Jakie powinno być katolickie wesele?

 

Odpowiadając najkrócej: tak jak uroczysty obiad czy uroczysta kolacja, może nawet w połączeniu. Jest to coś zupełnie innego niż obecnie rozpowszechniony model typu obżarstwo, pijaństwo plus potańcówka, która nierzadko oznacza rozwiązłość, skoro głównym atrybutem wesela jest alkohol i to w bezmiarze. Owszem, od pewnego czasu istniały też wesela bezalkoholowe, jednak były one skrajną rzadkością i obecnie praktycznie zanikły. A to z prostego powodu: ponieważ różniły się tylko brakiem alkoholu (który był zresztą pokątnie łamany), bez gruntownej zmiany koncepcji, czyli z zachowaniem pozostałych elementów tego modelu. 

Jakie są cechy uroczystej biesiady? Ograniczę się do głównych cech, gdyż oczywiście nie ma definicji ani przepisów przebiegu. Jest tylko pewien model kulturowy, zresztą obecny w zasadniczych zrębach chyba we wszystkich kulturach. 

Po pierwsze, uroczyste, wystawne jadło, co oznacza nie tylko obfitość, lecz przede wszystkim jakość. Oczywiście niełatwo jest to pogodzić z masowością imprezy. Dlatego wesela powinny być ograniczone do wybranych osób, także ze względu na to, czy i jak potrafią się zachować na uroczystym, kulturalnym wydarzeniu. Tak więc jakość powinna być dostosowana do tego, by dostarczyć gościom w odpowiedniej ilości pożywne i zdrowe jadło. Takim z pewnością nie są mięsa smażone kilka dni wcześniej, a następnie tylko odgrzewane, ani sałatki z kilkudniowym stażem. Dobry, zdrowo myślący kucharz czy kucharka będzie w stanie odpowiednio dobrać potrawy, nawet jeśli wychodzą poza schemat typu rosół, barszcz, kotlet, wędliny, sałatka warzywna z majonezem itd. Także w wyjątkowości jadła powinna mieć wyraz wyjątkowość uroczystości okazji. Na szczęście obecnie goście w naszym regionie świata nie muszą przychodzić na wesele, żeby się najeść, lecz po to, żeby świętować, co powinno mieć także wyraz kulinarny. A zdrowe, smaczne i niecodzienne jadło nie musi być ani skomplikowane i pracochłonne w przygotowaniu, ani drogie (wiem z własnej codziennej praktyki). 

Po drugie, atmosfera biesiady powinna podkreślać okazję oraz cel. W przypadku wesela jest to swego rodzaju domowo-wspólnotowa celebracja nowo zawartego małżeństwa i rodziny. Jak w każdej celebracji, najważniejsza jest treść duchowa, czyli prymat treści. Wesele powinno być przeżyciem nie tylko kulinarnym (tym bardziej nie alkoholowo-rozpustnym), lecz rodzinnym i społecznym. Polega to na zaangażowaniu twórczości słownej i muzycznej. Nie muszą to być arcydzieła literatury i dźwięku. Rodzinna natura wydarzenia sprzyja, a nawet domaga się zaprezentowania twórczości własnej członków rodziny czy grona przyjaciół. Ma to znaczenie nie tylko dla wzajemnego poznania się, co jest jak najbardziej celowe, gdyż w zawartym małżeństwie łączą się dwie rodziny, z których pochodzą nowożeńcy. Szczególnie dla młodego pokolenia ważne jest wzajemne poznanie talentów, co jest pedagogiczną zachętą do ich rozwijania. Właśnie domorosła twórczość jest najcenniejszym prezentem weselnym, pożytecznym dla całego grona obecnych. Konkretnie mam na myśli np. jakieś wierszyki z własnej twórczości, może nawet kompozycje, czy przynamniej śpiewy. A napewno jest miejsce na przemówienia głównych osób, jak sami nowożeńcy, rodzice, chrzestni, i kogo jeszcze nowożeńcy zechcą poprosić. Można to oczywiście połączyć z toastami, co będzie też wyrażało odpowiednią kulturę picia alkoholu. 

Po trzecie, ważna jest też oprawa muzyczna, która również powinna być podporządkowana charakterowi uroczystej biesiady. W obecnie powszechnym modelu alkoholowo-dyskotekowym tzw. muzyka - a jest to właściwie mniej czy bardziej dotkliwe dudnienie instrumentów plus mniej czy bardziej estetyczne ryczenie przez głośniki - pełni funkcję zagłuszania rozmów, co jest absurdalne, antyspołeczne i antykulturalne. Muzyka powinna być tłem dla biesiady, a nie ją zagłuszać, nawet jeśli ma służyć tańcom (o tańcach było tutaj i tutaj). Nie powinno być wcale tematem tabu posłużenie się raczej muzyką odtworzoną z nośników dźwięku, zamiast zatrudnienia profesjonalnych muzyków (czy raczej hałaśników w przypadku "muzyki" dyskotekowej). Jest to rozwiązanie jak najbardziej sensowne, także ze względu na koszty. 

Szczegóły można pozostawić inteligencji, wyczuciu i gustowi nowożeńców, gdyż to oni powinni mieć istotny wpływ na kształt własnego wesela, chyba że dobrowolnie powierzą organizację komuś zaufanemu. 

Czy godzi się tańczyć na prymicjach?

 

W ostatnich dekadach rozpowszechnił się w Polsce - i chyba tylko w Polsce - zwyczaj tańców na prymicjach. Oznacza to - widocznie zamierzone - upodobnianie przyjęcia prymicyjnego do wesela czyli zwyczajów godowych. Wbrew pozorom problem jest poważny i złożony. 

Po pierwsze, chodzi o zasadność, słuszność i godziwość wzorowania przyjęcia prymicyjnego na zwyczajach weselnych. Tutaj trzeba zaznaczyć, że dotyczy to tylko specyficznych zwyczajów, wcale nie jedynych, choć obecnie powszechnych i dominujących. Wprawdzie z istoty przyjęcia weselnego w żaden sposób nie wynika niezbędność tańców, jednak w mentalności współczesnej przeważającej obecnie przynajmniej w Polsce praktycznie nie od pomyślenia jest wesele bez tańców. Podkreślam: to jest kwestia rozpowszechnienia schematu, nie konieczności. Osobiście miałem kilka lat temu sposobność uczestniczenia w przyjęciu weselnym, gdzie nie było żadnych tańców, za to była piękna klasyczna muzyka biesiadna. Oczywiście wpłynęło to odpowiednio na całą atmosferę wesela. Nie było na nim ani śladu pijaństwa czy rozpusty, które są w jakimś stopniu praktycznie nieodłączne od typowych wesel z muzyką rockową, pop, disco polo itp., co oczywiście nie jest i nie może być przypadkiem. 

Niestety akurat to tego ostatniego typu od pewnego czasu zaczęto upodabniać przyjęcia prymicyjne. Nie potrafię określić, od kiedy ten proces następował, ponieważ przez dziesięciolecia nie mieszkałem w Polsce i praktycznie nie bywałem na prymicjach, z nielicznymi wyjątkami. Wiem tylko, że za mojej młodości i lat seminaryjnych tańce na prymicjach były nie do pomyślenia, przynajmniej w bardziej konserwatywnych diecezjach na południu Polski. Zaczęto je wprowadzać chyba na prymicjach zakonników (o zgrozo!), co następnie zostało przeniesione także na prymicje księży diecezjalnych. 

Z czego wynikła ta przemiana obyczajów w dziedzinie kościelnej? Ano ewidentnie z następujących przyczyn:

- z chęci dopasowania się do zwyczajów świeckich

- z nieznajomości lub niezrozumienia istotnej różnicy między przyjęciem weselnym i prymicyjnym

- z nieznajomości lub niezrozumienia istotnej różnicy między kapłaństwem a małżeństwem

- z nieznajomości pochodzenia i znaczenia tańca tzw. towarzyskiego jako takiego. 

Mówiąc krótko: z ignorancji, głupoty i komplexów niższości wobec zwyczajów i uciech świeckich. 

Jeśli ktoś powołuje się na to, że taniec wyraża radość i świętowanie, to powinien pomyśleć, czy taniec jest konieczny do wyrażenia radości i świętowania. Jeśli ktoś nie wyobraża sobie radości i świętowania bez tańczenia, to ma bardzo wąskie horyzonty intelektualne, psychiczne i duchowe. 

Nie bez znaczenia jest fakt, że pozornie ścisły związek świątecznej radości z tańcem cechuje kulturę najniższą, prymitywną, niezależnie od rodzaju muzyki i tańca. Owszem, innego rodzaju są tańce ludowe, a innego tańce dworskie, quasi arystokratyczne. Te ostatnie są na weselach generalnie nieobecne, gdyż niepodzielnie panuje obecnie najprymitywniejsza pseudokultura pop itp. A jeśliby były obecne, to najwyżej w sferach najwyższej arystokracji, której w Polsce obecnie praktycznie nie ma, bądź jej istnienie jest praktycznie niezauważalne i tym samym nie jest w stanie oddziaływać na społeczeństwo. Tak więc de facto mamy do czynienia z upodobnieniem przyjęć prymicyjnych do najniższego folkloru, nawet jeśli piosenki są odpowiednio dobrane i nie epatują wprost erotyką jak ma to miejsce na typowych weselach. Jest to najwyżej wygładzanie czegoś, co się zasadniczo afirmuje i przejmuje. 

A wynika to, jak wspomniałem, z fundamentalnego niezrozumienia, poniekąd nawet z choćby powierzchownego odrzucenia istotnej różnicy między weselem i małżeństwem z jednej strony, a prymicjami i kapłaństwem z drugiej. O ile istnieje pewien związek tańca jako rytuału godowego z małżeństwem, o tyle w kapłaństwie tego związku całkowicie nie ma. "Gody" kapłańskie to przyrzeczenie dozgonnej bezżenności, a to się odbywa tradycyjnie wraz z przyjęciem święceń w stopniu subdiakonatu, w Novus Ordo wraz z diakonatem. Jeśli więc już, to wtedy można by świętować "gody" kapłańskie, co jednak także nie upoważnia do tańczenia z tej okazji. Innymi słowy: "tańcem" duchownego jest posługiwanie przy ołtarzu, gdyż to jest wykonywanie przez niego zaślubin z Kościołem. 

W tym miejscu pora na wyłożenie genezy i istoty tańca. Otóż oczywiste jest, że w przyrodzie, wśród zwierząt istnieje pierwotnie taniec jako rytuał godowy. Oznacza on, że prokreacja ma rangę znacznie wyższą niż zaspokojenie subiektywnej pożądliwości, że ma wagę społeczną i kulturową. Takie jest też pochodzenie, natura i charakter tańca w kulturze ludzkiej: wyraża on ponadindywidualny, społeczny i kulturowy wymiar prokreacji, innymi słowy, że prokreacja to nie tylko i nie przede wszystkim pożądliwości, że to nie rozrywka, zabawa, lecz szczególny moment w życiu indywidualnym i społecznym. Owszem, istnieje też taniec kultyczny i taniec wojenny, wraz z pododmianami. Są to jednak pochodne rodzaje, w których oczywisty jest także charakter erotyczny, przynajmniej w wysublimowanej formie. Pamiętać należy o prostytucji kultycznej w religiach pogańskich, także o swoistej erotyce zwyczajów wojskowych (erotyka zastępcza). 

Dlatego właśnie już kult starotestamentalny odrzucał taniec kultyczny, mimo powszechności tańca w kultach pogańskich (taniec Dawida przed Arką Przymierza nie był tańcem liturgicznym, lecz gorszącym występkiem, na co wskazuje fakt, iż tańczył nago jakby postradał zmysły, co dodatkowo wzbudzało zgorszenie). Ta zasada została zachowana w religii Nowego Testamentu. Zgodnie z tym wzorem - gdyż liturgia ma znaczenie także pedagogiczne - Kościół zawsze odnosił się krytycznie do tańców publicznych także w dziedzinie świeckiej, widząc w nich okazję i zachętę do rozwiązłości i zepsucia obyczajów. 

Uwaga: nigdy nie było w Kościele potępienia tańca jako takiego, gdyż taniec ma swoje naturalne miejsce w intymnej relacji małżeńskiej. Właśnie intymność zachowania godowego odróżnia człowieka od zwierzęcia. Tylko w prymitywnym pogaństwie - i naśladującym go neopogaństwie - mamy do czynienia z publicznym zachowaniem godowym i pseudogodowym czyli rozpustnym. Tym właśnie są zabawy taneczne (w formie czy to ludowego folkloru, czy w formie nowoczesnej jak dyskoteki), gdzie intymność po pierwsze staje się publiczna i zostaje w ten sposób zgwałcona i zniszczona, a po drugie nie jest już ograniczona do współmałżonków. Z tej właśnie przyczyny Kościół w nauczaniu pasterzy i świętych napominał i przestrzegał przed tego typu "rozrywkami". Wypaczają one bowiem zarówno pierwotną, właściwą naturę, godność i charakter tańca jako intymnego rytuału godowego, sprowadzając go do grupowej rozrywki, która jako pozbawiona intymności istotnej dla tańca jako rytuału jest bliska rozpuście i zwykle przynajmniej sprzyjająca rozpuście. 

Widać więc jak haniebne, absurdalne i groźne jest przejęcie tańca jako "zabawy" do dziedziny duchownej, która powinna być światłem i wzorem prawdy i moralności. Czyż nie jest to jaskrawy dowód na poniewieranie godnością nie tylko chrześcijańską, lecz nawet kapłańską i duchowną? Czyż nie jest to istotny przyczynek do braku poszanowania kapłaństwa i stanu duchownego? Czy ci, którzy są za to odpowiedzialni, zdają sobie sprawę z tego, że za cenę dość prymitywnej, chwilowej "przyjemności" szargają prawdę i czystość obyczajów, gorsząc zwłaszcza młodzież, nawet jeśli wskutek bezmyślności zyskuje się jej płytką, powierzchowną sympatię? 

Mentalność modernistów charakteryzuje dogłębne zakomplexienie względem myślenia, wartościowania i zwyczajów tego świata. Stąd właśnie usiłują go naśladować, aż do zupełnego upodobnienia i stopienia się. Jednak akurat takiego "Kościoła" świat nie potrzebuje, co ewidentnie pokazują już choćby statystyki kościelne ostatnich dziesięcioleci (zapaść w przyjmowaniu sakramentów, zapaść w liczbie i jakości powołań kapłańskich i zakonnych). Im bardziej rządzący Kościołem usiłują go upodobnić do świata, tym bardziej świat gardzi Kościołem i się od niego odwraca, nawet jeśli pochwala to upodobnianie. "Jeśli sól utraci swój smak, czymże są posolić? Na nic się nie przyda, jeno na wyrzucenie i podeptanie przez ludzi..." (Mt 5,13)

Czy taniec Dawida jest wzorem dla liturgii Kościoła?

Taniec Dawida z całą pewnością nie był czynnością liturgiczną, czyli kultem publicznym, gdyż nie był przewidziany według liturgii Starego Testamentu, która zresztą w ogóle nie zna i nie dopuszcza tańca, mimo że kulty innych narodów i religij zwykle zawierały taniec kultyczny.

Zachowanie Dawida było wyłącznie spontanicznym wyrazem osobistych uczuć, przypuszczalnie wzorowanym właśnie na kultach pogańskich. Dlatego z całą pewnością nie może to być wzór dla zachowania chrześcijan w czasie liturgii czy w miejscu świętym. 

Zresztą Dawid generalnie raczej nie może być wzorem dla chrześcijanina, także w tej sprawie, mimo że zaliczany jest do świętych przez Litanię do Wszystkich Świętych. To zaliczenie oznacza, iż ostatecznie przed śmiercią osiągnął świętość, a nie że wszystkie jego czyny i zachowania są i powinne być wzorem dla katolika. Dlatego nadużyciem jest przywoływanie jego tańca w kontekście zachowania w świątyni katolickiej. 

Co to jest "uwielbienie tańcem"?

 

Odnośnie takich scenek skierowane zostało do mnie pytanie:

Dokładniej można zobaczyć tutaj:

Jak widać, chodzi o pomysł i praktykę tzw. charyzmatyków, czyli sekty pentekostalno-protestanckiej grasującej w strukturach Kościoła. 

W internecie można się dowiedzieć, że opiekunem duchowym i prawdopodobnie inspiratorem tych wybryków jest pewien kapłan:

Jak widać, pseudopobożne i pseudożyciowe mądrości wiążą się tutaj z biznesem quasi charytatywnym. Odpowiednio "głębokie" są myśli owego kierownika: 

On widocznie tworzy wokół siebie coś w rodzaju żeńskiej sekty tanecznej z pseudopobożnym, heretyckim i bluźnierczym bełkotem w tle:

Trzeba mieć wyjątkowo wymieszane i plugawe myślenie, by kojarzyć Matkę Najświętszą i jawnogrzesznicę:

To, co ta dzieweczka wygaduje, świadczy dość dobitnie o poziomie opieki duchowej i teologicznej, skoro myli Osobę Syna Bożego z Osobą Ducha Świętego:

Porównywanie czasu oczekiwania Matki Najświętszej na urodzenie Jej Syna do jakiegoś dziewięciomiesięcznego "odbudowania serca" jest groteskowo-bluźniercze. Te kobiety - odpowiednio zwiedzone przez swego kierownika - widocznie mieszają nie tylko procesy biologiczne z życiem duchowym, lecz przede wszystkim Boże Macierzyństwo Maryi z własną pseudopobożnością. Posługiwanie się w tym tańcem dość dokładnie pasuje do tych bluźnierczych treści. 

Kimże jest ów kierownik? Tak oto prezentuje się w sieci:

Ten człowiek widocznie czuje się osobą świecką, skoro poświęca czas i siły na banalne wierszydła, prezentowane zresztą bez żadnych oznak stanu duchownego. To dość dokładnie pasuje do tego, co uprawiają jego tańczące podopieczne "duchowe": to jest zupełne pomieszanie treści, polegające właściwie na profanacji. 

Jak należy ocenić samo "uwielbienie tańcem"? 

Po pierwsze, skandaliczne jest wydarzenie pokazane na początku: kobiety wymachujące swoimi kończynami i kroczem w kierunku sexownego mężczyzny - w świątyni, czyli miejscu poświęconym dla liturgii czyli oficjalnego kultu Bożego sprawowanego przez Kościół. Mówiąc krótko: to jest wręcz demoniczna profanacja miejsca świętego. 

Nie ma to nic wspólnego z prawdziwym uwielbieniem Boga, gdyż ono zawsze liczy się z czasem i miejscem. Świątynia katolicka jest miejscem poświęconym do sprawowania Najświętszej Ofiary oraz innych sakramentów świętych. Tak więc nawet traktując taniec jako wyraz pobożności - a może to być jedynie pobożność prywatna, nie liturgia - nie wolno dopuścić do tego typu występów w takim miejscu. 

A czy w ogóle można uznać taniec za możliwy wyraz uwielbienia Boga? Czy taniec tutaj zaprezentowany kwalifikuje się do tej kategorii? 

Pewien rodzaj tańca, jako rodzaj przedstawienia teatralnego, można by uznać za możliwy sposób expresji uczuć i w pewnym ograniczonym stopniu treści religijnych. Mam tutaj na myśli klasyczny taniec indyjski, opowiadający pierwotnie mitologię. Przez pochodzącego ze Śląska werbistę, o. Jerzego Proksch'a (więcej tutaj) został on zaadoptowany do wyrazu treści biblijnych i katechizmowych, co miało uzasadnienie w działalności pośród ludności niepiśmiennej i przywykłej do takiej formy przekazu. Był to więc sposób nauczania wiary katolickiej, przystosowany do warunków kulturowo-społecznych. 

Czymś jednak zupełnie innym jest prezentowanie swoich pomysłów pseudoartystycznych w miejscu świętym i to nie mających wiele wspólnego z treściami wiary, a za to dość nachalnie narzucających widzom wdzięki cielesne i to wręcz bezwstydnie. Takie towarzystwo należy przegonić powrozem ze świątyni Pańskiej.