Zasady komentowania: bez anonimowych komentarzy

Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Pismo św.. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Pismo św.. Pokaż wszystkie posty

Kiedy nie należy się modlić?


Pytanie jest poniekąd niewłaściwe, gdyż opiera się jedynie na tłumaczeniu polskim, które jest nie całkiem adekwatne. 

Oryginał grecki brzmi (wraz z kontextem):


Wulgata tłumaczy dość dosłownie:

Warto też wziąć pod uwagę tłumaczenie angielskie, które dokonuje interpretacji:


Tak więc św. Jan nie mówi, że nie należy się modlić. Właściwe, dosłowne tłumaczenie to: 

"nie z względu jego [= grzechu ku śmierci] mówię, żeby [ktoś] prosił"

Zdanie jednak nie jest jasne. Zapewne z chęci wyjaśnienia wzięło się podane w pytaniu tłumaczenie polskie, które jest błędne.

W każdym razie św. Jan nie mówi, że nie należy się w danym przypadku modlić. Sens jej raczej następujący: w przypadku grzechu "ku śmierci" Apostoł nie mówi, żeby prosić. Po pierwsze, prośba nie musi tutaj oznaczać modlitwy, ponieważ użyte jest tutaj słowo ερωτηση, które nie odnosi się specyficznie do modlitwy. Po drugie, zaprzeczona jest okoliczność, nie prośba (jak w tłumaczeniu polskim). Po trzecie, zaprzeczenie okoliczności (czyli grzechu ku śmierci) można różnie interpretować. Trochę pomocne, choć nie całkiem wyjaśniające są następne wersety. Potrzebna jest tuta szersza interpretacja teologiczna. Punktem wyjścia powinno być rozróżnienie między grzechem ku śmierci, a grzechem, który nie jest ku śmierci. Apostoł ma tutaj na myśli nie tyle odróżnienie między grzechem śmiertelnym a grzechem lekkim, co raczej między odrzuceniem Boga (i Jezusa Chrystusa) czyli niewiarą, a grzechem ze słabości ludzkiej.

Owszem, można te słowa interpretować w ten sposób, że Apostoł nie poleca modlitwy za żyjących w grzechu ku śmierci, czyli odrzucających wiarę w Jezusa Chrystusa, jednak nie można z tego zdania wnioskować, by Apostoł taką modlitwę zakazywał. Teologicznie można to wyjaśnić w ten sposób, że człowiek popełniający grzech "nie ku śmierci", czyli nie odłączający od życia Bożego, czyni tak ze słabości ludzkiej, nie ze złej woli, i dlatego potrzebuje modlitewnego wsparcia jest strony współwierzących. Natomiast osoba żyjąca w grzechu ku śmierci trwa w nim z braku dobrej woli czy raczej ze złej woli. Kluczem jest przemiana woli, czyli zmiana jej ukierunkowania, a to zależy od samego człowieka. 

Rozum i tajemnica



Dominica Ssmæ Trinitatis

Mt 28,16-20:

A jedenastu uczniów poszło do Galilei, na górę, gdzie im Jezus przykazał.
I widząc Go, upadli przed Nim w pokłonie, lecz niektórzy powątpiewali.
A Jezus przystąpiwszy, rzekł do nich mówiąc: Dana mi jest wszelka moc w niebie i na ziemi.
Idźcie więc i czyńcie uczniami wszystkie narody, zanurzając je w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego,
Ucząc je przestrzegać wszystkiego, co wam przykazałem. A oto Ja jestem z wami przez wszystkie dni aż do zakończenia świata. Amen.

οι δε ενδεκα μαθηται επορευθησαν εις την γαλιλαιαν εις το ορος ου εταξατο αυτοις ο ιησους
και ιδοντες αυτον προσεκυνησαν αυτω οι δε εδιστασαν
και προσελθων ο ιησους ελαλησεν αυτοις λεγων εδοθη μοι πασα εξουσια εν ουρανω και επι γης
πορευθεντες ουν μαθητευσατε παντα τα εθνη βαπτιζοντες αυτους εις το ονομα του πατρος και του υιου και του αγιου πνευματος
διδασκοντες αυτους τηρειν παντα οσα ενετειλαμην υμιν και ιδου εγω μεθ υμων ειμι πασας τας ημερας εως της συντελειας του αιωνος αμην

Ewangelia w tradycyjnej liturgii rzymskiej święta Trójcy Przenajświętszej opuszcza wprawdzie dwa pierwsze wersety powyższego fragmentu. Wynika to zapewne z tego, iż ważniejsze wydawało się jakby oddalenie od wydarzenia historycznego i przez to podkreślenie ponadczasowej wymowy ostatnich trzech wersetów Ewangelii św. Mateuszowej. Rzeczywiście wersety ten podają zarówno kwintesencję całej pierwszej Ewangelii i zarazem otwierają i wyznaczają całą historię Kościoła.

Ewangelista nie podaje, o którą górę w Galilei chodzi. Być może chodziło o tę samą górą, gdzie miało miejsce Kazanie na Górze z początku działalności Jezusowej. To by spinało tę działalności jakby klamrą. Inną klamrą, jeszcze szerszą jest obietnica - a właściwie zapewnienie - stałej Jego obecności z uczniami aż do skończenia świata, zgodnie z proroctwem Izajaszowym, które Mateusz przywołuje w opisie narodzenia (1,23). 

Zachowanie Jedenastu oznacza wiarę w Boskość Mistrza i oddanie Jemu. Pozostaje jednak czynnik ludzki w postaci powątpiewania. Według exegetów powątpiewanie może dotyczyć zarówno niektórych z Jedenastu jak też innych, którzy nie byli z nimi. Połączenie oddania czci z powątpiewaniem odpowiada realizmowi wiary. Ten opis wprawdzie nie ma cech tzw. chrystofanij czyli zjawień Zmartwychwstałego, gdzie wątpliwości także miały miejsce. W pojęciach biblijnych wątpienie ma charakter nie tyle intelektualny, co raczej ogólny w znaczeniu wahania i dystansu. To wyjaśnia, dlaczego Ewangelista nie dodaje, czego ta postawa dotyczyła. 

To Jezus jest tym, który przezwycięża dystans, zbliżając się do nich. Jednak nie zaczyna z czułością, lecz z wyrażeniem Swojej mocy. Wbrew pozorom nie jest to sprzeczność, gdyż to właśnie Jego Boska wszechpotęga daje podstawy do ufności w Jego słowa, do przyjęcia i wypełniania ich. On nakazuje z mocą i działa z mocą, działając w nich i przez nich. 

Nakaz "idźcie" wzywa do opuszczenia poczucia bezpieczeństwa i komfortu swojego domu i ojczyzny, by skierować się ku wszystkim, bez ograniczenia i bez wyjątków. Pojęcie "ethnos" w języku biblijnym oznacza pogan (w odróżnieniu od określenia "lud", które było zarezerwowane dla społeczności Izraela). Dla Izraelczyków udanie się do pogan było potężnym wyzwaniem, gdyż wymagało przezwyciężenia mentalności exkluzywistycznej i supremacyjnej. Trudności pod tym względem młody Kościół przeżywał dość wyraźnie, o czym świadczą Dzieje Apostolskie. 

Nie mniej trudniejszym wyzwaniem było "czynienie uczniami", czyli włączanie pogan do swojego grona - grona uczniów Chrystusowych. Prości rybacy z Galilei musieli odczuwać nie tylko zakłopotanie lecz wręcz lęk przed takim zadaniem. Zapewne dochodziły do nich opowieści o imponującej kulturze hellenistycznej Syrii, Grecji i Rzymu. Prawdopodobnie nieraz doświadczali pogardy nie tylko ze strony dumnych Judejczyków, lecz także obcych czy to handlarzy czy żołnierzy i urzędników. Jak to teraz oni mają iść do nich i przekonać ich o tym, co widzieli i słyszeli od Mistrza? Kto ich zechce słuchać, a tym bardziej stać się jednym z nich, Galilejczyków, pogardzanych nawet przez ich współwyznawców religii Mojżeszowej z Judei? 

Na to pytanie odpowiada Jezus, mówiąc, że to "czynienie uczniami" ma się odbywać po "zanurzeniu w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego". Te słowa są zwykle tłumaczone jak "chrzczenie", co oczywiście nie jest mylne. Dla właściwego, głębszego zrozumienia należy jednak sięgnąć do źródłosłowu greckiego. Wiemy, że pierwotnie chrzest udzielano przez zanurzenie, które oznaczało śmierć i powstanie ze śmierci do nowego życia (o czym dość wyraźnie naucza św. Paweł: Rz 6). Pierwszym więc zadaniem Jedenastu - i całego Kościoła po wsze czasy - jest więc wprowadzanie wszystkich, czyli pogan w poznanie Ojca i Syny i Ducha Świętego, gdyż to właśnie oznacza udzielanie Chrztu. To udzielanie jest sprzęgnięte z "czynieniem uczniami", przy czym kolejność wydaje nam się przestawiona, zwłaszcza wobec faktu, że o nauczaniu Pan Jezus mówi na końcu. Jest dość zrozumiałe, że nie chodzi tutaj o metodykę pastoralno-katechetyczną, gdyż tą Zbawiciel mógł spokojnie pozostawić rozumności i roztropności Swoich uczniów. Mówi tutaj o istocie i priorytetach, oczywiście w całości, nie o etapach czy stopniach działalności misyjnej Kościoła. W formule językowej na pierwszym miejscu jest zanurzanie, następnie czynienie uczniami, a na końcu nauczanie przykazań Chrystusowych. Wiadomo, że nie jest do porządek chronologiczny, lecz ontologiczny. Pouczanie i nauczanie ma prowadzić do wspólnoty uczniów Chrystusowych, zaś istotą i celem tej wspólnoty jest zanurzenie w wewnętrznym życiu Boga Trójjedynego, we wspólnocie z Nim, która jest zawsze wspólnotą z Jego uczniami, która sięga tego wydarzenia na górze w Galilei, czyli wspólnoty Jedenastu, która padłszy na twarz przed Nim otrzymała misję aż do skończenia świata. 

Nowy Testament - zarówno Ewangelie jak też listy apostolskie - zawiera wiele słów odnoszących się do tajemnicy Trójcy Przenajświętszej. Skoro liturgia rzymska, czyli papieska, wybrała akurat tę perykopę - ostatnie wersety Ewangelii św. Mateuszowej, tej najdłuższej i zarazem najbardziej zadomowionej w mentalności Izraelitów, także pod tym względem, że pierwotnie powstała prawdopodobnie po aramejsku, czyli w ówczesnym języku codziennym Palestyny i tym samym Pana Jezusa i Apostołów - to ma znaczenie dla zrozumienia tej tajemnicy, którą jest Bóg Trójjedyny. 

Trynitologia, czyli dział dogmatyki katolickiej poświęcony pojęciu Boga według Objawienia, doznawała burzliwego rozwoju już w starożytności. Dwa pierwsze sobory powszechne były powodowane sporami w tych kwestiach i doprowadziły do ustalenia Składu prawd wiary katolickiej znanego jako Nicaeno-Constantinopolitanum, które liturgia rzymska (a także bizantyńska i jej pochodne) wyznaje uroczyście w niedziele i święta. Ponadto we wszystkie niedziele po Zesłaniu Ducha Świętego (a także już po Epifanii) śpiewana jest prefacja o Trójcy Przenajświętszej. Właściwie każda modlitwa publiczna Kościoła - a także modlitwy prywatne zatwierdzone przez Kościół - zawiera zwykle tzw. doxologię trynitarną, czyli wyznanie wiary i zarówno uwielbienie tej Tajemnicy. Najpotężniejsze umysły teologów, a także niektórzy filozofowie, poświęcali lata badań, reflexji, medytacji oraz publikowali swoje dzieła w tym temacie. Tym niemniej prawda o Bogu Trójjedynym napotykała na przestrzeni wieków na trudności i opory, zarówno w łonie chrześcijaństwa jak też strony jego przeciwników i wrogów. Zarzuty były i są formułowane jako niby racjonalne, mimo iż na poziomie intelektualnym zostały już dawno - właściwie już w IV w. - wyjaśnione i obalone. Obecnie i to właściwie przynajmniej od XIX w. ta tematyka w teologii przycichła, aczkolwiek niekiedy powracała głównie w próbach nawiązania do fałszywych koncepcyj heglizmu (jak u niesławnego Karl'a Rahner'a). Jako że "teologia" modernistyczna nie lubi ani wyrazistych pojęć, ani klarownego wykładu, to zasadniczo unika atakowania wprost także tej prawdy wiary katolickiej. Podważanie i podkopywanie odbywa się jakby od tyłu, ukradkiem i podstępem, a cel jest ciągle taki sam, mianowicie odciągnięcie od zanurzenia w życie Ojca i Syna i Ducha Świętego poprzez prawdę Ewangelii i sakramenty Kościoła. Przejawem jest chociażby szalony tzw. ekumenizm, czyli ekumaniactwo rozciągane nie tylko na heretyków, lecz nawet na żydów, muślimów i pogan. To jest wręcz naoczny dowód, jak ściśle sprzężone jest odejście od kultu dla Jezusa Chrystusa i poszanowania Jego posłannictwa danego Kościołowi z jednej strony, a zapaść intelektualna z drugiej strony, przy czym jedno i drugie jest wręcz programowe, skoro szerokim łukiem omijane są kwestie prawdziwościowe, a uwaga skupia się na miłej atmosferze i samopoczuciu w "dialogowaniu", które do niczego nie prowadzi oprócz zamętu teologicznego i ogólnie umysłowego. 

Jedenastu upadło na twarz przed tajemnicą Mistrza ukrzyżowanego i zmartwychwstałego. Upadli w przeczuciu wielkości zadania, które ich chciał powierzyć, w poczuciu własnej słabości, niedostateczności, a zarazem w pewności Jego obecności teraz i na zawsze. To połączenie realizmu, zrozumienia, a równocześnie uznania wielkości i nieogarnialności tego, kim On jest w jedności z Ojcem i Duchem, ożywia, scala i utrwala Kościół aż do końca historii. Z tego wypływa autentyczne życie duchowe każdego prawdziwie wierzącego, gdyż on nie tylko przyjmuje nauczanie Apostołów i należy do grona uczniów Chrystusowych, lecz jest zanurzony w oczyszczającej tajemnicy Boga Trójjedynego. Ta tajemnica oczyszcza rozum z pychy i wznosi go ponad i poza wszelkie błędy, mody, trendy, naciski, nawet prześladowania, pogardę i cierpienia. Tak będzie aż do końca czasów. I tak będzie przejawiała się Jego moc, która łączy niebo z ziemią i ziemię z niebem. W tym połączeniu ma udział każdy, kto upada przed Nim i wypełnia Jego słowa. 

Dlaczego żydzi już nie mogą być "ludem wybranym"?


(portal zachodni kościoła mariackiego w Trewirze)

W tej kwestii właściwie wystarczy przywołać słowa samego Pisma św.

- z Listu do Rzymian 9, 6-8:

Ale nie jest tak, jakoby miało zawieść Słowo Boże. Albowiem nie wszyscy, którzy pochodzą z Izraela, są Izraelem;
I nie wszyscy są dziećmi, dlatego że są potomstwem Abrahamowym, lecz jest tak: Od Izaaka zwać się będzie potomstwo twoje.
To znaczy, że nie dzieci cielesne są dziećmi Bożymi, lecz dzieci obietnicy liczą się za potomstwo.


- z Listu do Rzymian 9,21-26:

Albo czy garncarz nie ma władzy nad gliną, żeby z tej samej bryły ulepić jedno naczynie kosztowne, a drugie pospolite?
A cóż, jeśli Bóg, chcąc okazać gniew i objawić moc swoją, znosił w wielkiej cierpliwości naczynia gniewu przeznaczone na zagładę,
A uczynił tak, aby objawić bogactwo chwały swojej nad naczyniami zmiłowania, które uprzednio przygotował ku chwale,
Takimi naczyniami jesteśmy i my, których powołał, nie tylko z Żydów, ale i z pogan,
Jak też u Ozeasza mówi: Nie mój lud nazwę moim ludem i tę, która nie była umiłowana, nazwę umiłowaną;
I będzie tak, że na tym miejscu, gdzie im powiedziano: Nie jesteście ludem moim - nazwani będą synami Boga żywego.

- z 1 Listu do Tesaloniczan 2,13-16:

A przeto i my dziękujemy Bogu nieustannie, że przyjęliście Słowo Boże, które od nas słyszeliście nie jako słowo ludzkie, ale, jak jest prawdziwie, jako Słowo Boże, które też w was wierzących skutecznie działa.
Albowiem wy, bracia, staliście się naśladowcami kościołów Bożych, które są w Judei w Chrystusie Jezusie, bo i wy doznaliście tych samych cierpień od swoich rodaków, jak i oni od Żydów,
Którzy i Pana Jezusa zabili, i proroków, i nas prześladowali, i Bogu się nie podobają i wszystkim ludziom są przeciwni;
A żeby dopełnić miary grzechów swoich, przeszkadzają nam w zwiastowaniu poganom zbawiennej wieści. Ale gniew Boży spadł na nich do końca.

- z Listu do Galatów 4,26-31:

Jeruzalem zaś, które jest w górze, jest wolne i ono jest matką naszą.
Jest bowiem napisane: Raduj się, niepłodna, która nie rodzisz, wydaj okrzyk radości i wesel się głośno, ty, która nie znasz bólów porodowych, bo więcej dzieci ma opuszczona niż ta, która ma męża.
Wy zaś, bracia, podobnie jak Izaak, dziećmi obietnicy jesteście.
Lecz jak ongiś ten, który się według ciała narodził, prześladował urodzonego według Ducha, tak i teraz.
Lecz co mówi Pismo? Wypędź niewolnicę i syna jej; nie będzie bowiem dziedziczył syn niewolnicy z synem wolnej.
Przeto, bracia, nie jesteśmy dziećmi niewolnicy, lecz wolnej!


- Dzieje Apostolskie 7,51-53:

Ludzie twardego karku i opornych serc i uszu, wy zawsze sprzeciwiacie się Duchowi Świętemu, jak ojcowie wasi, tak i wy!
Któregoż z proroków nie prześladowali ojcowie wasi? Pozabijali też tych, którzy przepowiedzieli przyjście Sprawiedliwego, którego wy teraz staliście się zdrajcami i mordercami,
Wy, którzy otrzymaliście prawo (Mojżeszowe), jak wam go dali aniołowie, a nie przestrzegaliście go.

- Dzieje Apostolskie 13,38-41:

Niechże więc będzie wam wiadome, mężowie bracia, że przez tego zwiastowane wam bywa odpuszczenie grzechów, 
I że w nim każdy, kto wierzy, bywa usprawiedliwiony w tym wszystkim, w czym nie mogliście być usprawiedliwieni przez prawo Mojżesza. 
Baczcie więc, aby na was nie przyszło to, co powiedziano u proroków:
Patrzcie, szydercy, zdumiewajcie się i przepadnijcie, Bo dokonuję dzieła za dni waszych, Dzieła, któremu nigdy nie uwierzycie, Gdy ktoś wam o nim opowiadać będzie.

- Dzieje Apostolskie 18,4-6:

A w każdy sabat rozprawiał w synagodze i starał się przekonać zarówno Żydów, jak i Greków.
Kiedy jednak Sylas i Tymoteusz przyszli z Macedonii, Paweł oddał się całkowicie słowu, przedkładając Żydom świadectwa, że Jezus jest Chrystusem.
Lecz gdy mu się sprzeciwiali i bluźnili, otrząsnąwszy szaty, rzekł do nich: Krew wasza na głowę waszą, ja jestem czysty, od tej chwili pójdę do pogan.

Jak bezpiecznie czytać Pismo św.?


Pytanie jest słuszne, zwłaszcza obecnie, gdy wielu nawet duchownych zachęca wszystkich do czytania Pisma św. nawet bez przygotowania, co jest oczywiście sprzeczne z zasadami Kościoła Chrystusowego. Kościół nigdy nie zachęcał wszystkich do czytania Pisma św., lecz to jest pomysł protestancki. Studiowanie Pisma św. jest natomiast podstawowym obowiązkiem tych, których zadaniem jest nauczanie wiary katolickiej. 

W takiej sytuacji polecam więc:

1. Dobrą znajomość katolickich prawd wiary na podstawie tradycyjnego katolickiego katechizmu. Do jest pierwsze konieczne wyposażenie dla właściwego rozumienia Pisma św.

2. Posługiwanie się solidnym katolickim przekładem Pisma św., o co niestety jest obecnie dość trudno. Osobiście nie znam żadnego dobrego polskiego przekładu Pisma św., który mógłbym polecić bez zastrzeżeń. Muszę jednak zaznaczyć, że nie znam wszystkich dostępnych obecnie tłumaczeń. 

3. Posługiwanie się zarówno komentarzami jak też opracowaniami dobrych katolickich exegetów, takich jak chociażby x. Waldemar Chrostowski. Do niego też można zwrócić się o bardziej konkretne porady.

4. Czytanie nie dla ciekawości, lecz w nastawieniu modlitewnym, czyli w zamiarze słuchania tego, co Pan Bóg mówi dla zbawienia dusz, zwłaszcza dla mojej duszy. 

5. Prośba w poradę dobrego duszpasterza czy spowiednika w razie niejasności czy co do właściwego rozumienia. 

Jeśli ktoś ma czystą intencję, to Duch Święty będzie go chronił i prowadził ku zbawieniu duszy. Natomiast ten, kto szuka w Piśmie św. sensacji czy argumentów przeciw wierze katolickiej, ten niechybnie zejdzie na manowce. 

Kim była Maria Magdalena?


Zwrócono mi uwagę na następującą nowinkę:



Mówiąc najkrócej: to nie jest sprostowanie, lecz protestancko-feministyczne skrzywienie przez oderwanie Pisma św. od exegezy Ojców. To są fantazje na doraźny użytek, a nie teologia katolicka. 

Otóż teologia katolicka kieruje się nie pomysłami modernistycznych i protestanckich exegetów, lecz ciągłością katolickiej wykładni Pisma św. począwszy od Ojców Kościoła. Widać to w sposób jaskrawy na tym przykładzie. Kościół od zawsze odpowiednio identyfikował postać tej świętej, czego wyrazem jest zarówno exegeza św. Grzegorza Wielkiego jak też tradycyjna liturgia rzymska. Natomiast protestanci i za nimi moderniści wymyślili sobie, że należy podzielić tę postać na trzy różne osoby, a to w dość prymitywnym interesie feminizmu, czego szczytem są dokonania Franciszka w tym temacie. Te dokonania jednak nie są w stanie zmienić prawdy i Tradycji katolickiej. To ona przetrwa, a nie modne pomysły na doraźny użytek. 


"List pasterski" z Łodzi czyli wycieranie sobie Pismem św. na doraźny użytek


O wypowiedziach tej osoby była już mowa kilkakrotnie (tutaj i tutaj). Obecnie wygląda na to, że pozostaje on wierny swojej linii czyli oszukiwaniu publiczności, aczkolwiek poziom oszukiwania staje się coraz podlejszy. Tym podlejszy, że w formie "listu pasterskiego" nakazanego do przeczytania w niedzielę w parafiach, przez co rażenie staje się szczególnie perfidne. Przy tej okazji należy wspomnieć, że - praktykowany chyba jedynie w Polsce - zwyczaj zastępowania homilii niedzielnej listem biskupa, konferencji biskupów czy nawet rektora KUL jest nadużyciem liturgicznym. Homilia nie jest i nie powinna być odczytem, nawet niezależnie od mądrości czy braku mądrości odczytywanego tekstu, lecz ma być żywym, realnym nauczaniem wiary katolickiej podanym przez tego, który wygłasza. Mówiąc "nowocześnie": ma być świadectwem wiary duszpasterza w danym miejscu i danej chwili, nawet jeśli jest on osobiście mniej mądry czy mniej inteligentny niż autor "listu pasterskiego". Kard. Ryś w swoim "liście pasterskim" na ostatnią niedzielę (20 lipca 2025) próbuje stworzyć pewien pozór homilii, przywołując czytania mszalne (z obrzędu Novus Ordo). Chciał widocznie sprawić wrażenie, że wszystko jest w porządku. Oczywiście biskup jako pierwszy ma prawo i obowiązek nauczania, a to nauczanie deleguje kapłanom do sprawowania tam, gdzie w danej chwili, w danej celebracji nie jest obecne. Z tego nie wynika jednak w żaden sposób, by miał prawo zastępować homilię, która jest częścią liturgii, swoim listem. 

Przejdźmy do treści owego "listu duszpasterskiego", który zresztą wzbudził już sporo głosów krytycznych, nawet protestów. Póki co, nie zauważyłem krytyki teologicznej, a przecież powinna być ona kluczowa. 

Twierdzenie, jakoby Abraham w dzień po obrzezaniu wyczekiwał gości przy wejściu do namiotu, świadczy nie tylko o zupełnej ignorancji exegetycznej, lecz o braku uważnego czytania Pisma św., przy tym to o bardzo bujnej a wypaczonej fantazji. O obrzezaniu Abrahama, jego syna i domowników jest mowa w poprzednim rozdziale (Rdz 17). Rozdział 18 zaczyna się od zdania, że Bóg ukazał się Abrahamowi, i nie ma tutaj żadnego odniesienia do chronologii. Jeśli ktoś twierdzi, że poszczególne rozdziały opisują poszczególne dni, to ani nie wie o specyfice Księgi Rodzaju (i w ogóle textów biblijnych), ani nie czyta choćby zdroworozsądkowo. 

Podobnie jest z Rysiową "interpretacją" miejsca, gdzie znajdował się Abraham. Nie trzeba mieć obfitej wiedzy geograficznej i historycznej, by wiedzieć, że w skwarze dnia wewnątrz namiotu jest najgoręcej, a wejście do namiotu daje zarówno cień jak też przewiewność. Nie ma więc podstaw budowanie narracji, jakoby Abraham dlatego znajdował się w tym miejscu, ponieważ chciał być gotowy na przyjęcie przybyszów. 

Owszem, ten fragment Księgi Rodzaju jest zwłaszcza w teologii i exegezie wschodniej niekiedy nazywany "gościnnością Abrahama". W tle znajdują się oczywiście ówczesne zwyczaje czyli typowa wschodnia gościnność, którą należy jednak rozumieć prawidłowo w kontekście kulturowo-historycznym. Mamy tutaj do czynienia ze społecznością plemienną, która jest oczywiście różna od społeczeństwa państwa czy nawet już miasta. Plemię jednoczyły więzy krwi bardziej niż terytorium. Ktoś spoza pokrewieństwa, a zwłaszcza ktoś z innego środowiska kulturowego, nie mógł stać się członkiem plemienia, lecz najwyżej albo niewolnikiem, albo tymczasowym gościem. Plemiona nie dzieliły się swoim terytorium czy posiadłością, lecz albo brały obcych jako klasę niższą i służebną, albo przyjmowały jedynie jako podróżnych czyli na krótkotrwały pobyt. Nie było to więc nigdy przyznawanie im praw właściwych dla członków plemienia, ani tym bardziej stawianie obyczajów obcych na równi z własnymi. Słynna gościnność wschodnia była więc wyznaczeniem i kulturalnym wyrażeniem granic swojego plemienia i też swojego terytorium, a nie naiwną otwartością na roszczenia przybyszów niezależnie od ich intencyj i zamiarów. 

Analogicznie należy powiedzieć: Jeśli by ktoś chciał przyjąć do swojego domu, na własnych koszt, dając mieszkanie i utrzymanie, kogoś obcego, gwarantując przy tym, iż ten obcy nie wyrządzi krzywdy ani komuś w rodzinie, ani tym bardziej komuś spoza rodziny, to sprawa byłaby zupełnie inna niż kwestia w obecnej dyskusji co do przyjmowania nielegalnych imigrantów z zagranicy. Te wymogi są wymogami minimalnymi. Należałoby dodać aspekt pożytku społecznego obecności takiej osoby. Jeśli by np. dana osoba zamierzała szerzyć np. fałszywy kult czy fałszywą ideologię, stanowiąc przy tym zagrożenie dla osób czy społeczności spoza rodziny czy wręcz państwa, to byłby to również powód dla państwowej ingerencji w prywatne prawo przyjęcia danej osoby czyli niedozwolenia na takie przyjęcie. Według katolickiej doktryny społecznej bowiem granicą praw indywidualnych jest zawsze dobro innych osób i to nie tylko materialne lecz także, a nawet przede wszystkim duchowe. Innymi słowy: nawet jeśli ktoś chce przyjąć obcego do swojego domu i na swoje utrzymanie, bez obciążania w jakikolwiek sposób kosztami społeczności czy budżetu państwa, to ma prawo to uczynić jedynie wtedy, gdy ten obcy nie stanowi zagrożenia także dla dobra duchowego innych osób, czy to w danej rodzinie czy tym bardziej w szerszej społeczności. 

Oczywiście jest kwestia stwierdzenia tego zagrożenia. Są jednak dość proste kryteria, zarówno indywidualne jak też wspólnotowe. Indywidualne to zwłaszcza zdolność i chęć do pracy, odpowiedni poziom moralny na poziomie przynajmniej prawa naturalnego. Do kryteriów wspólnotowych należy zwłaszcza wyznawana ideologia oraz religia. Jeśli dana osoba wyznaje ideologię czy religię sprzeczną choćby w jednej kwestii z prawem naturalnym, to stanowi to ewidentne zagrożenie przynajmniej dla dobra duchowego innych osób i tym samym powód do odmowy pobytu takiej osobie ze strony społeczności i państwa, nawet jeśli ktoś chciałby prywatnie "ugościć" daną osobę. 

Szczególnie perfidne jest przywoływanie tego fragmentu z Księgi Rodzaju w kwestii nielegalnych imigrantów wobec zdania w 18,2-3:

"A oddawszy im pokłon do ziemi, Abraham rzekł: O Panie, jeśli darzysz mnie życzliwością, racz nie omijać Twego sługi!"

Jak łatwo dostrzec już choćby zdroworozsądkowo w kontekście, a jak wykładają to wszyscy Ojcowie Kościoła i teologowie, Abraham oddał tutaj cześć Bogu, nie obcym przybyszom. Według św. Augustyna byli to aniołowie posłani przez Boga. Inni Ojcowie Kościoła dodają, że w przybyciu tych trzech wysłańców Bożych nastąpiło pierwsze objawienie Trójjedności Boga, na co wskazują słowa Abraham skierowane do przybyszów w liczbie pojedynczej ("Panie", "Twego"), nie w mnogiej. Jeśli kard. Ryś w tych przybyszach widzi jakąkolwiek analogię do nielegalnych imigrantów, to albo nie potrafi czytać prostych słów ze zrozumieniem, zwłaszcza z uwzględnieniem exegezy katolickiej i ogólnochrześcijańskiej, albo po prostu bezczelnie oszukuje publiczność licząc na jej niezdolność do rozumienia prostych zdań. 

Kard. Ryś zmyśla, że Abraham "miał pragnienie gościnności", czyli jakby tylko czekał, aby kogoś obcego ugościć. Nic z tego nie ma w tekście biblijnym. Nie ma też niż o "śmiertelnikach", lecz jest mowa o trzech "mężczyznach" (Septuaginta: τρεις ανδρες). Text talmudycznych masoretów nie może być miarodajny, ponieważ jest skażony fałszerstwami antychrześcijańskimi. 

Kłamstwem jest zwłaszcza czasowe oddzielenie ukazania się Boga Abrahamowi od ujrzenia owych trzech "mężów". Pierwsze zdanie (Rz 18,1) jednoznacznie łączy jedno z drugim przez składnię. Nie ma więc następstwa czasowego, lecz jest to opis jednego zdarzenia: objawienie Boga wydarzyło się w nawiedzeniu przez wysłańców Bożych, których liczba - według zgodnego zdania Ojców Kościoła i teologów chrześcijańskich - jest objawieniem Trójjedności Boga, zresztą stanowczo odrzucanej przez judaizm i islam. 

Kłamstwem jest także, jakoby Abraham ugościł "trzech obcych wędrowców". Wszak poznał w nich kogoś, kogo nazwał "Panem" i oddał cześć okazywaną Bogu. 

Podobnie ma się rzecz z przywołaniem słów Pana Jezusa z Ewangelii św. Mateuszowej. Otóż wystarczy czytać ten fragment (Mt 25, 31-45) ze zrozumieniem w kontekście bliższym i dalszym, by dostrzec, jak fałszywe i przewrotne jest posługiwanie się tymi słowami przez kard. Rysia. Gdy bowiem Pan Jezus mówi i głodnych, łaknących, obcych, nagich, chorych i uwięzionych, jakby utożsamiając się z nimi, to z całą pewnością nie ma na myśli kogoś, kto płaci przemytnikom kilka tysięcy dolarów, żeby dostać się do Europy i tam żyć na koszt ludzi uczciwie pracujących. Takie utożsamienie - prezentowane regularnie przez pseudokatolickich pachołków lewaków i globalistów - jest fałszujące właściwy sens tych słów Ewangelii i bluźniercze względem Jezusa Chrystusa. 

Kolejnym szczytem fałszu i absurdu jest powiązanie goszczenia Pana Jezusa w domu Marty, Marii i Łazarza z przyjmowaniem nielegalnych imigrantów. Czyżby kard. Ryś twierdził, że Pan Jezus był dla tej rodziny obcym przybyszem, domagającym się mieszkania i utrzymywania? Przecież to jest tak potężne zakłamanie i absurd, że nawet nie wymaga żadnego komentarza. 

Fałszem jest także twierdzenie, jakoby według katolickiej doktryny społecznej każdy miał prawo imigrować i osiedlać się tam, gdzie ma ochotę. Otóż nie ma takiej zasady w całym nauczaniu Kościoła, a Ryś nie jest też w stanie wskazać dokumentu Magisterium, który by takową zasadę podawał. Wręcz przeciwnie, gdyż z głównych zasad Magisterium w kwestiach społecznych - czyli subsydiaryzmu i solidaryzmu - wynika dokładnie coś innego, mianowicie konieczność odpowiedniej proporcji i harmonii między prawami i obowiązkami indywidualnymi z jednej strony, a prawami i obowiązkami zbiorowymi z drugiej. Innymi słowy: z katolicką doktryną społeczną wprost sprzeczna jest praktyka polegająca na przyjmowaniu osób niechętnych i niegotowych i niezdolnych do odpowiedniego wkładu w dobro społeczeństwa i państwa, a nawet wręcz zagrażających temu dobru, przynajmniej przez życie na koszt społeczeństwa i państwa, gdyż do tego sprowadza się pobyt większości imigrantów przyjmowanych w Europie od dziesięcioleci. Do tego dochodzi zagrożenie realne życia i zdrowia, a przede wszystkim zagrożenie duchowe poprzez nawet nie ukrywany zamysł przejęcia Europy przez islam. 

Nie mniej fałszem jest twierdzenie, jakoby z jedności rodzaju ludzkiego wynikało prawo do dowolnego osiedlania się gdziekolwiek. Otóż oprócz jedności rodzaju ludzkiego jest także podstawowa, ustanowiona przez Boga komórka społeczeństwa jaką jest rodzina. Rodzice, zwłaszcza ojciec rodziny, ma obowiązek zabezpieczyć byt i bezpieczeństwo swojej rodzinie. Analogicznie każda społeczność i państwo, które powinno być rodziną rodzin, ma obowiązek zabezpieczyć swoim obywatelom i rodzinom bezpieczeństwo zarówno materialne jak też dobro duchowe, popierając prawdziwą religię, jaką jest religia katolicka. Wynika z tego prawo i obowiązek nieprzyznawania takich samych praw osobom spoza danego społeczeństwa i państwa, zwłaszcza gdy zagraża to bezpieczeństwu kogokolwiek w państwie. Owszem, w sytuacjach nadzwyczajnych, gdy ktoś obcy jest zmuszony chronić swoje życie, wolno a nawet należy udzielić mu koniecznego schronienia tymczasowego, oczywiście na zasadach gościa i też z obowiązkiem uczciwej pracy na swoje utrzymanie. Z całą pewnością z jedności rodzaju ludzkiego nie wynika darmowe, bez jakichkolwiek zobowiązań dzielenie się dobrostanem, a to choćby z tego powodu, że taka sytuacja demoralizuje zarówno przybysza jak też własnych obywateli przyzwyczajanych w ten sposób mentalnie do życia na czyjś koszt, co jest niczym innym jak kradzieżą. 

Ostatni temat "listu pasterskiego" to komisja ds. badania pedofilii w Kościele. Właściwie nie ma to nic wspólnego z pierwszym tematem. To jest zapewne zagranie taktyczne. Kard. Ryś ma zapewne świadomość, że swoją linią w pierwszym temacie nie znajdzie ani uznania ani poparcia u większości Polaków, a nawet wręcz przeciwnie. Dlatego postanowił włączyć temat, który gwarantuje mu powszechne i szerokie poparcie i uznanie publiczności. Nie ma to oczywiście nic wspólnego z autentyczną troską o ofiary - rzeczywiste czy rzekome - tego typu czynów ze strony przedstawicieli hierarchii Kościoła. Mógł już dawno podjąć odpowiednie kroki, zresztą podane już od wielu lat w wytycznych wydanych przez Stolicę Apostolską. Czynności komisji, którą stworzył i prowadził dotychczas abp Wojciech Polak - zresztą poplecznik poglądowy abpa Rysia - sprowadzały się do podlizywania się lewacko-liberalnym środowiskom i mediom, aż do zawożenia rzekomych ofiar pedofilii do Rzymu na spotkanie z Franciszkiem, tudzież do obłożenia wszystkich duchownych podatkiem na rzecz funduszu, z którego mają być wypłacane zadośćuczynienia rzeczywistym bądź rzekomym ofiarom. Już sam pomysł takiego podatku jest przewrotny i podły. Wszak jakim prawem ktoś ma sięgać do kieszeni kogoś niewinnego na rzecz płacenia za kogoś winnego (rzeczywiście bądź rzekomo)? To jest dość podłe działanie dla zapewnienia sobie sympatii i poklasku zarówno lewacko-liberalnych środowisk i mediów jak też naiwnej gawiedzi nie ogarniającej, na czym sprawa polega. Według tej podłej zasady wymyślonej przez abpa Polaka i jego ekipę wszyscy duchowni w Polsce przez płacenie owej daniny muszą de facto uznać swoją winę ja występki - rzeczywiste bądź rzekome - znikomego odsetka przedstawicieli duchowieństwa. Zaiste przewrotne działanie, zwłaszcza w wykonaniu najwyższych przedstawicieli hierarchii Kościoła w Polsce. 

Mamy więc do czynienia niestety z następnym, a tym razem szczególnie głośnym epizodem działalności Grzegorza Rysia, która niestety nie odbiega od jego dotychczasowych fałszerskich poczynań nawet jeszcze z okresu krakowskiego przed karierą w hierarchii. Szczytu kariery sięgnął za poprzedniego pontyfikatu, co też nie jest przypadkiem. Tym bardziej potrzebny jest trzeźwy sprzeciw, wykazujący fałsz i błędy. 

Na koniec jeszcze istotna uwaga. Otóż autor tegoż "list pasterskiego" usiłuje stworzyć wrażenie, jakoby przedstawiał czystą Ewangelię czyli nauczanie Kościoła (niby w ramach i według wzoru "gościnności" Abrahamowej oraz Chrystusowej zasady traktowania "obcych"). Co jest oczywiście kłamstwem, wobec wskazanych powyżej faktów. Faktycznie zabiera on głos w aktualnej debacie społeczno-politycznej, opowiadając się jednoznacznie po stronie tych, którzy forsują i popierają przyjmowanie i osiedlanie nielegalnych imigrantów w Polsce i nie tylko, czyli środowisk skrajnie lewackich i antychrześcijańskich. Z pozycji wysokiego urzędu w hierarchii, który piastuje, niestety może wyrządzić szkodę wielu umysłom nieświadomym zakłamania i ślepo ufającym w kompetencję i prawowierność osoby na takim urzędzie. Dzięki Bogu jednak podniosło się sporo głosów, głównie katolików świeckich. Oby też nie brakowało głosów teologów i duchownych, dających prawdziwą orientację katolikom oraz szukającym prawdziwego nauczania Kościoła. 

Pseudonaukowe zabobony czyli oszustwa Marcina Majewskiego - cz. 1


W ostatnich miesiącach zwracano mi uwagę na działalność internetową Marcina Majewskiego, biblisty nauczającego w Krakowie zarówno na "papieskim uniwersytecie" jak taż na Uniwersytecie Jagiellońskim (być może zabezpieczył się posadą państwową na wypadek, gdyby z powodu herezji został wyrzucony z uczelni kościelnej). Przed laty kręcił się w środowiskach niby konserwatywnych teologicznie i był (jest?) zaprzyjaźniony ze "słynnym" Dawidem Gospodarkiem, który już jakiś czas temu wylądował na posadzie w pseudokatolickiej agencji judaistycznej tzw. KAI. 

Podesłano mi jego niedawne wystąpienie, wpisujące się w taktykę wszelkiej maści wrogów Kościoła, którzy akurat przed największymi świętami wystrzeliwują sensacje dość wyraźnie podważające sens danego święta, bądź przynajmniej usiłujące ten sens zmienić od wewnątrz czy podmienić. 

Zacznijmy, jak zwykle, od prezentacji istotnych fragmentów wystąpienia tego osobnika wraz z komentarzami na bieżąco. 


Tutaj Majewski jawi się jako wyznawca XVIII-XIX-wiecznego zabobonu, jakoby między wydarzeniami opisanymi w Ewangeliach a ich powstaniem, które rzekomo nastąpiło dopiero dziesięciolecia po owych wydarzeniach, miała miejsce czarna dziura. Chodzi oczywiście zwłaszcza o takie słynne - a obecnie już przestarzałe, bo sięgające już XIX wieku, głównie heglisty David'a Friedrich'a Strauss'a - tezy jak "demitologizacja" protestanckiego teologa R. Bultmann'a, powiązanego zresztą z nazistą Martin'em Heidegger'em, oraz nadal modna w pewnych kręgach teza komunistyczna, twierdząca, jakoby obecnie znane Ewangelie były wytworem gmin czyli wspólnot chrześcijańskich, co ma wyjaśniać różnice widoczne między księgami. Innymi słowy: między wydarzeniami czyli danymi historycznymi rzekomo istnieje przepaść, a Ewangelie są produktem przynajmniej fantazji czyli urojeń dalszych pokoleń chrześcijan, a nawet wręcz zbiorowego oszustwa. Zaś jedynym "argumentem" tego typu myślenia jest zabobon, jakoby wszelkie fakty o charakterze nadprzyrodzonym ze Zmartwychwstaniem włącznie nie mogły być historyczne, czyli nie mogły się wydarzyć. Ostatecznie jest to więc myślenie ateistyczne czy przynajmniej deistyczne, które nie ma nic wspólnego z jakąkolwiek naukowością czy w ogóle ze zdrowym rozsądkiem. 

Następna teza Majewskiego:


Tutaj Majewski znowu prezentuje XIX-wieczny zabobon, który właśnie dlatego datuje Ewangelie na przynajmniej kilkadziesiąt lat po śmierci Jezusa, żeby "wyjaśnić" zawarte w nich wydarzenia nadprzyrodzone jako "mity" czy legendy. Schemat jest taki: cudów nie ma i nie może być, więc ich ewangeliczne opisy są albo zwykłym kłamstwem, albo nieco mniej kłamliwą legendą, która mogła powstać dopiero po śmierci świadków życia Jezusa Chrystusa. Majewski jednak jako biblista powinien wiedzieć,  że to nie ma nic wspólnego z naukowością. Nowsze i niewypaczone ideologicznie badania biblistyczne datują obecnie Ewangelię św. Markową na rok 44, a pozostałe Ewangelie na początek lat 60-ych, czyli czas, gdy przynajmniej znaczna część świadków wydarzeń jeszcze żyła. Oto przykładowi autorzy:


Przyzwoitość wymagałaby przynajmniej wspomnienia o różnych datowaniach. Natomiast podawanie XIX-wiecznego zabobonu jako wiedzy naukowej świadczy albo o ignorancji, albo o oszukiwaniu odbiorców, albo o jednym i drugim. 


Tutaj mamy typowy chwyt oszusta, liczącego na to, że ludzie nie potrafią czytać, albo nie będzie ich się chciało sprawdzić. Otóż kto sam sprawdzi te fragmenty Ewangelii, ten łatwo zauważy, że nie ma między nimi żadnej sprzeczności:

U św. Marka czytamy:

"wyszedłszy szybko pobiegły od grobowca, a opanowało je drżenie i uniesienie, i nie mówiły do nikogo, bały się bowiem"

U św. Mateusza:

"wyszedłszy szybko od grobowca z bojaźnią i radością wielką pobiegły aby powiadomić Jego uczniów"

Po pierwsze, należy mieć na uwadze, że ten werset u św. Marka jest końcem bez zakończenia (o tym będzie poniżej), czyli z pewnością nie podaje wszystkiego, także dlatego, że jest to Ewangelia najkrótsza. Po drugie, powiedzenie, że niewiasty nikomu nic nie mówiły, można dobrze zrozumieć w odniesieniu do tego, że po drodze nikomu nic nie mówiły, zanim zaszły do uczniów zamkniętych we wieczerniku. Po trzecie, zarówno św. Marek jak też św. Mateusz mówią, że niewiasty się bały, a św. Mateusz dodaje, że były bardzo uradowane. To w ogóle nie przeczy św. Markowi, który mówi, że opanowało je zarówno drżenie jak też i uniesienie. Trzeba więc być zupełnie uprzedzonym na rzecz pseudonaukowego zabobonu, by widzieć tutaj sprzeczność. Wystarczy prosta logika, by wiedzieć, że niepowiedzenie wszystkiego czy powiedzenie w innych słowach nie jest zaprzeczeniem. 

Podobnie rzecz się ma tutaj:


Majewski znowu na siłę szuka sprzeczności tam, gdzie jej nie ma. Przecież niewiasty nie zdążyły namaścić ciała z powodu szabatu, więc to była sytuacja wyjątkowa i nie trzeba tutaj zwyczaju podwójnego pochówku. Nawet jeśli późniejsze namaszczenie byłoby wbrew zwyczajom żydowskim - a raczej brak namaszczenia był wbrew zwyczajom - to przecież Pan Jezus Swoim nauczaniem i przykładem wskazywał, że miłość jest ważniejsza niż zwyczaje, a niewiasty z miłości chciały namaścić ciało, przynajmniej w jakiś uproszczony sposób. Wtedy ciało Pana Jezusa spoczywało w grobie około półtora doby, co w warunkach zimowo-wiosennych i to w grocie skalnej nie oznaczało rozkładu ciała. W jeśli by nawet tak było, to miłość i szacunek dla Mistrza były na pewno silniejsze niż tego typu względy. Wystarczy trzeźwo pomyśleć wraz z kontextem, bez uprzedzeń i zabobonów pseudonaukowych. 


Tutaj Majewski znów albo wykazuje się niewiedzą w dość podstawowej sprawie, albo mimo wiedzy kłamie na doraźny użytek. Otóż wśród biblistów nie ma zgodności co do chronologii powstania Ewangelij. Zwłaszcza tzw. szkoła jerozolimska opowiada się za pierwszeństwem Ewangelii św. Mateuszowej, aczkolwiek z różnymi wariantami. Ogólnie jest sporo hipotez, które znacznie się różnią od siebie. Można sobie zobaczyć dobry przegląd tutaj. A tak wygląda bardzo uproszczony uporządkowany schemat wielości hipotez, przy czym istotne jest, że są to tylko hipotezy i nie ma jednej powszechnie uznanej chronologii, wbrew temu, co bredzi Majewski:


Jeszcze bardziej bezczelnie kłamie Majewski - zakładając, że ma jednak elementarną wiedzę, którą mieć powinien - tutaj:


Otóż kłamstwem jest:
- jakoby Ewangelia św. Marka nie mówiła nic o zmartwychwstaniu
- jakoby Ewangelia św. Marka w pierwotnej wersji kończyła się na 16,8

Chodzi tutaj o dość zagadkową sprawę z tzw. kanonicznym zakończeniem Ewangelii św. Marka. Majewski twierdzi, że "pierwotna wersja" tejże Ewangelii kończy się na wersecie 16,8. Przeciw temu przemawia fakt, że to zdanie ani stylistycznie ani treściowo nie może być zakończeniem, ponieważ w języku greckim spójnik γαρ nigdy nie stanowi zakończenia nawet akapitu, a tym bardziej całej księgi. Owszem, część rękopisów pochodzących z IV wieku nie zawiera wersetów od 16,9. O tym dalej mówi Majewski:


Wszystkie trzy kwestie - wiek chronologiczny Ewangelii św. Markowej, przynależność Mk 16,9-20 oraz wiarygodność opisów odnośnie do Zmartwychwstania - są oczywiście powiązane w narracji Majewskiego, ale nie muszą być koniecznie. Także w tej drugiej kwestii Majewski po prostu bezczelnie kłamie (zakładając, że ma wiedzę, którą powinien mieć już student teologii). 

Otóż za przynależnością Mk 16,9-20 do oryginalnej wersji Ewangelii przemawia wiele. Oprócz tego, że zdanie 16,8 choćby stylistycznie nie może być zakończeniem, istotne jest, że

- wersety 16,9-20 są znane już w pierwszej połowie II wieku (130-150 r.) u takich autorów jak św. Justyn, Tacjan, św. Ireneusz z Lyonu, potem też u św. Epifaniusza, św. Jana Chryzostoma, św. Ambrożego

- 99% zachowanych rękopisów zawiera 16,9-20, a są to nie tylko ok. 1600 rękopisów greckich lecz także starożytne tłumaczenia syryjskie, ormiańskie, gruzińskie

- jedynie dwa greckie rękopisy, mianowicie Codex Sinaiticus oraz Codex Vaticanus, pochodzące dopiero z IV w., nie zawierają 16,9-20, aczkolwiek kopiści, którzy je pisali, musieli znać ten fragment. 

Owszem, są autorzy starożytni jak Eusebiusz i za nim św. Hieronim, według kórych duża część czy większość greckich rękopisów nie zawiera Mk 16,9-20. Należy jednak pamiętać, że jest to już IV i V wiek, gdy - w wyniku wzrostu popularności chrześcijaństwa i tym samym potężnego zwiększenia zapotrzebowania na księgi biblijne - doszło do pierwszej masowej produkcji manuskryptów, a po okresie prześladowań, podczas których regularnie niszczono księgi chrześcijańskie, dysponowano jedynie niewielką ilością exemplarzy zachowanych z czasów apostolskich. Nie można wykluczyć, że większość rękopisów pochodzących z czasów apostolskich zawierała 16,9-20, nawet jeśli ten fragment stanowi streszczenie tego, co pozostałe Ewangelie synoptyczne opisują co do objawień Zmartwychwstałego. 

W każdym razie ani krótsze, ani dłuższe zakończenie Ewangelii św. Markowej nie ma nic wspólnego z negacją czy choćby przemilczeniem Zmartwychwstania. 


Prowadzący rozmowę wyciąga logiczny wniosek z kłamliwych wywodów Majewskiego, a ten próbuje wybrnąć w pokrętny sposób, uciekając się znowu do zakłamanej ideologii iście modernistycznej, konkretnie do fałszywego pojęcia wiary. Posługuje się przy tym znowu zakłamanym rzekomym cytatem z paschalnego Exsultet, który w rzeczywistości brzmi następująco:


Jak widać, nie ma tutaj mowy o byciu świadkiem Zmartwychwstania, lecz o wiedzy co do godziny Zmartwychwstania. To jest istotny niuans, ponieważ Majewski usiłuje podważyć historyczną wartość nowotestamentalnych świadectw dotyczących tego wydarzenia. Ładnie, a obłudnie się uśmiechając, twierdzi, jakoby te świadectwa miały znaczenia tylko dla tych, którzy już wierzą. Nasuwa się pytanie: na jakiej podstawie oni wierzą? Czyż taka wiara nie jest przynajmniej naiwna, a nawet wręcz głupia? Do tego nieuchronnie zmierza tok myślenia Majewskiego, który widocznie podoba się prowadzącemu rozmowę. 

Odpowiednio debilny jest następny pseudoargument Majewskiego:


Odpowiadam: na jakiej podstawie Zmartwychwstanie znalazło się w Credo jeśli nie z powodu świadków, którzy widzieli pusty grób oraz Zmartwychwstalego? Czymże byłoby wyznanie wiary bez wiarygodności tych świadków i ich świadectw, jeśli nie jedynie mitem czy legendą? Jeśli Apostołowie mogli przekonać jedynie wierzących, to skąd się oni wzięli, tzn. na jakiej podstawie stali się wierzącymi? Na jakich dowodach zwykle i przeważnie opierają się historycy jak nie właśnie na relacjach wiarygodnych świadków? Z jakiego powodu akurat świadectwo Apostołów, którzy za to swoje świadectwo ponieśli męczeństwo, miałoby być bez wartości dla historyka? No cóż, taki bełkot to jest rzeczywiście wyczyn godny profesora...

Tę samą taktykę imputowania oszustwa na doraźny użytek Majewski stosuje wobec św. Pawła:


Tak więc według Majewskiego oszustwo św. Pawła polega na tym, że Apostoł posługuje się "mitem" o Zmartwychwstaniu dla przetresowania chrześcijan w uznaniu i posłuszeństwie dla władzy kościelnej. "Mit" ma więc cel i funkcję społeczną i dyscyplinarną, jest więc nie tylko mitem czyli kłamstwem pod względem stosunku do rzeczywistych wydarzeń, lecz służy poniżeniu i zdominowaniu ciemnej masy katolików. Taki to był św. Paweł według Majewskiego...

Następnie Majewski dość wprost neguje realność Zmartwychwstania, sprowadzając je do subiektywnych "doznań" uczniów Jezusa: 


W słowach jest ostrożny, ale jego uśmieszek, wymieniany z prowadzącym rozmowę jest dość znaczący. To jest szyderstwo z wiary Kościoła w realność Zmartwychwstania Jezusa Chrystusa. 

Ciekawe, że nie zauważa sprzeczności w swoim "myśleniu", gdy mówi o tym, że Pan Jezus najpierw objawił się Marii Magdalenie: 


Tu akurat Majewski nie ma wątpliwości co do historyczności, czyli uznaje pierwszeństwo Mariji za historyczne, mimo że ono zupełnie nie odpowiada zwykłym ludzkim oczekiwaniom. 
Ciekawe jest też, na jakiej podstawie twierdzi, jakoby Pan Jezus nie ukazał się najpierw Swojej Matce, jak to podaje wielu Ojców i teologów Kościoła. Czyżby Majewski był wyznawcą absurdalnego biblicyzmu typu protestanckiego, dla którego jedynym źródłem wiary jest Biblia, a już nie Tradycja Kościoła?


Majewski wykazuje tutaj dość prymitywne myślenie w kategoriach modernistycznego Novus Ordo, gdzie na koniec czytań mszalnych wynaleziono - jako nowość - conajmniej mylące słowa "oto słowo Boże" i "oto słowo Pańskie". Otóż wedle teologii katolickiej, poświadczonej nawet w konstytucji Dei Verbum, Pismo św. jest zapisem słów i dzieła zbawczego wcielonego Słowa Bożego i to niepełnym. Utożsamianie Biblii ze słowem Bożym słusznie wychodzi naprzeciw a właściwie sprzyja ateistycznym atakom na rangę i nieomylność Biblii: skoro w Piśmie św. jako całości są pewne różnice a nawet sprzeczności (w rzeczach nieistotnych), to widocznie - tak argumentują szyderczo ateiści, ale też muślimy oraz inni wrogowie Kościoła - ten Bóg się myli. Słusznie Majewski zwraca uwagę, że Pismo św. jest zarazem słowem ludzkim, lecz on widocznie nie rozumie albo nie chce rozumieć katolickiego pojęcia natchnienia biblijnego, które oczywiście uwzględnia rzeczywisty stan kanonu ksiąg biblijnych oraz ich naturę. Według tego pojęcia Pismo św. jest nieomylne w sprawach istotnych dla zbawienia wiecznego czyli prawdy o Bogu i świecie oraz moralności. Niedoskonałości i usterki dotyczą wyłącznie spraw nieistotnych pod tym względem, ale do nich z całą pewnością nie należy realność Zmartwychwstania, mimo że to sugeruje Majewski. 

c. d. n.

Czy Kościół zaleca czytanie Pisma św. przez każdego? (z aktualizacją)


Fakt, że Kościół nie podziela protestanckiego postulatu czytania Pisma św. przez każdego, ma istotne podstawy teologiczne i pastoralne. 

Po pierwsze nie Pismo św. jest pierwotnym źródłem Objawienia, lecz Tradycja Apostolska. Jej wyrazem jest stałe nauczanie Kościoła, przedstawione w sposób systematyczny i dostosowany do języka i pojęć współczesnych w katechizmie. 

Po drugie, Pismo św. powstało w zamierzchłych wiekach i jest we wielu miejscach niejasne. Nawet najwybitniejsi teologowie i egzegeci nie są w stanie jednomyślnie wyjaśnić treści niektórych fragmentów. Tym bardziej niejasne są one dla czytelników bez odpowiedniej wiedzy teologicznej. 

Po trzecie, znajomość Pisma św. nie jest konieczna do zbawienia. Konieczna jest znajomość prawd wiary z Bożego Objawienia. 

Po czwarte, zarówno doświadczenie codzienne jak też historia Kościoła pokazują, że samowolne i pozbawione odpowiedniego podejścia czytanie i używanie Pisma św. nie tylko nie przynosi pożytku, lecz często prowadzi do błędów teologicznych czy nawet herezyj. Właściwie wszyscy herezjarchowie powoływali się na Pismo św. i to interpretowane wbrew Tradycji i wierze Kościoła.

Wobec takich niebezpieczeństw w okresie rozpowszechniania tłumaczeń biblijnych głównie heretyckich (protestanckich) Kościół wydał zakaz ich czytania i rozpowszechniania. Papież Innocenty III w 1199 r. zabronił czytania Pisma św. na prywatnych zgromadzeniach, nazywając je "ciemnymi schadzkami". Papież Grzegorz IX na synodzie w Tuluzie (1229) zakazał świeckim posiadanie pism Starego i Nowego Testamentu z wyjątkiem psałterza. Wprawdzie generalnie nie zakazywano czytania i rozpowszechniania Pisma św. w językach oryginalnych i w tłumaczeniu łacińskim (Wulgaty), jednak de facto ograniczano do duchowieństwa czyli teologów.

Dekrety papieży i soborów regularnie wskazywały na zakaz posiadania, czytania i posługiwania się Pismem św. przez byle kogo. Jako jeden z wielu przykładów niech posłuży następujący dekret, którego treść w skrócie to:
1. Używanie Pisma św. w tłumaczeniach na języki narodowe powoduje więcej szkód niż pożytku. Dlatego biskup lub inkwizytor ma władzę pozwolić na czytanie tłumaczeń tylko tym, którzy mogą mieć z tego pożytek dla wiary.
2. Kto bez takiego pozwolenia czyta czy posiada taką księgę, nie może uzyskać rozgrzeszenia i tym samym nie może przystępować do sakramentów.
3. Także księgarze, którzy bez pozwolenia sprzedają takie księgi, podlegają karom kościelnym.



Papież Klemens XI w swojej bulli "Unigenitus Dei Filius" (1713) potępił między innymi następujące tezy heretyków jansenistycznych. To potępienie zostało uroczyście potwierdzone przez papieża Benedykta XIII na Soborze Laterańskim w 1725 r. Potępione tezy brzmią: 
- Czytanie Pisma św. jest dla wszystkich. 
- Niejasność Pisma św. nie zwalnia świeckich z jego czytania.


Następne potępione tezy to:
- Należy potępić chęć odciągania od czytania Pisma św. 
- Odbieranie z rąk wiernych ksiąg Nowego Testamentu bądź zamykanie ich zrozumienia jest zamykaniem ust Chrystusowi. 
- Zakazywanie czytania Pisma św jest zakazywaniem używania światła synom światłości.


Niestety te potępione tezy są obecnie głoszone w Kościele, ze szkodą dla wiernych.

Zwolennicy protestanckiego podejścia do sprawy powołują się na najnowsze dokumenty Kościoła, począwszy od konstytucji "Dei Verbum" aż do adhortacji "Verbum Domini" Benedykta XVI, gdzie zawarte są zachęty do czytania Pisma św. Jak to się ma do stałych, wielowiekowych reguł Kościoła?

1. Czym innym jest protestancki postulat dania każdemu Pisma św. w tłumaczeniu na język potoczny, a czym innym zalecanie czytania Pisma św. wraz z podaniem reguł właściwego czytania. To ostatnie można właściwie zrozumieć wyłącznie w kontekście całego nauczania Kościoła poprzednich wieków, na które wskazałem. Wynika to z prostej zasady: Kościół nie zaczął się wraz z Benedyktem XVI, ani nie mógł błądzić w tak zasadniczej sprawie aż do Vaticanum II.

2. Nigdy w Kościele nie było ani generalnego zakazu czytania Pisma św., ani generalnego nakazu czy zalecania. Z teologicznego punktu widzenia nie może być ani jednego ani drugiego. Racje zostały wyłożone powyżej.

3. Jest poważnym nadużyciem, a właściwie oszustwem odrywanie zachęcania do lektury Pisma św. od warunków jego poprawnej interpretacji, które są obszernie podane i omówione w adhortacji "Verbum Domini". Trzeba powiedzieć wprost: stosowane zazwyczaj w grupach tzw. charyzmatycznych i tym podobnych posługiwanie się Pismem św. stoi w jaskrawej sprzeczności także z normami podanymi przez Benedykta XVI i jest tym samym poważnym wykroczeniem przeciw jego adhortacji. Powoływanie się na nią jest w takiej sytuacji niczym innym jak wybitną obłudą.


Post scriptum I

W dyskusji z ateistami pojawił się następujący wątek:


Tak więc widać zgubne skutki zachęcania do powszechnego czytania Pisma św. przez każdego bez odpowiedniego przygotowania.

Innym regularnie powracającym wątkiem jest mówienie o Biblii jako Słowie Bożym, powołując się na słowa liturgii Novus Ordo "oto Słowo Boże" oraz "oto Słowo Pańskie". Te słowa są niestety źródłem brzemiennego w skutki nieporozumienia, które jest wykorzystywane przeciw autorytetowi Pisma św. i Kościoła. To nieporozumienie jest zresztą sprzeczne chociażby z konstytucją dogmatyczną "Dei Verbum", która jasno mówi, że Słowo Boże nie jest tożsame z Biblią.

Otóż ateiści regularnie szydzą z fałszywie rozumianego "Słowa Bożego", wskazując na opisy morderstw, okrucieństw, zgorszeń i też powierzchownych sprzeczności zawartych w Starym Testamencie. To szydzenie bazuje właśnie na nieporozumieniu, którego źródłem i promotorem są słowa w liturgii Novus Ordo, które są nowością i wymysłem twórców Novus Ordo.


Post scriptum II

W reakcji otrzymałem następujące pytanie, na które z przyczyn technicznych odpowiadam tutaj:


Pytanie jest słuszne i ważne. Odpowiedź jest prosta: należy trzymać się odwiecznych reguł Kościoła. Oczywiście błędne jest ogólne zachęcanie każdego do czytania Pisma św. Jednak duszpasterz czy spowiednik może indywidualnie zachęcić do jego czytania pod pewnymi warunkami, mianowicie
- odpowiedniego przygotowania teologicznego, oraz
- regularnego towarzyszenia przez duszpasterza czy to indywidualnie czy grupowo.

Stąd osoba zainteresowana i pragnąca poznawać bliżej Pismo św. powinna zapytać swojego spowiednika czy duszpasterza, czy uważa on to w danym przypadku za celowe i pożyteczne, a przede wszystkim bezpieczne, tzn. czy nie ma niebezpieczeństwa dla danej duszy ze względu na jej stan duchowy, intelektualny, moralny i emocjonalny. Jeśli zapewniona jest opieka i towarzyszenie kompetentnego duszpasterza, wówczas nie ma przeszkód.

Duszpasterz powinien się kierować kryteriami nauczanymi od wieków przez Kościół odnośnie zarówno exegezy biblijnej jak też rozróżniania duchów w przypadku danej osoby pamiętając, że szatan może się posługiwać także słowami Pisma św. w prowadzeniu dusz na manowce.


Post scriptum III


Najpierw należy zauważyć, że św. Hieronim nie mówi: "kto nie czyta Pisma św. ...". Znajomość Pisma św. to nie to samo co prywatne czytanie. Św. Hieronim poświęcił długie lata studium, zanim zaczął tłumaczyć i komentować Pismo św. Wówczas nie było czegoś takiego jak prywatna lektura. Tak więc zapewne miał na myśli znajomość, która polega na znajomości tego, jak Kościół - wraz z pasterzami, uczonymi i świętymi - rozumie Pismo św. Jest to coś zupełnie przeciwnego do zwyczajów protestanckich, gdzie ludzie nie mający zupełnie pojęcia o właściwej exegezie zabierają się to czytania, interpretowania i używania Pisma św. na swój własny, często wypaczony użytek. 

Czy wymysłem modernistycznym są czytania w języku narodowym?

 

(celebracja Novus Ordo Jana Pawła II podczas wizyty w Papui Nowej Gwinei w roku 1984)

To pytanie zadano mi prywatnie. Z problemem zetknąłem się, gdy zacząłem sprawować wyłącznie liturgię tradycyjną (mając możliwość wyboru) i tym samym z faktem, że niektórzy kapłani już wtedy - początkiem lat 90-ych - w celebracjach recytowanych z udziałem ludu czytali czytania od razu w języku narodowym, co jest oczywiście sprzeczne z rubrykami liturgii tradycyjnej. Ostatnio ten zwyczaj się widocznie nasilił, a to na podstawie motu proprio "Traditionis custodes", gdzie zawarte jest polecenie, by czytania były czytane w języku narodowym. To polecenie nie jest jasne, gdyż nie jest powiedziane, że należy pomijać czytania w języku łacińskim, co zresztą byłoby sprzeczne z rubrykami. Jednak mało rozumiejący celebransi tak właśnie to interpretują, nie znając widocznie zasad liturgii tradycyjnej, które zresztą nie mogą zostać zmienione czy unieważnione przez motu proprio. 

Problem jest liturgicznie i teologicznie głębszy, dotyczy bowiem istoty i natury liturgii, tym samym także natury i charakteru tej części liturgii jaką są tzw. czytania. Samo pojęcie lectio może sprzyjać nieporozumieniu, o ile nie rozumie się uwarunkowań liturgiczno-teologicznych tego elementu. Ma to daleko idące skutki, prowadzące do Novus Ordo wraz z jego poważnymi wadami teologicznymi, idącymi i prowadzącymi w kierunku protestantyzmu. 

Zacznijmy od początku, czyli od źródeł liturgii katolickiej. 

Otóż nie ulega wątpliwości, że Apostołowie i pierwsi chrześcijanie w swojej liturgii nawiązywali do liturgii starotestamentalnej w szerokim znaczeniu, czyli zarówno do kultu w świątyni jerozolimskiej jak też do nabożeństw synagogalnych. Te ostatnie nie są wprawdzie liturgią w sensie ścisłym, jednak należały do codziennego życia religijnego ludu starotestamentalnego. To właśnie do nich nawiązuje pierwsza część Mszy św., zwana tradycyjnie "mszą katechumenów", zaś w Novus Ordo "liturgią słowa", co jest oczywiście mylne (delikatnie mówiąc). W tym określeniu zawarte jest jednak trafne wskazanie, że chodzi o celebrację, akt kultu - bo tym jest liturgia - a nie o pouczanie. 

W tym związku z nabożeństwem synagogalnym mamy już znaczną część odpowiedzi na postawione pytanie. Jest bowiem historycznie pewne, że w synagogach czytano księgi starotestamentalne po hebrajsku, czyli w języku oryginalnym textów natchnionych, innym niż codzienny, gdyż wówczas w Palestynie językiem codziennym był język aramejski, natomiast hebrajski był używany jedynie w modlitwach. Czyniono tak z szacunku i wierności dla natchnionych przez Boga ksiąg, które były napisane w języku hebrajskim. Odczytane fragmenty w języku oryginalnym były następnie wyjaśniane i wykładane przez uczonych w Piśmie. 

Zaś autorem pomysłu używania w liturgii textów bezpośrednio w tłumaczeniu na język potoczny byli dopiero protestanci, zwłaszcza Martin Luder, który zresztą w tym celu napisał swoje fałszywe tłumaczenie na język niemiecki.

Tak więc:

- sprowadzenie tzw. mszy katechumenów ("liturgii słowa") do czytania i wyjaśniania Pisma św. jest nawrotem do nabożeństw synagogalnych,

- w tym nawrocie zawarta jest jednak sprzeczność, o ile czytanie odbywa się w języku potocznym, a nie w języku oryginalnym.

Językiem oryginalnym liturgii rzymskiej jest oczywiście łacina. Ta liturgia posługuje się starożytnym przekładem z oryginalnych języków biblijnych. Ten przekład został sprawdzony i zatwierdzony - tym samym jakby uświęcony - przez pokolenia pasterzy i teologów Kościoła począwszy od starożytności. Stanowi to istotną różnicę względem nowych tłumaczeń na języki narodowe, które wciąż zawierają wady, błędy a nawet fałszerstwa, są ciągle poprawiane i zastępowane nowymi, niewiele lepszymi, a nierzadko jeszcze gorszymi. Stanowi to poważne niebezpieczeństwo zarówno teologiczne, jak też pastoralne i psychologiczne: skoro zmieniają się słowa wygłaszane uroczyście jako "słowo Boże", to podważana jest ich świętość i szacunek do nich. Zaprzecza to zresztą deklarowanemu poszanowaniu i czci dla słów Pisma św., gdyż zwykły wierny jest wydany swawoli duchownych, którzy co jakiś czas serwują mu w liturgii rzekomo lepsze, a na pewno znacznie inne "słowo Boże". To ma katastrofalne skutki dla wiarygodności Kościoła już choćby w wymiarze psychologicznym. 

W dalszej kolejności, aczkolwiek konsekwentnie doprowadziło to do kolejnego nadużycia tzw. lektorów świeckich, do których wprowadzono także kobiety. Jest to o tyle nawiązanie do nabożeństw synagogalnych, że tam właśnie - nabożeństwom nie przewodził stan kapłański - świeccy mężczyźni odczytywali fragmenty Pisma św. W przeciwieństwie do tego w Kościele zawsze obowiązywała jedność między nauczaniem wiary i sprawowaniem kultu, tym samym do uroczystego, kultowego wygłaszania słów Pisma św. byli uprawnieni wyłącznie duchowni. Dlatego właśnie istniał - i nadal istnieje - lektorat jako stopień święceń niższych. 

Pojęcie i przyjęcie tych zasad wymaga oczywiście choćby minimum wiedzy teologicznej i liturgiczno-historycznej, czego obecnie niestety nie zapewnia formacja w seminariach duchownych i na studiach teologicznych. Niestety często nie jest lepiej pod tym względem także pośród kapłanów sprawujących liturgię tradycyjną. Z brakami teologicznymi łączy się z reguły także słabość ludzka, jak pośpiech i wygodnictwo. Komuś niekompetentnemu recytowanie najpierw czytań po łacinie a następnie w języku narodowym może się wydawać zbędnym powtórzeniem. A powinien wziąć przynajmniej pod uwagę, że choćby ranga i wartość słów Pisma św. usprawiedliwia nawet powtórzenie, choćby dla samego celebransa: skoro są to słowa święte i natchnione, to ich powtórzenie na pewno nie jest zbędne, tym bardziej gdy najpierw są one recytowane w charakterze kultu dla nich, a następnie - w tłumaczeniu na język narodowy - jako pouczenie skierowane bezpośrednio do wiernych. 

W tym miejscu zadajmy pytanie: a może ów - pochodzący pierwotnie od protestantów - zwyczaj podawania w liturgii Pisma św. bezpośrednio w tłumaczeniu na język narodowy nie jest zły lecz słuszny?

Wstępną odpowiedzią jest już zarówno teologiczna motywacja tego zwyczaju jak też jego owoce. Motywacją jest danie ludowi Pisma św. w danej interpretacji, gdyż każde tłumaczenie jest interpretacją. Protestanci oczywiście forsowali swoją interpretację Pisma św., podając ją kłamliwie jako "słowo Boże". W rezultacie następowało podwójne fałszerstwo: po pierwsze w tłumaczeniu na język narodowy, po drugie w kazaniach, które się na nim opierały. Ten sposób został niestety implementowany do Novus Ordo. 

Natomiast wraz z językiem łacińskim w liturgii duchownym katolickim jest dana cała Tradycja interpretacji Pisma św. począwszy od Ojców Kościoła, aż po dokumenty Magisterium, które także były wydawane oficjalnie po łacinie. Duchowny żył tą Tradycją na co dzień, zwłaszcza dzięki brewiarzowi, który zawierał oprócz czytań biblijnych także obszerne texty Ojców Kościoła. Tak przygotowany duchowny był odpowiednio wyposażony, by podawać ludowi nie swoje prywatne interpretacje, fantazje czy wymysły na kanwie textów biblijnych, lecz pewną i zdrową naukę Kościoła na przestrzeni wieków. Tak zachowanie jedności ze stałym nauczaniem Kościoła (diachroniczność) zapewniało katolickość i tym samym jedność bieżącą (synchroniczność). 

Nie trzeba wybitnie znać historii, by wiedzieć, do czego doprowadziła protestancka zasada subiektywnego, oderwanego od Tradycji Kościoła interpretowania Pisma św. - mianowicie do niezliczonych i permanentnych podziałów i rozłamów. Ta zabójcza dla autentycznej wiary zaraza została niestety przeniesiona do Kościoła, czego owoce są także łatwo widoczne, gdyż pogłębia się rozłam nie tylko wobec całego dotychczasowego nauczania i praktyki Kościoła, czego dowodem są nie kończące się nowości zwłaszcza w liturgii, lecz także między krajami, diecezjami, nawet parafiami. 

I na koniec istotna uwaga, przez którą zapewne narażę się wielu osobom. Mało kto współcześnie zdaje sobie sprawę z tego, że quasi obrzędowe odczytywanie tłumaczenia czytań mszalnych, jak ma to obecnie miejsce także w celebracjach według mszału tradycyjnego, jest nowością ostatniego stulecia. To był jeden z pierwszych elementów forsowanych przez kryptomodernistyczny tzw. ruch liturgiczny drugiej fali, czyli pierwszej połowy XX wieku (a jest on istotnie różny od pierwotnego "ruchu liturgicznego" o. Guéranger'a z XIX wieku). Jego centrum znajdowało się w Belgii, Niemczech i Austrii (w odróżnieniu od francuskiego ruchu dom Guéranger'a), gdzie wyraźnie nawiązywano do protestantyzmu. Wygląda to tak, że celebrans na początku kazania w stylu quasi rytualnym - z określoną formułą wprowadzającą - odczytuje tłumaczenia. To jest oczywiście absurd liturgiczny, gdyż tłumaczenia nie są textami liturgicznymi, lecz jedynie pomocą homiletyczno-katechetyczną. Tradycyjnie w liturgii owszem posługiwano się tłumaczeniami, lecz czytano je fragmentami w trakcie homilii (czego dowodem są homilie Ojców Kościoła), a nie podając tłumaczenia w sposób quasi rytualny. Owszem, celebrans ma prawo najpierw, czyli na wstępie homilii przeczytać czytania, jednak nie powinien tego czynić rytualnie, jak to ma miejsce zwykle w celebracjach zarówno FSSPX jak też indultowych, gdyż jest to przynajmniej nieporozumienie i oczywiście furtka dla protestanckiego zwyczaju, który przeniknął do Novus Ordo.