choćby w minimalny konieczny sposób, tzn. wypowiadając jedynie słowa Konsekracji, sprawuje Mszę św. i tym samym może przyjąć intencję mszalną. 

Jest jednak także wartość obrzędowa Mszy św., zwana po łacinie ex opere operantis Ecclesiae. Oznacza ona, że oprócz wartości płynącej wprost z działania Jezusa Chrystusa (ex opere operato) wartość mają także rytualne czynności kapłana sprawowane zgodnie z obrzędami Kościoła. Jest to analogiczne zastosowanie katolickiej teologii łaski (charytologii), która w odróżnieniu od fałszywej teologii protestanckiej docenia także zbawcze znaczenie dobrych uczynków, w tym wypadku obrzędów Kościoła. Niedocenianie, lekceważenie czy wręcz negowanie tego znaczenia jest oznaką mentalności protestanckiej. Innymi słowy: jeśli ktoś uważa, że w sprawowaniu sakramentów ma znaczenie w porządku łaski (czyli zbawczym) i wystarcza jedynie to, co jest konieczne do sakramentalnej ważności (czyli wypowiedzenie słów Konsekracji), też myśli właściwie po protestancku, nie po katolicku. Tym samym promowanie koncelebry, która oznacza, iż czynności koncelebransa ograniczają się jedynie do wypowiedzenia słów Konsekracji, jest wpajaniem mentalności protestanckiej, negującej zbawcze znaczenie czynności obrzędowych, czyli ich wartość w porządku łaski.

Mówiąc najprościej: nawet nie znając pojęć i subtelności teologicznych, wiemy choć zdroworozsądkowo, że kapłan, który jedynie koncelebruje, właściwie niewiele wkłada wysiłku, czyli sił umysłu i sił fizycznych, a jednak przyjmuje intencję mszalną i stypendium mszalne. Także koszty jak oświetlenie, świece, wino, hostie itd. są poważnie zredukowane, raczej nawet zniwelowane do zera. Błędne i niekatolickie jest myślenie, jakoby nie miało to znaczenia dla całościowej wartości sprawowania Mszy św. Dlatego teologicznie słuszne jest określenie koncelebry jako celebry niepełnowartościowej pod względem całościowym, czyli włączającym wartość obrzędową (ex opere operantis Ecclesiae). 

Nie jest przypadkiem, że koncelebra powstała we wschodnim chrześcijaństwie, gdzie brak jest precyzyjnych rozważań i określeń teologicznych, a także już wcześniej przyjęła się u protestantów, którzy wręcz negują wartość obrzędów Kościoła jako dobrych uczynków z ich znaczeniem zbawczym. Wprowadzenie w Kościele tej praktyki oznacza zwodzenie duchownych, a także łamanie ich sumień, oraz oszukiwanie katolików, którzy często nie są świadomi problemu, choć niektórzy go trafnie wyczuwają. 

Wynikają z tego następujące postulaty praktyczne:

- Kapłani powinni unikać koncelebry jak ognia, słusznie powołując się na kanon 902 Kodeksu Prawa Kanonicznego, gwarantujący każdemu kapłanowi wolność wyboru celebry indywidualnej. W razie konieczności można ulec faktycznemu - choć nielegalnemu - przymusowi koncelebry wtedy, gdy tego samego dnia celebruje się także indywidualnie. Druga celebra w ciągu dnia jest wówczas przynajmniej moralnie usprawiedliwiona, nawet jeśli celebracja indywidualna musiałaby się odbyć bez udziału ludu. 

- Wierni zamawiający intencje mszalne mają prawo wymagać, by w danej intencji kapłan celebrował indywidualnie, a nie ograniczał swojego wysiłku do ubrania się w szaty liturgiczne i wypowiedzenia słów Konsekracji (ewentualnie paru zdań z tzw. modlitwy eucharystycznej). W razie odmowy spełnienia tego wymogu ze strony kapłana wierni powinni zamawiać intencje mszalne u kapłana, który gwarantuje indywidualną celebrację, czyli angażującą całość wysiłku obrzędowego, nawet jeśli się to odbywa w sposób mniej uroczysty, np. bez śpiewu (jako że śpiew jest mniej ważny niż wkład wysiłku kapłana). 

Post scriptum

Jeden z czytelników dopytuje:

Odpowiedź jest prosta: 

Jeśli zamawiający zamawiając Mszę św. ujął kilka czy choćby nawet wiele intencyj, to kapłan tak może i powinien przyjąć i sprawić. Natomiast kapłanowi nie wolno w jednej Mszy św. łączyć intencyj od różnych osób czy od tej samej osoby, o ile osoby te wprost nie wyraziły zgody na łączenie w jednej Mszy św. To znaczy: kapłan może ogłosić, że przyjmuje intencje na jedną Mszę św. tzw. zbiorową, i wówczas wolno mu tak sprawować. Jeśli natomiast przyjął intencje czy to od tej samej osoby czy od różnych osób na pojedyncze Msze św., to musi je też jako pojedyncze Msze św. sprawić. W przeciwnym razie popełnia występek przeciw prawu kanonicznemu i grzech ciężki. 

Kiedy koncelebra jest ważna?

 

Sprawa jest nieco złożona, ale ostatecznie prosta w świetle zasad teologii katolickiej. 

Po pierwsze, z opisu wynika, że doszło do poważnego nadużycia liturgicznego, czyli poważnego złamania obrzędu nawet Novus Ordo i to z premedytacją, niezależnie od intencji sprawcy. Wprawdzie w koncelebrze Novus Ordo przewidziane jest odczytywanie części tzw. modlitwy eucharystycznej przez koncelebransów po kolei, jednak nie wolno w żaden sposób zmieniać słów podanych w mszale, nie wolno niczego ani dodawać, ani ujmować. 

Po drugie, z charakteru popełnionej zmiany wynika, że jej przyczyną jest heretycki pogląd co do pojęcia Kościoła. Skoro koncelebrans czuje się "w łączności" ze schizmatykami i heretykami, to tym samym odrzuca katolickie pojęcie Kościoła. Według nauczania Kościoła - wyrażonego zresztą także w dokumentach Vaticanum II - przynależność do Kościoła Chrystusowego składa się z trzech czynników:

- jedność wiary

- jedność sakramentów

- jedność hierarchiczna (czyli zwierzchności kościelnej). 

Tych warunków - a obowiązują one nierozłącznie - nie spełniają ani tzw. prawosławni, ani tym bardziej anglikanie. Tzw. prawosławni odrzucają dogmaty wiary o czyśćcu i prymacie Piotrowym, oraz odrzucają zwierzchnictwo następców św. Piotra. Natomiast anglikanie nie tylko zaprzeczają prawdom wiary i odrzucają zwierzchnictwo następców św. Piotra, lecz nie mają ważnych sakramentalnie święceń i tym samym ważnych sakramentów oprócz Chrztu. 

Kto twierdzi inaczej, ten albo nie ma elementarnej wiedzy teologicznej, co jest mało prawdopodobne w przypadku duchownego po skończonych studiach choćby w kiepskim seminarium, albo jest heretykiem, negującym katolickie pojęcie Kościoła.

Teraz odnosząc się do samego pytania, mianowicie o ważność sakramentalną takiej celebracji, tzn. gdy przynajmniej jeden z koncelebransów jest ewidentnie heretykiem. 

Według zasad sakramentologii katolickiej do sakramentalnej ważności Konsekracji i tym samym całej Mszy św. wystarczy (oprócz wymogów co do materii i formy) intencja czynienia tego, co czyni Kościół. Oznacza to, że także celebrans będący heretykiem (oczywiście o ile jest ważnie wyświęcony) może ważnie konsekrować, o ile ma intencję czynienia tego, co czyni Kościół, niezależnie od swoich osobistych heretyckich poglądów. Tym samym także koncelebra, którą tutaj chodzi, była ważna sakramentalnie, o ile przynajmniej jeden z koncelebransów wypowiedział słowa Konsekracji z intencją czynienia tego, co czyni Kościół w sprawowaniu Mszy św. O tyle mogę uspokoić. 

To jednak nie usuwa problemu z koncelebrą, zwłaszcza gdy chodzi o masowe koncelebry z dziesiątkami, setkami czy nawet tysiącami koncelebransów, jak to ma miejsce na spędach typu Światowe Dni Młodzieży. Im więcej koncelebransów i to nieznanych co do wiary i pobożności, tym większe jest prawdopodobieństwo, że są wśród nich heretycy, a nawet apostaci modernistyczni. Wówczas prawowierny kapłan, choćby był osobiście szczerze pobożny, bierze udział i przyczynia się do świętokradztwa popełnianego wespół z nim przez heretyków czy apostatów, którzy koncelebrują w fałszywej, być może nawet świętokradzkiej intencji. Jest to sytuacja perfidna. Dlatego właśnie moderniści uporczywie i nachalnie nalegają na koncelebrowanie, zwłaszcza w odniesieniu do kapłanów porządnych i pobożnych. A ci ostatni w swej niby pobożnej dobrotliwości i uległości zwykle nie dostrzegają perfidii i się poddają, w duchu niby jedności hierarchicznej. 

Przy okazji należy przypomnieć, że prawo kościelne nadal zapewnia każdemu kapłanowi wolność wyboru celebracji indywidualnej, nawet jeśli jest faktyczny nacisk czy wręcz przymus do koncelebry, zwłaszcza na mniej czy bardziej licznych zgromadzeniach:

Niestety w praktyce ten kanon jest pomijany i lekceważony, czy to z ignorancji czy ze złej woli, czy z wygodnictwa. Tym niemniej należy o nim przypominać i nalegać na jego przestrzeganie. 

Czy wolno wchodzić do kościoła?

 

Najprościej byłoby oczywiście zapytać daną osobę, skąd pochodzi owa rada czy zalecenie. Osobiście również nie zetknąłem się z czymś takim ani ze strony oficjalnych wypowiedzi przedstawicieli FSSPX, ani ze strony poszczególnych osób. 

Oczywiście można poniekąd zrozumieć obawy i chęć uniknięcia choćby pośredniego uczestniczenia w profanacji. Należy jednak wziąć pod uwagę całość sprawy. Po krótce:

Zrozumiałe jest dystansowanie się od praktyk Novus Ordo, zwłaszcza gdy wiążą się one z mniejszymi czy większymi nadużyciami. Takich celebracyj i parafij należy unikać. Równocześnie istotne jest także wzięcie pod uwagę i zaznaczanie, iż to nie moderniści są prawowitymi właścicielami świątyń katolickich i nabożeństw, lecz katolicy, mimo że są przez modernistów niemile widziani. Nie należy ze swojej strony utwierdzać modernistów w ich dążeniu do absolutnego wyeliminowania katolików z oficjalnych struktur także na poziomie parafialnym. Większość wiernych uczęszczających na liturgię Novus Ordo w dobrej wierze albo nie jest świadoma problemów z tym związanych, albo się im mniej czy bardziej świadomie poddaje z różnych względów. Nie należy ich łatwo pozostawiać samym sobie, gdyż być może stanowią potencjał odkrywania i powrotu do tradycyjnej liturgii. 

Istnieje też obowiązek napominania odpowiedzialnych za nadużycia, nawet jeśli nikłe są szanse na nawrócenie. Już bycie znakiem sprzeciwu jest cennym świadectwem, które choćby nawet po dłuższym czasie może zaowocować. Tym bardziej owocna może być modlitwa czy to indywidualna czy grupowa w miejscach, które są okupowane przez modernistów. Należy prosić Pana Boga i podejmować ofiary na rzecz powrotu świątyń do ich właściwego użytku zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem i poświęceniem dla prawdziwego kultu Bożego. 

Czy Kościół zaleca czytanie Pisma św. przez każdego? (z aktualizacją)

Fakt, że Kościół nie podziela protestanckiego postulatu czytania Pisma św. przez każdego, ma istotne podstawy teologiczne i pastoralne. 

Po pierwsze nie Pismo św. jest pierwotnym źródłem Objawienia, lecz Tradycja Apostolska. Jej wyrazem jest stałe nauczanie Kościoła, przedstawione w sposób systematyczny i dostosowany do języka i pojęć współczesnych w katechizmie. 

Po drugie, Pismo św. powstało w zamierzchłych wiekach i jest we wielu miejscach niejasne. Nawet najwybitniejsi teologowie i egzegeci nie są w stanie jednomyślnie wyjaśnić treści niektórych fragmentów. Tym bardziej niejasne są one dla czytelników bez odpowiedniej wiedzy teologicznej. 

Po trzecie, znajomość Pisma św. nie jest konieczna do zbawienia. Konieczna jest znajomość prawd wiary z Bożego Objawienia. 

Po czwarte, zarówno doświadczenie codzienne jak też historia Kościoła pokazują, że samowolne i pozbawione odpowiedniego podejścia czytanie i używanie Pisma św. nie tylko nie przynosi pożytku, lecz często prowadzi do błędów teologicznych czy nawet herezyj. Właściwie wszyscy herezjarchowie powoływali się na Pismo św. i to interpretowane wbrew Tradycji i wierze Kościoła.

Wobec takich niebezpieczeństw w okresie rozpowszechniania tłumaczeń biblijnych głównie heretyckich (protestanckich) Kościół wydał zakaz ich czytania i rozpowszechniania. Papież Innocenty III w 1199 r. zabronił czytania Pisma św. na prywatnych zgromadzeniach, nazywając je "ciemnymi schadzkami". Papież Grzegorz IX na synodzie w Tuluzie (1229) zakazał świeckim posiadanie pism Starego i Nowego Testamentu z wyjątkiem psałterza. Wprawdzie generalnie nie zakazywano czytania i rozpowszechniania Pisma św. w językach oryginalnych i w tłumaczeniu łacińskim (Wulgaty), jednak de facto ograniczano do duchowieństwa czyli teologów.

Dekrety papieży i soborów regularnie wskazywały na zakaz posiadania, czytania i posługiwania się Pismem św. przez byle kogo. Jako jeden z wielu przykładów niech posłuży następujący dekret, którego treść w skrócie to:
1. Używanie Pisma św. w tłumaczeniach na języki narodowe powoduje więcej szkód niż pożytku. Dlatego biskup lub inkwizytor ma władzę pozwolić na czytanie tłumaczeń tylko tym, którzy mogą mieć z tego pożytek dla wiary.
2. Kto bez takiego pozwolenia czyta czy posiada taką księgę, nie może uzyskać rozgrzeszenia i tym samym nie może przystępować do sakramentów.
3. Także księgarze, którzy bez pozwolenia sprzedają takie księgi, podlegają karom kościelnym.

Papież Klemens XI w swojej bulli "Unigenitus Dei Filius" (1713) potępił między innymi następujące tezy heretyków jansenistycznych. To potępienie zostało uroczyście potwierdzone przez papieża Benedykta XIII na Soborze Laterańskim w 1725 r. Potępione tezy brzmią: 

- Czytanie Pisma św. jest dla wszystkich. 

- Niejasność Pisma św. nie zwalnia świeckich z jego czytania.

Następne potępione tezy to:
- Należy potępić chęć odciągania od czytania Pisma św. 

- Odbieranie z rąk wiernych ksiąg Nowego Testamentu bądź zamykanie ich zrozumienia jest zamykaniem ust Chrystusowi. 

- Zakazywanie czytania Pisma św jest zakazywaniem używania światła synom światłości.

Niestety te potępione tezy są obecnie głoszone w Kościele, ze szkodą dla wiernych.

Zwolennicy protestanckiego podejścia do sprawy powołują się na najnowsze dokumenty Kościoła, począwszy od konstytucji "Dei Verbum" aż do adhortacji "Verbum Domini" Benedykta XVI, gdzie zawarte są zachęty do czytania Pisma św. Jak to się ma do stałych, wielowiekowych reguł Kościoła?

1. Czym innym jest protestancki postulat dania każdemu Pisma św. w tłumaczeniu na język potoczny, a czym innym zalecanie czytania Pisma św. wraz z podaniem reguł właściwego czytania. To ostatnie można właściwie zrozumieć wyłącznie w kontekście całego nauczania Kościoła poprzednich wieków, na które wskazałem. Wynika to z prostej zasady: Kościół nie zaczął się wraz z Benedyktem XVI, ani nie mógł błądzić w tak zasadniczej sprawie aż do Vaticanum II.

2. Nigdy w Kościele nie było ani generalnego zakazu czytania Pisma św., ani generalnego nakazu czy zalecania. Z teologicznego punktu widzenia nie może być ani jednego ani drugiego. Racje zostały wyłożone powyżej.

3. Jest poważnym nadużyciem, a właściwie oszustwem odrywanie zachęcania do lektury Pisma św. od warunków jego poprawnej interpretacji, które są obszernie podane i omówione w adhortacji "Verbum Domini". Trzeba powiedzieć wprost: stosowane zazwyczaj w grupach tzw. charyzmatycznych i tym podobnych posługiwanie się Pismem św. stoi w jaskrawej sprzeczności także z normami podanymi przez Benedykta XVI i jest tym samym poważnym wykroczeniem przeciw jego adhortacji. Powoływanie się na nią jest w takiej sytuacji niczym innym jak wybitną obłudą.


Post scriptum I

W dyskusji z ateistami pojawił się następujący wątek:

Tak więc widać zgubne skutki zachęcania do powszechnego czytania Pisma św. przez każdego bez odpowiedniego przygotowania.

Innym regularnie powracającym wątkiem jest mówienie o Biblii jako Słowie Bożym, powołując się na słowa liturgii Novus Ordo "oto Słowo Boże" oraz "oto Słowo Pańskie". Te słowa są niestety źródłem brzemiennego w skutki nieporozumienia, które jest wykorzystywane przeciw autorytetowi Pisma św. i Kościoła. To nieporozumienie jest zresztą sprzeczne chociażby z konstytucją dogmatyczną "Dei Verbum", która jasno mówi, że Słowo Boże nie jest tożsame z Biblią.

Otóż ateiści regularnie szydzą z fałszywie rozumianego "Słowa Bożego", wskazując na opisy morderstw, okrucieństw, zgorszeń i też powierzchownych sprzeczności zawartych w Starym Testamencie. To szydzenie bazuje właśnie na nieporozumieniu, którego źródłem i promotorem są słowa w liturgii Novus Ordo, które są nowością i wymysłem twórców Novus Ordo.


Post scriptum II

W reakcji otrzymałem następujące pytanie, na które z przyczyn technicznych odpowiadam tutaj:

Pytanie jest słuszne i ważne. Odpowiedź jest prosta: należy trzymać się odwiecznych reguł Kościoła. Oczywiście błędne jest ogólne zachęcanie każdego do czytania Pisma św. Jednak duszpasterz czy spowiednik może indywidualnie zachęcić do jego czytania pod pewnymi warunkami, mianowicie
- odpowiedniego przygotowania teologicznego, oraz
- regularnego towarzyszenia przez duszpasterza czy to indywidualnie czy grupowo.

Stąd osoba zainteresowana i pragnąca poznawać bliżej Pismo św. powinna zapytać swojego spowiednika czy duszpasterza, czy uważa on to w danym przypadku za celowe i pożyteczne, a przede wszystkim bezpieczne, tzn. czy nie ma niebezpieczeństwa dla danej duszy ze względu na jej stan duchowy, intelektualny, moralny i emocjonalny. Jeśli zapewniona jest opieka i towarzyszenie kompetentnego duszpasterza, wówczas nie ma przeszkód.

Duszpasterz powinien się kierować kryteriami nauczanymi od wieków przez Kościół odnośnie zarówno exegezy biblijnej jak też rozróżniania duchów w przypadku danej osoby pamiętając, że szatan może się posługiwać także słowami Pisma św. w prowadzeniu dusz na manowce.

Post scriptum III

Najpierw należy zauważyć, że św. Hieronim nie mówi: "kto nie czyta Pisma św. ...". Znajomość Pisma św. to nie to samo co prywatne czytanie. Św. Hieronim poświęcił długie lata studium, zanim zaczął tłumaczyć i komentować Pismo św. Wówczas nie było czegoś takiego jak prywatna lektura. Tak więc zapewne miał na myśli znajomość, która polega na znajomości tego, jak Kościół - wraz z pasterzami, uczonymi i świętymi - rozumie Pismo św. Jest to coś zupełnie przeciwnego do zwyczajów protestanckich, gdzie ludzie nie mający zupełnie pojęcia o właściwej exegezie zabierają się to czytania, interpretowania i używania Pisma św. na swój własny, często wypaczony użytek. 

Jak trwać przy liturgii tradycyjnej?

 

Znany publicysta katolicki zaproponował ostatnio - w powyżej widocznych pytaniach - reflexję dotyczącą pogłosek o grożącym przymusie sprawowania Novus Ordo także dla duchownych tzw. wspólnot indultowych, czyli instytutów i klasztorów sprawujących dotychczas wyłącznie liturgię tradycyjną. Wobec nawet oficjalnych dokumentów watykańskich wydanych od ubiegłego roku, nie ulega wątpliwości, że celem tego przymusu jest stopniowe zduszenie sprawowania liturgii tradycyjnej, czyli jej wyeliminowania z życia Kościoła. W kontekście kroków podejmowanych wobec FSSPX - udzielenie jurysdykcji do sprawowania sakramentu pokuty i małżeństwa, brak nacisków na deklarowanie uznawania Vaticanum II i Novus Ordo - można dość łatwo wyczytać zamierzony plan: duchowni i wierni pragnący sprawować wyłącznie liturgię tradycyjną mają zostać zepchnięci do FSSPX, po czym sprawujący liturgię tradycyjną, jako przynależący czy związani z FSSPX, które odrzuca Vaticanum II i jego "reformy", mają zostać exkomunikowani czyli obłożeni karą wykluczenia z widzialnych struktur kościelnych. Celem jest oczywiście wyeliminowanie tradycyjnego nauczania Kościoła, czego wyrazem i symbolem jest sprawowanie liturgii tradycyjnej.

Spróbuję odpowiedzieć na pytania na podstawie zarówno zasad prawnych i teologicznych, jak też własnego doświadczenia.

Przede wszystkim należy odróżnić tutaj następujące aspekty sprawy:

- prawny

- praktyczny

- teologiczno-moralny.

Dla porządku po kolei.

O ile uznaje się prawomocność wprowadzenia Novus Ordo, a ostatecznie prawomocność władzy Pawła VI i jego następców, oraz ważność sakramentalną tych obrzędów, nie sposób przytoczyć prawnej podstawy dla odmowy ich sprawowania (osobną sprawą jest tutaj prawna dopuszczalność liturgii tradycyjnej, która jest właściwie oczywista). Można natomiast łatwo wyliczyć cały szereg argumentów teologicznych, zarówno dogmatycznych jak też pastoralnych, przeciw sprawowaniu Novus Ordo. Można i należy je wytoczyć od strony własnego sumienia, co oczywiście napotyka kwestię posłuszeństwa. Konkretnie: czy mimo słusznych i poważnych zastrzeżeń natury dogmatycznej i pastoralnej należy i wolno stawiać własny osąd sumienia ponad obowiązkiem wykonywania zleceń zwierzchności kościelnej?

Pytanie ma wymiar bardziej praktyczny niż teoretyczny. Powiem konkretnie z własnego doświadczenia: Od początku mojej posługi kapłańskiej starałem się sprawować Novus Ordo nie tylko w duchu lecz także w stylu jak najbardziej tradycyjnym, zachowując i przejmując maxymalnie elementy liturgii tradycyjnej. Tak np. nigdy nie używałem innej "modlitwy eucharystycznej" jak tylko Kanonu Rzymskiego. Było to jak najbardziej legalne, ponieważ Novus Ordo w żaden sposób nie ogranicza takiego wyboru, a równocześnie stanowiło jasne trwanie w duchu liturgii tradycyjnej, na ile to możliwe w ramach Novus Ordo. Wprawdzie nie uchroniło mnie to przed szykanami i prześladowaniami, jednak prawnie nie można mi nic zarzucić. Niektórzy wrogowie mówili mi wprost, że lepiej byłoby, gdybym przeszedł całkowicie na liturgię tradycyjną, bo w tzw. normalnym duszpasterstwie nie wiedzą, co ze mną mają zrobić. Najdobitniej wyraził się kościelny w mojej pierwszej parafii po święceniach, wykrzykując za mną: "idź do Lefebvre'a!". Bardziej dyplomatycznie wyraził to mój ordynariusz, kard. Schönborn, mówiąc mi wprost, że nie będzie mi stawiał przeszkód w przejściu do innego biskupa. To są wszystko dowody na bezradność o tyle, że wobec braku środków prawnych sięgnięto po różnego rodzaju oszczerstwa, szykany i środki bezprawne, które być może w swoim czasie szczegółowo przedstawię wraz z dokumentami. Było to obliczone zapewne na sprowokowanie jakiegoś nerwowego posunięcia z mojej strony, które dawałoby postawy prawne do poważniejszych, kanonicznych konsekwencyj. Mówiąc w skrócie: sprawowanie Novus Ordo w duchu tradycyjnym i z możliwie maxymalną wiernością Tradycji wcale nie jest na rękę modernistom. Oni próbują to narzucić w ramach testowania i szykanowania. Żaden kapłan wierzący po katolicku i miłujący Tradycję Kościoła nie jest u nich mile widziany. Stąd właśnie słychać apele o staranny przesiew już w seminariach duchownych, by nie dopuścić do święceń nikogo z kręgosłupem teologicznie, moralnie i duchowo katolickim. Dlatego problem z nakazem sprawowania Novus Ordo jest bardziej teoretyczny: nawet jeśli kapłani z instytutów tradycyjnych zgodzą się na sprawowanie Novus Ordo i będą to czynić w duchu tradycyjnym, to nie będzie dla nich miejsca na parafiach Novus Ordo, gdyż będą im narzucane także bezprawne nadużycia, oczywiście również niby w ramach posłuszeństwa, a w razie oporu będą nękani, oczerniani, prześladowani i wyrzucani. Oczywiście mogą się zdarzać wyjątkowe diecezje czy parafie, lecz generalnie i odgórnie z całą pewnością nie chodzi o wykorzystanie ich tradycyjnej wiary i gorliwości dla życia Kościoła, lecz sprowadzenie ich do poziomu "normy", czyli zwyczajowego modernistycznego posoborowia. Moderniści są gotowi tolerować najwyżej estetyczne upodobanie w formach tradycyjnych, natomiast nie wybaczają i nie tolerują krytycznego podejścia do ich wypaczonej wiary i praktyki. 

Jednym ze sposobów eliminowania autentycznych "tradziuchów" jest właśnie narzucanie im sprawowania Novus Ordo: jeśli odrzucą, to popełniają "nieposłuszeństwo", a jeśli przyjmą, to po pierwsze będzie to oznaczało początek przeciągnięcia ich na subiektywizm i relatywizm teologiczny, a po drugie nie będzie to koniec ich "nawracania" na modernizm. Tak to wygląda ze strony modernistów. Jednak to nie jest ani całość, ani istota sprawy. Istotne jest poprawne, katolickie działanie, czyli zgodne z odwiecznymi zasadami Kościoła. Jak ono powinno wyglądać?

Po pierwsze:

Mając poważne zastrzeżenia teologiczne i duszpasterskie, należy publicznie ogłosić swoje odrzucenie Novus Ordo, wyjaśniając to również publicznie. Można i należy się posłużyć także dokumentami Vaticanum II, gdyż w kwestii liturgii są one znacznie bliższe liturgii tradycyjnej niż Novus Ordo. Tego moderniści szczególnie nie lubią, więc należy się liczyć z sankcjami nawet bardzo dotkliwymi. Wówczas należy być przygotowanym na działalność poza oficjalnymi strukturami, czyli w tzw. podziemiu. 

Po drugie: 

Zakładając uznawanie prawowierności i prawomocności Novus Ordo, wolno się poddać tegoż sprawowaniu, oczywiście maxymalnie trzymając się i zachowując elementy tradycyjne w legalnych ramach, oraz zdecydowanie odrzucając wszelkie nadużycia, czyli praktyki sprzeczne z literą Novus Ordo. Należy odrzucić i unikać wszystkiego, co nie jest wprost wymagane przez przepisy N. O., jak np. sprawowanie przodem do drzwi, ministrantki, lektorki, akolitki itp., gdyż są to praktyki jedynie dopuszczone, a nie obowiązkowe. Innymi słowy: należy maxymalnie wykorzystać ramy prawne N. O. Oczywiście będzie tutaj mocno wchodzić szara strefa nakazów np. proboszcza, jak np. zakaz udzielania Komunii na klęcząco itp. Jednak wolno i należy się sprzeciwić, na ile pozwalają ramy prawne. W takiej sytuacji albo nastąpi normalizacja, czyli tolerowanie w ramach parafialnych, co będzie z pewnością z pożytkiem dla wiernych, albo szykany różnego kalibru, jednak bez prawnej możliwości nałożenia kar kanonicznych (co obecnie niestety nie wyklucza nałożenia kar bezprawnych). 

Jak słusznie wielu zauważa, znajdujemy się obecnie w stanie wojny wewnątrz Kościoła. Walka jest nierówna, gdyż jest prowadzona z różnych stopni ustroju Kościoła. Taki stan wymaga różnorodności metod i środków, także nadzwyczajnych. Błędem byłoby zaniechanie czy zaniedbanie środków zwyczajnych, czyli działania w ramach oficjalnych struktur, nawet jeśli jest to szczególnie trudne. 

Po trzecie:

Można wielorako dowieść, że mszał Pawła VI oraz następne dokumenty ws. liturgii nie są wypełnieniem konstytucji "Sacrosanctum Concilium", lecz że są we wielu punktach z nią sprzeczne, zwłaszcza obecnie powszechna praktyka Novus Ordo. Tym samym to nie tyle zwolennicy liturgii tradycyjnej są nieposłuszni soborowi, co raczej zwolennicy Novus Ordo, z papieżami na czele. 

Dochodzi oczywiście kwestia natury i obowiązywalności owej konstytucji, jak też całego Vaticanum II. Nie ulega wątpliwości, że to nie był sobór w znaczeniu wszystkich innych dotychczasowych, co wynika zarówno z zadeklarowanego celu, jak też ze stylu i charakteru dokumentów. W sposób oczywisty ich celem nie jest ani obrona prawd wiary, ani eliminacja nadużyć, lecz dopasowanie do mentalności współczesnej, co jest nazywane ukierunkowaniem duszpasterskim. Z perspektywy czasu jest nader oczywiste, iż to ukierunkowanie spotkała druzgocąca klęska, gdyż nigdy w historii Kościoła nie było tak drastycznego odwrócenia się mas od praktyk religijnych, zwłaszcza od uczestnictwa liturgii. Deklarowany cel ze swej natury nie był nigdy i nie mógł być wiążący, a tym bardziej obecnie dlatego, że został ewidentnie chybiony. 

Tym samym nie ma innego wyjścia w obecnej sytuacji, jak przede wszystkim uczciwe przyznanie się hierarchii do haniebnej klęski, a pierwotnie pomyłki. Teologicznie pewne jest, że sobory nie są nieomylne w kwestiach dyscyplinarnych, a taką sprawą jest liturgia w zakresie poruszanym przez Vaticanum II. Można więc i należy spokojnie odejść od błędnych założeń i pomyłki co do środków, która miała miejsce i doprowadziła do zapaści w życiu Kościoła. Środkiem zaradczym jest powrót do liturgii sprzed "reform". Gdy się weszło w bagno, to należy zawrócić, a nie brnąć jeszcze bardziej. Stąd głoszenie "nieodwracalności" soboru świadczy albo o zaślepionym ignorowaniu rzeczywistości, albo o zakłamaniu i złej woli. 

Mówiąc dosadniej: Vaticanum II właściwie wcale nie było soborem w znaczeniu wszystkich poprzednich soborów, tym bardziej nie było "supersoborem", jak to próbują wmówić moderniści. O byciu soborem decyduje nie nazwa, ani nie nazwy dokumentów, ani kryteria formalne, lecz cel oraz treść dokumentów, czyli związek z prawdami wiary i moralności, ostatecznie z Bożym Objawieniem. Oczywiście należy uznać i przyjąć każde zdanie dokumentów V2, które jest zgodne z prawdami wiary katolickiej. Równocześnie jednak można i należy odrzucić, cokolwiek w nich lub w ich interpretacji jest niezgodne z prawdami wiary. A jeśli coś w nich jest obojętne względem prawd wiary, to można to potraktować obojętnie i uznać za niewiążące. 

Czy godzi się uzupełniać obrzędy Chrztu?

 

Pytanie bezpośrednio odnosi się do sytuacji, gdy dziecko zostało ochrzczone w Novus Ordo. Dotyczy jednak zasady ogólnej. Otóż zawsze gdy dziecko zostało ochrzczone w trybie pilnym (nadzwyczajnym) bez przeprowadzenia całości obrzędu przepisanego w Rituale, wówczas w odpowiednim czasie i możliwości były uzupełniane obrzędy chrzcielne, ewentualnie także sam Chrzest sub conditione, czyli w wypadku gdy jego udzielenie jest wątpliwe czy niepewne. 

Tym samym, po pierwsze, uzupełnianie obrzędów chrzcielnych - czyli przeprowadzenie obrzędów nie stanowiących istoty sakramentu Chrztu, czyli, exorcyzmy, namaszczenie olejem katechumenów itp. - jest zasadniczo dopuszczalne, a nawet przewidziane. 

Po drugie, pewne jest, że obrzęd chrzcielny w Novus Ordo jest mocno okrojony, czyli pozbawiony wielu elementów nie należących wprawdzie do istoty sakramentu, lecz mających wartość sakramentaliów, czyli obrzędów skutecznych na mocy zasług Kościoła. 

Tym samym uprawnione jest pragnienie zapewnienia dziecku także łask płynących za sakramentaliów. Nie jest to wykroczenie przeciw Novus Ordo czy posłuszeństwu, lecz słuszne docenienie wartości tych obrzędów w porządku łaski. 

Czy wymysłem modernistycznym są czytania w języku narodowym?

 

(celebracja Novus Ordo Jana Pawła II podczas wizyty w Papui Nowej Gwinei w roku 1984)

To pytanie zadano mi prywatnie. Z problemem zetknąłem się, gdy zacząłem sprawować wyłącznie liturgię tradycyjną (mając możliwość wyboru) i tym samym z faktem, że niektórzy kapłani już wtedy - początkiem lat 90-ych - w celebracjach recytowanych z udziałem ludu czytali czytania od razu w języku narodowym, co jest oczywiście sprzeczne z rubrykami liturgii tradycyjnej. Ostatnio ten zwyczaj się widocznie nasilił, a to na podstawie motu proprio "Traditionis custodes", gdzie zawarte jest polecenie, by czytania były czytane w języku narodowym. To polecenie nie jest jasne, gdyż nie jest powiedziane, że należy pomijać czytania w języku łacińskim, co zresztą byłoby sprzeczne z rubrykami. Jednak mało rozumiejący celebransi tak właśnie to interpretują, nie znając widocznie zasad liturgii tradycyjnej, które zresztą nie mogą zostać zmienione czy unieważnione przez motu proprio. 

Problem jest liturgicznie i teologicznie głębszy, dotyczy bowiem istoty i natury liturgii, tym samym także natury i charakteru tej części liturgii jaką są tzw. czytania. Samo pojęcie lectio może sprzyjać nieporozumieniu, o ile nie rozumie się uwarunkowań liturgiczno-teologicznych tego elementu. Ma to daleko idące skutki, prowadzące do Novus Ordo wraz z jego poważnymi wadami teologicznymi, idącymi i prowadzącymi w kierunku protestantyzmu. 

Zacznijmy od początku, czyli od źródeł liturgii katolickiej. 

Otóż nie ulega wątpliwości, że Apostołowie i pierwsi chrześcijanie w swojej liturgii nawiązywali do liturgii starotestamentalnej w szerokim znaczeniu, czyli zarówno do kultu w świątyni jerozolimskiej jak też do nabożeństw synagogalnych. Te ostatnie nie są wprawdzie liturgią w sensie ścisłym, jednak należały do codziennego życia religijnego ludu starotestamentalnego. To właśnie do nich nawiązuje pierwsza część Mszy św., zwana tradycyjnie "mszą katechumenów", zaś w Novus Ordo "liturgią słowa", co jest oczywiście mylne (delikatnie mówiąc). W tym określeniu zawarte jest jednak trafne wskazanie, że chodzi o celebrację, akt kultu - bo tym jest liturgia - a nie o pouczanie. 

W tym związku z nabożeństwem synagogalnym mamy już znaczną część odpowiedzi na postawione pytanie. Jest bowiem historycznie pewne, że w synagogach czytano księgi starotestamentalne po hebrajsku, czyli w języku oryginalnym textów natchnionych, innym niż codzienny, gdyż wówczas w Palestynie językiem codziennym był język aramejski, natomiast hebrajski był używany jedynie w modlitwach. Czyniono tak z szacunku i wierności dla natchnionych przez Boga ksiąg, które były napisane w języku hebrajskim. Odczytane fragmenty w języku oryginalnym były następnie wyjaśniane i wykładane przez uczonych w Piśmie. 

Zaś autorem pomysłu używania w liturgii textów bezpośrednio w tłumaczeniu na język potoczny byli dopiero protestanci, zwłaszcza Martin Luder, który zresztą w tym celu napisał swoje fałszywe tłumaczenie na język niemiecki.

Tak więc:

- sprowadzenie tzw. mszy katechumenów ("liturgii słowa") do czytania i wyjaśniania Pisma św. jest nawrotem do nabożeństw synagogalnych,

- w tym nawrocie zawarta jest jednak sprzeczność, o ile czytanie odbywa się w języku potocznym, a nie w języku oryginalnym.

Językiem oryginalnym liturgii rzymskiej jest oczywiście łacina. Ta liturgia posługuje się starożytnym przekładem z oryginalnych języków biblijnych. Ten przekład został sprawdzony i zatwierdzony - tym samym jakby uświęcony - przez pokolenia pasterzy i teologów Kościoła począwszy od starożytności. Stanowi to istotną różnicę względem nowych tłumaczeń na języki narodowe, które wciąż zawierają wady, błędy a nawet fałszerstwa, są ciągle poprawiane i zastępowane nowymi, niewiele lepszymi, a nierzadko jeszcze gorszymi. Stanowi to poważne niebezpieczeństwo zarówno teologiczne, jak też pastoralne i psychologiczne: skoro zmieniają się słowa wygłaszane uroczyście jako "słowo Boże", to podważana jest ich świętość i szacunek do nich. Zaprzecza to zresztą deklarowanemu poszanowaniu i czci dla słów Pisma św., gdyż zwykły wierny jest wydany swawoli duchownych, którzy co jakiś czas serwują mu w liturgii rzekomo lepsze, a na pewno znacznie inne "słowo Boże". To ma katastrofalne skutki dla wiarygodności Kościoła już choćby w wymiarze psychologicznym. 

W dalszej kolejności, aczkolwiek konsekwentnie doprowadziło to do kolejnego nadużycia tzw. lektorów świeckich, do których wprowadzono także kobiety. Jest to o tyle nawiązanie do nabożeństw synagogalnych, że tam właśnie - nabożeństwom nie przewodził stan kapłański - świeccy mężczyźni odczytywali fragmenty Pisma św. W przeciwieństwie do tego w Kościele zawsze obowiązywała jedność między nauczaniem wiary i sprawowaniem kultu, tym samym do uroczystego, kultowego wygłaszania słów Pisma św. byli uprawnieni wyłącznie duchowni. Dlatego właśnie istniał - i nadal istnieje - lektorat jako stopień święceń niższych. 

Pojęcie i przyjęcie tych zasad wymaga oczywiście choćby minimum wiedzy teologicznej i liturgiczno-historycznej, czego obecnie niestety nie zapewnia formacja w seminariach duchownych i na studiach teologicznych. Niestety często nie jest lepiej pod tym względem także pośród kapłanów sprawujących liturgię tradycyjną. Z brakami teologicznymi łączy się z reguły także słabość ludzka, jak pośpiech i wygodnictwo. Komuś niekompetentnemu recytowanie najpierw czytań po łacinie a następnie w języku narodowym może się wydawać zbędnym powtórzeniem. A powinien wziąć przynajmniej pod uwagę, że choćby ranga i wartość słów Pisma św. usprawiedliwia nawet powtórzenie, choćby dla samego celebransa: skoro są to słowa święte i natchnione, to ich powtórzenie na pewno nie jest zbędne, tym bardziej gdy najpierw są one recytowane w charakterze kultu dla nich, a następnie - w tłumaczeniu na język narodowy - jako pouczenie skierowane bezpośrednio do wiernych. 

W tym miejscu zadajmy pytanie: a może ów - pochodzący pierwotnie od protestantów - zwyczaj podawania w liturgii Pisma św. bezpośrednio w tłumaczeniu na język narodowy nie jest zły lecz słuszny?

Wstępną odpowiedzią jest już zarówno teologiczna motywacja tego zwyczaju jak też jego owoce. Motywacją jest danie ludowi Pisma św. w danej interpretacji, gdyż każde tłumaczenie jest interpretacją. Protestanci oczywiście forsowali swoją interpretację Pisma św., podając ją kłamliwie jako "słowo Boże". W rezultacie następowało podwójne fałszerstwo: po pierwsze w tłumaczeniu na język narodowy, po drugie w kazaniach, które się na nim opierały. Ten sposób został niestety implementowany do Novus Ordo. 

Natomiast wraz z językiem łacińskim w liturgii duchownym katolickim jest dana cała Tradycja interpretacji Pisma św. począwszy od Ojców Kościoła, aż po dokumenty Magisterium, które także były wydawane oficjalnie po łacinie. Duchowny żył tą Tradycją na co dzień, zwłaszcza dzięki brewiarzowi, który zawierał oprócz czytań biblijnych także obszerne texty Ojców Kościoła. Tak przygotowany duchowny był odpowiednio wyposażony, by podawać ludowi nie swoje prywatne interpretacje, fantazje czy wymysły na kanwie textów biblijnych, lecz pewną i zdrową naukę Kościoła na przestrzeni wieków. Tak zachowanie jedności ze stałym nauczaniem Kościoła (diachroniczność) zapewniało katolickość i tym samym jedność bieżącą (synchroniczność). 

Nie trzeba wybitnie znać historii, by wiedzieć, do czego doprowadziła protestancka zasada subiektywnego, oderwanego od Tradycji Kościoła interpretowania Pisma św. - mianowicie do niezliczonych i permanentnych podziałów i rozłamów. Ta zabójcza dla autentycznej wiary zaraza została niestety przeniesiona do Kościoła, czego owoce są także łatwo widoczne, gdyż pogłębia się rozłam nie tylko wobec całego dotychczasowego nauczania i praktyki Kościoła, czego dowodem są nie kończące się nowości zwłaszcza w liturgii, lecz także między krajami, diecezjami, nawet parafiami. 

I na koniec istotna uwaga, przez którą zapewne narażę się wielu osobom. Mało kto współcześnie zdaje sobie sprawę z tego, że quasi obrzędowe odczytywanie tłumaczenia czytań mszalnych, jak ma to obecnie miejsce także w celebracjach według mszału tradycyjnego, jest nowością ostatniego stulecia. To był jeden z pierwszych elementów forsowanych przez kryptomodernistyczny tzw. ruch liturgiczny drugiej fali, czyli pierwszej połowy XX wieku (a jest on istotnie różny od pierwotnego "ruchu liturgicznego" o. Guéranger'a z XIX wieku). Jego centrum znajdowało się w Belgii, Niemczech i Austrii (w odróżnieniu od francuskiego ruchu dom Guéranger'a), gdzie wyraźnie nawiązywano do protestantyzmu. Wygląda to tak, że celebrans na początku kazania w stylu quasi rytualnym - z określoną formułą wprowadzającą - odczytuje tłumaczenia. To jest oczywiście absurd liturgiczny, gdyż tłumaczenia nie są textami liturgicznymi, lecz jedynie pomocą homiletyczno-katechetyczną. Tradycyjnie w liturgii owszem posługiwano się tłumaczeniami, lecz czytano je fragmentami w trakcie homilii (czego dowodem są homilie Ojców Kościoła), a nie podając tłumaczenia w sposób quasi rytualny. Owszem, celebrans ma prawo najpierw, czyli na wstępie homilii przeczytać czytania, jednak nie powinien tego czynić rytualnie, jak to ma miejsce zwykle w celebracjach zarówno FSSPX jak też indultowych, gdyż jest to przynajmniej nieporozumienie i oczywiście furtka dla protestanckiego zwyczaju, który przeniknął do Novus Ordo. 

Czy wprowadzenie Novus Ordo jest prawomocne?

Pytanie zawiera szereg nieporozumień, które świadczą o braku wiedzy w temacie. Dlatego najpierw najważniejsze sprostowania:

- Sobór Trydencki nie zarządził ani tzw. Mszy trydenckiej, ani żadnej innej, lecz wydał dokumenty wykładające prawdy wiary oraz potępiające herezje, także dotyczące liturgii. To nauczanie - wraz z kanonami potępiającymi herezje - jest wiążące po wsze czasy i nie może zostać zmienione. 

- Tzw. Msza trydencka to mszał wydany przez papieża św. Piusa V w 1570 r.  wraz z bullą "Quo primum" (text bulli w oryginale i w tłumaczeniu na polski). W bulli tej Papież zakazał używania wszystkich ksiąg liturgicznych, które nie mogą się wykazać istnieniem przez przynajmniej 200 lat, równocześnie nakazując używanie mszału wydanego przez siebie, który był właściwie mszałem używanym w Rzymie już od stuleci, sięgając czasów papieża św. Grzegorza Wielkiego. 

Bulla jako akt rządzenia - nie bezpośredniego nauczania wiary - ma oczywiście ten sam charakter i rangę jak inne akty rządzenia innych papieży. Tym samym następny papież może prawnie wydawać zarządzenia, które odwołują poprzednie. Jest jednak niezmiennie związany prawdami wiary, w tym także nauczaniem Soboru Trydenckiego, który je wyraża. Tak więc papież - ani tym bardziej sprawujący niższy urząd - nie ma prawa wydawać zarządzeń sprzecznych z prawdami wiary czy choćby tylko zamazujących je. Takie zarządzenia nie obowiązują moralnie, nawet jeśli by były legalne. 

Tym samym wprowadzenie Novus Ordo Missae przez Pawła VI stanowi poważny problem nie tyle pod względem prawnym - gdyż papież ma prawo wydawać zarządzenia regulujące kwestie liturgii - co raczej pod względem teologicznym, gdyż pod wieloma względami odchodzi nie tylko od odwiecznych zasad liturgii Kościoła, lecz zaciemnia prawdy wiary i jest podatny na fałszywe i heretyckie mniemania oraz nadużycia. 

Przykłady:

- Wprawdzie nie ma zakazu sprawowania Mszy św. po łacinie, jednak brak nakazu stosowania łaciny w praktyce oznacza nie tylko jej niestosowanie, lecz faktyczne zakazanie. Gdyby np. młody wikary zaczął w parafii sprawować Novus Ordo po łacinie, to by został pośpiesznie usunięty z parafii, obłożony karami i wysłany do psychiatry. Mimo że oczywiście nie czyniłby niczego sprzecznego ani z wiarą katolicką, ani z przepisami Novus Ordo. Równocześnie od momentu wprowadzenia Novus Ordo na porządku dziennym są wielorakie nadużycia, do robienia cyrku w miejscu świętym włącznie. Wiele z tych nadużyć - ewidentnie sprzecznych z przepisami jak komunia dołapna i na stojąco, gitarki, lektorki, ministrantki itp -  zostały z czasem "zalegalizowane", co oczywiście stanowi zachętę do forsowania następnych, jeszcze dalej idących nadużyć.

- Także kierunek celebracji "ku ludowi" (versus populum) nie jest nakazany w Novus Ordo, jednak w praktyce stanowi quasi "dogmat" posoborowy. Wykroczenie przeciw niemu jest podobnie surowo karane przez obecny establishment. Jest uzasadniany tym, iż Pan Jezus podczas Ostatniej Wieczerzy nie był zwrócony tyłem do Apostołów. Tym samym Msza św. sprowadzana jest do Ostatniej Wieczerzy, co jest ujęciem protestanckim i sprzecznym z prawdami wiary katolickiej, gdyż według wiary Kościoła Msza św. jest uobecnieniem Ofiary Krzyżowej, nie pamiątką Ostatniej Wieczerzy. 

Nie trzeba być absolwentem teologii, by dostrzec te problemy. Wystarczy mieć wiedzę na poziomie katechizmowym oraz zdolność racjonalnego i samodzielnego myślenia. Dlatego właśnie coraz więcej katolików, zarówno duchownych jak też świeckich, dostrzega te problemy i w swoim - prowadzonym przez Ducha Świętego - wyczuciu wiary (sensus fidei) zwraca się ku liturgii tradycyjnej, także ku tradycyjnemu, nieskażonemu przez herezje modernistyczne nauczaniu Kościoła. Tego trendu nie da się zatrzymać, ani zdusić, ponieważ Kościół jest w swojej wierze niezniszczalny. 

Post scriptum

Odnosząc się do pytania w komentarzach: nie wiem, na czym opiera się opinia, jakoby Paweł VI nie zobowiązał do stosowania swojego mszału z 1969 r. 

Rzeczywiście język konstytucji "Missale Romanum" wprowadzającej Novus Ordo jest daleki od jasności i precyzji. Także zwyczajowa formuła prawna nie jest w tym kontekście całkiem jasna:

Biorąc dokładnie słowa te oznaczają jedynie, że Paweł VI uchyla wszystkie przeszkody prawne dla wprowadzenia nowego mszału. Nie ma więc mowy o zakazie dotychczasowego Missale Romanum, co potwierdziła komisja kardynałów powołana przez Jana Pawła II w 1984 r.