Zapraszam do udziału w rekolekcjach w dniach 11 - 13 września 2026 r.
Temat: Cnoty teologalne - wiara, nadzieja i miłość
11. IX godz. 20
12. IX. godz. 9.30, 11, 16
13. IX. godz. 10
pod linkiem:
https://meet.google.com/ugz-hmif-nup
Odpowiadam w oparciu o Tradycję, Pismo św. oraz dokumenty Magisterium Kościoła. Nazywam się Dariusz Józef Olewiński. Jestem kapłanem Archidiecezji Wiedeńskiej. Tytuł doktora teologii przyznano mi na Uniwersytecie w Monachium na podstawie pracy doktorskiej przyjętej przez późniejszego Prefekta Kongregacji Doktryny Wiary, kard. Gerharda L. Müllera oraz examen rigorosum z oceną "summa cum laude". Od 2005 r. prowadziłem seminaria na uniwersytecie w Monachium oraz wykłady w seminarium duchownym.
Zapraszam do udziału w rekolekcjach w dniach 11 - 13 września 2026 r.
Temat: Cnoty teologalne - wiara, nadzieja i miłość
11. IX godz. 20
12. IX. godz. 9.30, 11, 16
13. IX. godz. 10
pod linkiem:
https://meet.google.com/ugz-hmif-nup
Dominica XIII post Pentecosten
Łk 17,11-19:
I stało się, gdy szedł do Jerozolimy, że przechodził przez środek Samarii i Galilei.
I gdy wchodził do jednego miasteczka, wyszło mu naprzeciw dziesięciu trędowatych mężów, którzy stanęli z daleka.
I oni podnieśli głos, mówiąc: Jezusie, Mistrzu! Zmiłuj się nad nami.
A widząc, powiedział im: Idźcie, ukażcie się kapłanom.
I stało się, gdy odchodzili, że zostali oczyszczeni.
Jeden zaś z nich, widząc, że został uzdrowiony, wrócił, potężnym głosem chwaląc Boga;
I padł na twarz u Jego nóg, dziękując Mu; a był on Samarytaninem.
A Jezus w odpowiedzi, rzekł: Czyż nie dziesięciu zostało oczyszczonych, a gdzie jest dziewięciu?
Nie znaleźli się, wrócając się i dać chwałę Bogu, jak tylko ten cudzoziemiec?
I powiedział mu: Wstań, idź, twoja wiara cię wybawiła.
και εγενετο εν τω πορευεσθαι αυτον εις ιερουσαλημ και αυτος διηρχετο δια μεσου σαμαρειας και γαλιλαιας
και εισερχομενου αυτου εις τινα κωμην απηντησαν αυτω δεκα λεπροι ανδρες οι εστησαν πορρωθεν
και αυτοι ηραν φωνην λεγοντες ιησου επιστατα ελεησον ημας
και ιδων ειπεν αυτοις πορευθεντες επιδειξατε εαυτους τοις ιερευσιν
και εγενετο εν τω υπαγειν αυτους εκαθαρισθησαν
εις δε εξ αυτων ιδων οτι ιαθη υπεστρεψεν μετα φωνης μεγαλης δοξαζων τον θεον
και επεσεν επι προσωπον παρα τους ποδας αυτου ευχαριστων αυτω και αυτος ην σαμαρειτης
αποκριθεις δε ο ιησους ειπεν ουχι οι δεκα εκαθαρισθησαν οι δε εννεα που
ουχ ευρεθησαν υποστρεψαντες δουναι δοξαν τω θεω ει μη ο αλλογενης ουτος
και ειπεν αυτω αναστας πορευου η πιστις σου σεσωκεν σε
Są wydarzenia w życiu, które nadają się na przypowieści. W Ewangeliach czytamy aż kilka raty o Samarytanach. Oprócz powyższego fragmentu znamienna jest szczególnie rozmowa Pana Jezusa z Samarytanką przy Studni Jakubowej (J 4,6nn), a także słynna przypowieść o miłosiernym Samarytaninie (Łk 10,25-37). Jest to w kolejności po Żydach pierwsza społeczność występująca najczęściej w Ewangeliach, a w dodatku wyłącznie pozytywnie ukazana, w przeciwieństwie do tych pierwszych. Można by wysnuć wniosek o szczególnej sympatii Zbawiciela, może nawet o swego rodzaju wybraniu, co nie musi oznaczać wolitywnego braku związku z faktami. Należy wziąć też pod uwagę, iż w porównaniu z Żydami była to społeczność znacznie mniej liczebna i mniej znacząca, zarówno w Ziemi Świętej jak też w diasporze. Siłą rzeczy Apostołowie głoszący Ewangelię po Zesłaniu Ducha Świętego na całym świecie o wiele częściej zwracali się do Żydów niż do Samarytan. Mimo tego mamy do czynienia z wyraźną różnicą w ewangelicznym obrazie tych dwóch społeczności o jednym korzeniu w religii Mojżeszowej, której świadectwem jest Pięcioksiąg. A może właśnie dlatego?
Pewne jest, że jako grzeszne należy uznać wszystko to, co jest wykorzystaniem drugiej osoby do zaspokojenia zmysłowego - niekoniecznie sexualnego w węższym sensie - bez odpowiedzialności za osobę. Gdy ktoś pragnie bliskości zmysłowej np. przez dotyk, to zawarta jest w tym potrzeba głębsza, mianowicie akceptacji, a ostatecznie miłości. Problem jest w tym, że bliskość zmysłową łatwo jest dać, zwykle też przyjąć, natomiast miłość osobowa - czyli taka, która odpowiada wymiarowi duchowemu człowieka - jest trudniejsza, bo wymaga wysiłku, czasu, oraz przezwyciężenia swojego egoizmu, który tkwi w każdym w jakimś stopniu.
Jedynym rozwiązaniem jest otwarte, choć koniecznie powiązane z szacunkiem, porozmawianie o tej sprawie z daną osobą. Można zapytać wprost, czego oczekuje, a co nie wchodzi w grę, i też wyrazić swoje oczekiwania, oczywiście z uzasadnieniem. To będzie pierwsza próba dojrzałości i też wzajemnego szanowania. Jeśli obydwu osobom zależy zarówno na związaniu się, jak też na poszanowaniu zasad katolickich, to na pewno znajdą wspólną linię.
Konieczne jest wyzwolenie się z fałszywych wzorców tego typu jak "jeśli nie chce do łóżka, to nie kocha", czy też mniej skrajnych. Trzeźwe, samodzielne myślenie wbrew trendom pseudokulturowym znamionuje osobowości inteligentne i charakterne. Warto szukać takiej osoby.
Konkretnych porad powinien ponadto udzielić spowiednik, oczywiście jeśli sam ma poukładane w głowie według zasad katolickich. Pomocą mogą, a nawet powinni być także rodzice, o ile myślą po katolicku. Syn powinien mieć oparcie głównie w ojcu, a córka głównie w matce.
Wiadomo, że pielgrzymki starotestamentalne dotyczyły świątyni jerozolimskiej jako jedynego centrum religii starotestamentalnej. Były one jasno przewidziane i wymagane prawnie. Natomiast pielgrzymki chrześcijańskie pojawiły się dopiero z czasem i miały związek zarówno z grobami świętych i męczenników, jak też z Ziemią Świętą (także tzw. krucjaty były pierwotnie rozumiane jako pielgrzymki, nie jako wyprawy wojenne, choć ten aspekt był także obecny i oczywisty). Zawsze miały jednak charakter dobrowolny i tym samym względny.
Istotny był ich charakter pokutny, czyli jako sposobu uzyskania przebaczenia oraz zadośćuczynienia za grzechy, w powiązaniu z przemianą wewnętrzną i stylu życia. Przeważnie odbywały się indywidualnie, bądź w małych grupach. Liczne zorganizowane grupy pielgrzymkowe pojawiły się chyba dopiero w Polsce, mianowicie wpierw jako wotywna pielgrzymka warszawska na Jasną Górę odbywająca się nieprzerwanie od 1711 roku w intencji podziękowania za uratowanie stolicy od epidemii dżumy. Powstawały też regularne, zwykle doroczne pielgrzymki do sanktuariów zwłaszcza marijnych jak Kalwaria Zebrzydowska, Kalwaria Pacławska itp. Nie trudno zauważyć tutaj nawiązania do Ziemi Świętej.
Do wyraźnego ożywienia pielgrzymek doszło w Polsce w latach 70-ych i 80-ych ubiegłego wieku. Wydaje się, że liczebność nadal utrzymuje się na pewnym poziomie, mimo wyraźnego spadku praktyk religijnych.
Problem polega nie na idei pielgrzymki w jej pierwotnym sensie religijnym, lecz w faktycznym jej prowadzeniu. Obecnie nierzadko przeważają elementy bliższe turystyce niż pobożności. Zapewne są ludzie, dla których udział w pielgrzymce stał się okazją czy może nawet bodźcem do odnowienia i pogłębienia życia religijnego, być może nawet poważnej poprawy życia. To jest bardzo cenne. Tym niemniej istotne jest, jaki tego typu praktyka religijna ma znaczenie dla życia Kościoła na co dzień, czyli wpływ i oddziaływanie.
Jeśli jest tam autentyczna, szczera modlitwa, zarówno wspólnotowa jak też indywidualna, to jest to wielka wartość. Jeśli jest tam czynna miłość bliźniego, wzajemna pomoc i zrozumienie, to jest to również cenne. Jeśli jednak nie przekłada się to na poprawę życia religijnego w parafiach i rodzinach, to jest to poważny brak, nad którego przyczyną i naprawą należy się zastanowić.
Monumentalna figura mająca przedstawiać Matkę Najświętszą, uroczyście poświęcona kilka dni temu, wzbudza kontrowersje. Głosy są skrajnie różne. Z jednej strony dominuje zarzut, iż to gigantomania i marnotrawienie środków, które należałoby wykorzystać celach społecznych. Z drugiej strony nie brakuje zachwytu dla rozmachu i religijności fundatorów, którymi są małżonkowie miliarderzy o nazwisku Karkosik. Są też głosy krytyczne odnoszące się do wymowy i wartości religijno-estetycznej tej potężnej figury.
Pierwsze zarzut da się o tyle obalić, że liczą się nie tylko potrzeby materialne i cielesne, lecz także duchowe. Jeśli ten pomnik ma być religijnym wotum wdzięczności i wyznaniem wiary, to odpowiada to także dobru społecznemu i to nawet poniekąd bardziej. Pozostaje jednak kwestia, czy tego rodzaju wotum jest najbardziej odpowiednie, czy optymalnie służy chwale Bożej i zbawieniu dusz. Na pewno o wiele potrzebniejsze byłoby wzniesienie świątyni dla sprawowania liturgii tradycyjnej czy klasztoru dla zakonu sprawującego tę liturgię. Także wsparcie finansowe tej typu instytucyj byłoby wartościowe, choć nie przyniosłoby tyle rozgłosu. Innymi słowy: wartość użytkowa dla celów religijnych jest znikoma, właściwie bliska zeru, gdyż to miejsce nie nadaje się do sprawowania sakramentów, nauczania wiary, czy choćby do modlitwy osobistej. Czy wybór akurat takiego wotum nie wynika także z szukania chwały własnej, należałoby rozważyć. Pan Bóg osądzi.
Co do szczerości pobożności fundatorów można mieć wątpliwości chociażby z powodu obecności na uroczystości poświęcenia słynnego elektryka o pseudonimie "Bolek". Skoro przybył, to widocznie został zaproszony, więc zapewne łączy go coś z fundatorami, a to nie świadczy o nich dobrze. Chodzi oczywiście o obiektywne kryteria, nie subiektywne odczucia.
Jako że chodzi o okazały monument, istotna jest także wartość sakralno-estetyczna. Sakralność wymaga stosowania czy przynajmniej przestrzegania zasad Kościoła co do dzieł sztuki. Według informacyj pochodzących od autora - rzeźbiarza Adama Matejkowskiego - sporządził on najpierw rzeźbę próbną w miniaturze, która została umieszczona przy jakimś kościele. Nie wiadomo, czy po to, by oswoić z nią katolików, czy też po to, by zasięgnąć ich opinii. W każdym razie wynika z tego, że zarówno fundatorzy jak też autor w czasie prac nad figurą byli w kontakcie z władzami kościelnymi, przynajmniej z parafią, a prawdopodobnie także z władzami diecezji włocławskiej. Nie wiadomo, jak współpraca przebiegała, jednak wiadomo, że przynajmniej efekt końcowy uzyskał aprobatę diecezji, skoro biskup miejsca dokonał uroczystego poświęcenia. Tyle w kwestii formalnej. Pozostaje pytanie, czy ta figura odpowiada kryteriom sztuki sakralnej, stosowanym przez Kościół. Należy oczywiście odróżnić kryteria tradycyjne od kryteriów obecnie będących w użyciu.
W ogólnym wrażeniu figura ma charakter sakralny przynamniej w tym znaczeniu, że jest harmonijna i nie straszy dziwnymi szczegółami. Wyjątkiem jest wyexponowanie piersi, co może razić zarówno estetycznie - jako erotyzacja - jak też historycznie, gdyż w kulturze starotestamentalnej czy ogólnie semickiej niedopuszczalne byłoby ukazywanie matki, a zwłaszcza świętej osoby w ten sposób. Nawet jeśli autor nie miał zamiaru erotyzacji, to miał obowiązek wziąć pod uwagę zarówno historyczność przedstawienia, czyli zgodność z faktycznym ubiorem niewiasty galilejskiej w owych czasach, jak też oddziaływanie na szeroką publiczność, skoro figura ma mieć szeroki zasięg i charakter de facto publiczny. Dziwne, że władze kościelne nie zwróciły uwagi na ten aspekt, albo zauważyły i jednak zlekceważyły.
Post scriptum
Prześledzenie wątku "shekhinah" w judaiźmie zwłaszcza kabalistycznym daje ciekawe powiązania niestety na niekorzyść posągu konotopieńskiego.
Najpierw widać dość wyraźne nawiązania symboliczne:
Owszem, są pewno różnice w szczegółach, jednak mimo tego pewne jest, że symbolika tego posągu jest o wiele bliższa kabalistycznemu systemowi znaków niż znakom, zasadom i wymowie sztuki chrześcijańskiej.
Temat pojawił się na jednej z grupek internetowych i wzbudził niezwykłą burzę komentarzową, mało merytoryczną, głównie emocjonalną i prymitywną. Problem jest realny i powszechny.
Wynika on ze specyfiki starszych świątyń z wysokimi nadbudowaniami ołtarzy, które wymagają sporych wyczynów akrobatycznych dla utrzymania ich w jako takiej czystości, co wymaga regularnego odkurzania. Problem polega nie tyle na trudności technicznej, gdyż ona jest niewątpliwa, lecz po pierwsze z braku myślenia katolickiego nawet w tak prozaicznej kwestii, a po drugie w wygodnictwie duchownych, którzy się wyręczają już nawet nie tyle świeckimi, lecz tymi spośród nich, których jest najłatwiej wykorzystać do trudnych zadań, czyli pobożnymi niewiastami.
Po pierwsze, utrzymanie w czystości prezbiterium - czyli przestrzeni bezpośrednio otaczającej ołtarz - jest zadaniem duchownych, ewentualnie przy udziale czy pomocy czy też w ich zastępstwie mężczyzn świeckich (podobnie jak w przypadku ministrantów, którzy zastępują kleryków niższych stopni). Z dwóch powodów:
- z powodu tego, że prezbiterium jest miejscem dla duchownych (i ewentualnie dla służby liturgicznej), co dotyczy nie tylko samej liturgii, lecz także poza nią,
- prace porządkowe przy takich ołtarzach, jako prace na wysokości czyli niebezpieczne, wymagają sprawności męskiej.
Jeśli ktoś naraża niewiasty na niebezpieczeństwo tego typu, grzeszy nie tylko przeciw świętości prezbiterium, lecz także przeciw poszanowaniu godności niewiast.
Co do sposobu sprzątania:
Po pierwsze, należy zastosować taką technikę, która umożliwia respektowanie zwłaszcza świętości ołtarza jako miejsca sprawowania Najświętszej Ofiary, czyli obecności Ciała i Krwi Jezusa Chrystusa. Należy też pamiętać, że w ołtarzu umieszczone są relikwie świętych męczenników, które także wymagają traktowania z odpowiednim szacunkiem. Nikt normalnie myślący i odczuwający nie będzie deptał doczesnych szczątków swoich najbliższych, więc tym bardziej świętych męczenników.
Po drugie, jeśli konieczne jest postawienie sprzętu technicznego na ołtarzu, to najpierw należy zdjąć z niego obrusy leżące tam podczas liturgii, a następnie przykryć innym godnym nakryciem jako ochronnym.
Po trzecie, należy koniecznie unikać stąpania na środku ołtarza, gdzie złożone są relikwie świętych męczenników, a podczas liturgii znajdują się Ciało i Krew Pańska.
Jeśli ktoś ma na uwadze godność miejsca oraz powyższe zasady, to z całą pewnością znajdzie sposób na odpowiednie jego traktowanie. Tego wymaga zarówno postawa wiary, jak też zwykła kultura.
Tych zasad powinno być uczone duchowieństwo w seminariach duchownych i powinne być regularnie przypominane np. podczas rekolekcyj kapłańskich czy wizytacyj kanonicznych. Duchowni moją święty obowiązek pilnowania powyższych zasad. To jest jeden z istotnych sposobów nauczania wiary oraz czci należnej prawdziwemu Bogu oraz miejscem i sprzętom Jemu poświęconym. Jeśli kapłan sam nie żyje tym szacunkiem, to nie powinien się dziwić, gdy ludzie nie okazują należnego szacunku także jemu jako osobie poświęconej Bogu.
A znowu wychodząc z okolic Tyru i Sydonu przyszedł do Morza Galilejskiego środkiem okolicy Dziesięciogrodzia.
I przywiedli do niego głuchoniemego, i prosili go, aby położył nań rękę.
A wziąwszy go na bok od ludu, osobno, włożył palce swoje w uszy jego, i splunąwszy dotknął jego języka,
I spojrzawszy w niebo, westchnął i rzekł do niego: Effata, to znaczy: Otwórz się!
I otworzyły się uszy jego, i zaraz rozwiązała się uwięź języka jego, i mówił prawidłowo.
I przykazał im, aby nikomu o tym nie mówili, ale im więcej im przykazywał, tym więcej oni to rozgłaszali.
I niezmiernie się zdumiewali, mówiąc: Pięknie wszystko uczynił i sprawia, że głusi słyszą i niemi mówią.
και παλιν εξελθων εκ των οριων τυρου και σιδωνος ηλθεν προς την θαλασσαν της γαλιλαιας ανα μεσον των οριων δεκαπολεως
και φερουσιν αυτω κωφον μογιλαλον και παρακαλουσιν αυτον ινα επιθη αυτω την χειρα
και απολαβομενος αυτον απο του οχλου κατ ιδιαν εβαλεν τους δακτυλους αυτου εις τα ωτα αυτου και πτυσας ηψατο της γλωσσης αυτου
και αναβλεψας εις τον ουρανον εστεναξεν και λεγει αυτω εφφαθα ο εστιν διανοιχθητι
και ευθεως διηνοιχθησαν αυτου αι ακοαι και ελυθη ο δεσμος της γλωσσης αυτου και ελαλει ορθως
και διεστειλατο αυτοις ινα μηδενι ειπωσιν οσον δε αυτος αυτοις διεστελλετο μαλλον περισσοτερον εκηρυσσον
και υπερπερισσως εξεπλησσοντο λεγοντες καλως παντα πεποιηκεν και τους κωφους ποιει ακουειν και τους αλαλους λαλειν
Jest jedna obecność istotowa (substancjalna) Pana Jezusa: w Ciele i Krwi pod postaciami chleba i wina.
Wiąże się z nią obecność duchowa wydarzeń zbawienia: począwszy od Wcielenia, poprzez Mękę i Śmierć, aż po Zmartwychwstanie i Wniebowstąpienie. To o tym mówi Kanon Rzymski w modlitwie Unde et memores.
Innymi słowy: Pan Jezus umarł raz historycznie i już nie umiera, lecz żyje jako Bóg i Człowiek w chwale niebiańskiej. To jest to samo Człowieczeństwo, które cierpiało, zmartwychwstało i wstąpiło do nieba, więc o tyle Msza św. jest uobecnieniem tych wydarzeń.
To oczywiście nie pomniejsza wartości i wagi tego uobecnienia, lecz wręcz przeciwnie.
Prawdą jest, że obrzęd Mszy św. bardziej wskazuje na misterium Męki i Śmierci, gdyż to wynika ze słów Przeistoczenia, gdzie jest mowa o wydaniu na śmierć Ciała i Krwi. O tyle - w pewnym sensie - Msza św. jest pamiątką jakby najbardziej właśnie tego wydarzenia, zwłaszcza że to Ciało i Krew Chrystusa przyjmujemy w Komunii św. Jednak nie można tego oddzielić od całości wydarzeń zbawczych, aż do Wniebowstąpienia i oczekiwanego powtórnego przyjścia w chwale, z czego właśnie wynika tradycyjny kierunek celebracji, mianowicie ku wschodowi.
Po drugie, należy trzymać się faktów historycznych, a nie propagandy islamskiej i antychrześcijańskiej, czyli opierać się na sprawdzonych źródłach historycznych.
Po trzecie, należy odróżnić krucjatę jako taką od ewentualnych wybryków wojaków, które były działaniem sprzecznym z katolickimi zasadami wojny sprawiedliwej. Konkretnie chodzi głównie o zasadę stosowania jedynie środków koniecznych do osiągnięcia sprawiedliwego celu.
Typowym przykładem dość aktywny w rożnych przekaziorach Michał Gławdel, inkardynowany w diecezji zielonogórsko-gorzowskiej. Myślę, że wystarczy spojrzeć na materiał, który on sam wystawia publicznie i to zupełnie bez żenady, choć normalny człowiek by się przynajmniej zastanowił, i też zostałby szturchnięty znacząco przez otoczenie, zwłaszcza duchowne, jeśli byłoby normalne. Oto niektóre przykłady.
On słynie z błazeńsko-przebierankowych "kazań":
Czym zresztą pasuje do linii proboszcza, który jest widocznie nie mniej skrajnym modernistą, skoro ma u siebie "ministrantki":
I to mimo przekupywania ich słodyczami:
Pewnym punktem szczytowym jest następująca zabawa reklamowana wszem i wobec nawet przez lokalną telewizję:
W roli głównej oczywiście sam Gławdel jako kogut z tęczowym ogonem, co jest szczególnie znaczące w kontekście dalszych materiałów (będą poniżej):
Co pasuje do promowania przez niego tęczowego środowiska:
Oni się zresztą wcale nie kryją z powiązaniami politycznymi:
Tęczowy kogut chwali się ponadto byciem wyznawcą zjawy medjugoriańskiej:
Z tym zapewne wiąże się takt, iż tęczowy kogut przeniknął też do imperium o. Rydzyka:
Myślę, że podsumowanie jest zbędne.
Zakończę więc apelem o kierowanie protestów w sprawie x. Michała Gławdel'a zarówno do władz diecezji zielonogórsko-gorzowskiej jak też to władz TV Trwam. Wszak chodzi o ochronę zwłaszcza dzieci przed tęczowym kogutem.