Zasady komentowania: bez anonimowych komentarzy

Początek znaków


Ewangelia drugiej niedzieli po Objawieniu Pańskim (J 2,1-11) stanowi właściwie początek zwykłego okresu liturgicznego po świątecznym okresie Bożego Narodzenia. Ten okres zostaje potem przerwany przez Wielki Post i okres paschalny. W tradycyjnej liturgii rzymskiej niedziele po Objawieniu Pańskim i potem po Zesłaniu Ducha Świętego mówią przeważnie o cudach Jezusa Chrystusa. Jest to główna różnica względem porządku czytań niedzielnych Novus Ordo, gdzie większość perykop ewangelicznych ma charakter pouczeń moralnych, które w tradycyjnym porządku mają swoje miejsce we Wielkim Poście. W tym sensie można powiedzieć, że Ewangelia o cudzie w Kanie Galilejskiej otwiera treść niedziele roku liturgicznego i jest zarazem kluczem do ich właściwego zrozumienia. 

A trzeciego dnia było wesele w Kanie Galilejskiej i była tam matka Jezusa.

Zaproszono też Jezusa wraz z jego uczniami na to wesele.

A gdy zabrakło wina, rzekła matka Jezusa do niego: Wina nie mają.

I rzekł do niej Jezus: Czy to jest moja albo twoja sprawa, niewiasto? Jeszcze nie nadeszła godzina moja.

Rzekła matka jego do sług: Co wam powie, czyńcie!

A było tam sześć stągwi kamiennych, ustawionych według żydowskiego zwyczaju oczyszczenia, mieszczących w sobie po dwa lub trzy wiadra.

Rzecze im Jezus: Napełnijcie stągwie wodą! I napełnili je aż po brzegi.

Potem rzekł do nich: Zaczerpnijcie teraz i zanieście gospodarzowi wesela! A oni zanieśli.

A gdy gospodarz wesela skosztował wody, która się stała winem, (a nie wiedział, skąd jest, lecz słudzy, którzy zaczerpnęli wody, wiedzieli), przywołał oblubieńca

I rzekł do niego: Każdy człowiek podaje najpierw dobre wino, a gdy sobie podpiją, wtedy gorsze; a tyś dobre wino zachował aż do tej chwili.

Takiego pierwszego cudu dokonał Jezus w Kanie Galilejskiej; i objawił chwałę swoją, i uwierzyli weń uczniowie jego.


και τη ημερα τη τριτη γαμος εγενετο εν κανα της γαλιλαιας και ην η μητηρ του ιησου εκει

εκληθη δε και ο ιησους και οι μαθηται αυτου εις τον γαμον

και υστερησαντος οινου λεγει η μητηρ του ιησου προς αυτον οινον ουκ εχουσιν

λεγει αυτη ο ιησους τι εμοι και σοι γυναι ουπω ηκει η ωρα μου

λεγει η μητηρ αυτου τοις διακονοις ο τι αν λεγη υμιν ποιησατε

ησαν δε εκει υδριαι λιθιναι εξ κειμεναι κατα τον καθαρισμον των ιουδαιων χωρουσαι ανα μετρητας δυο η τρεις

λεγει αυτοις ο ιησους γεμισατε τας υδριας υδατος και εγεμισαν αυτας εως ανω

και λεγει αυτοις αντλησατε νυν και φερετε τω αρχιτρικλινω και ηνεγκαν

ως δε εγευσατο ο αρχιτρικλινος το υδωρ οινον γεγενημενον και ουκ ηδει ποθεν εστιν οι δε διακονοι ηδεισαν οι ηντληκοτες το υδωρ φωνει τον νυμφιον ο αρχιτρικλινος

και λεγει αυτω πας ανθρωπος πρωτον τον καλον οινον τιθησιν και οταν μεθυσθωσιν τοτε τον ελασσω συ τετηρηκας τον καλον οινον εως αρτιταυτην 

εποιησεν την αρχην των σημειων ο ιησους εν κανα της γαλιλαιας και εφανερωσεν την δοξαν αυτου και επιστευσαν εις αυτον οι μαθηται αυτου

U św. Jana każdy szczegół ma znaczenie, także liczby. Nie chodzi o to, jakoby Ewangelista dorabiał czy wymyślał liczby. Wszak nie sposób wykluczyć, że on tylko podaje fakty, które same w sobie są nośnikami treści. 

Już pierwsze zdanie, gdzie jest mowa o trzecim dniu, wskazuje zapewne na dzień Zmartwychwstania. Z kolei sześć stągwi kamiennych - o pojemności około 100 l każda - jest rozumiane przez Ojców Kościoła jako wskazanie na sześć dni stworzenia. Także gody mają znaczenie teologiczne już w Starym Testamencie (Oz 2,21-22), zaś w Apokalipsie "gody Baranka" (19,7-10) są spełnieniem historii Zbawienia i sensem historii Kościoła (por. Mt 25,1-13). Dopiero w tej perspektywie możemy prawdziwie zrozumieć zarówno całość tej perykopy jak też jej poszczególne składowe. 

Mamy tutaj ostatni dialog Jezusa z Matką i zarazem ostatnie Jej słowa w Piśmie świętym. Słusznie możemy to uznać za Jej testament dla Kościoła na wszystkie wieki: "czyńcie wszystko, cokolwiek wam powie!" Jest to równocześnie jakby wstęp do testamentu Jezusowego z krzyża, skierowanego poprzez Apostoła Jana dla całego Kościoła: "oto Matka twoja" (J 19,27). Już podczas godów w Kanie Marija okazał się uważną i troskliwą matką nie tylko Swojego Syna, lecz wszystkich, którym brakuje wina szczęśliwości wiecznej. Ona nie rozważała, czy Syn dostrzegł kłopotliwą sytuację gospodarzy. Jakby odruchowo, spontanicznie wyraziła Swoje zatroskanie, wręcz ponaglając Syna do działania. Jakże to bardzo matczyne! Tak jakby Jezus wciąż potrzebował Jej uważnej troski i pedagogicznego prowadzenia. Pobudziła Ją do tego pewność, że On zawsze chce pomóc, a być może także przeświadczenie i przeczucie, że to jest dla Niego sposobność objawienia i uwiarygodnienia się przed uczniami i przed społecznością. Tak właśnie zrozumiał to Jezus. Jego słowa do Matki, pozornie szorstkie i mylące, gdyż sprzeczne z tym, co następnie uczynił, są skierowane bardziej do nas niż do Niej. Właściwie można sobie łatwo wyobrazić, że w kontekście następnych czynów Pan Jezus wypowiedział te słowa jakby żartem i z porozumiewawczym uśmiechem, gdyż są one paradoxalne w tym zestawieniu. Nie mają więc racji ci, którzy dopatrują się tutaj przynajmniej braku szacunku Syna do Matki, a także niestosownego zachowania Matki wobec Boskiego Syna. Wszak On uczynił to, czego Marija z serca oczekiwała. A Ona zrozumiała i to Swoje zrozumienie przekazała sługom jako polecenie, które musiało być zadziwiające ówcześnie, gdyż niesłychane było, by niewiasta wydawała rozkazy zwłaszcza w nieswoim domu. 

W tym wydarzeniu zawarta jest sytuacja egzystencjalna zarówno indywidualna jak też powszechna i ogólnoludzka. Czyż nie doświadcza każdy z nas tego, iż mimo wszelkich starań brakuje czegoś i to w najważniejszych momentach? Czyż nie jest tak, że całej ludzkości brakuje trwałej radości, czego doświadczamy w chwilach i okazjach najmniej spodziewanych? 

Chrystus mógł oczywiście stworzyć wino z niczego. Woda, którą słudzy musieli napełnić stulitrowe stągwie aż po brzegi, musiała być mozolnie czerpana i być może przynoszona z odległej studni. Wesele trwało wówczas zwykle nawet przez cały tydzień, co lepiej wyjaśnia, że zabrakło wina. Nie wiemy, w którym dokładnie momencie ten brak wystąpił, jednak ze słów starosty można wnioskować, że było to pod koniec dni weselnych. Mimo tego Pan Jezus każe przynieść wodę. 

Skoro Ewangelista podaje właściwe przeznaczenie owych stągwi, to nie jest to bez znaczenia. Żydowskie oczyszczenia rytualne polegały na obmyciach i kąpielach. Wodę przynoszono ze studni do stągwi, skąd następnie czerpano do mycia. Nie były to więc naczynia zasadniczo przeznaczone do przechowywania wina. Związek godów z czystością staje się w pełni zrozumiały i oczywisty dopiero w tajemnicy Ofiary Nowego Przymierza. Oczyszczenie, które następuje w Chrzcie świętym, prowadzi do Eucharystii, która jest zadatkiem udziału w niebiańskiej Uczcie Baranka. Trud czerpania i starania o czystość jest warunkiem przygotowującym cud przemiany w niekończącą się i niewyczerpaną radość Zbawienia. Tym samym Pan Jezus nie tylko uczynił znak dla wiary Swoich uczniów, lecz także już wtedy zapowiedział znaki sakramentalne, zwłaszcza Chrztu świętego i Najświętszej Ofiary. Tylko On, przez Swoją krew przelaną na krzyżu, mógł dać to, czego ludzkim wysiłkom nie dostaje. 

Początek znaków wprowadza więc w koniec dziejów, w pełnię czasów. Na tę pełnię wskazuje napełnienie stągwi aż po brzegi. Na którym etapie historii się znajdujemy obecnie? Czy stągwie czystości już są napełnione po brzegi? Pewne jest, że jest to zadanie osobiste każdego z nas. Każdy uczeń Chrystusa ma napełnić stągwie aż po brzegi wodą życia i czystości. Wodą, która jest niezbędna do życia i codzienna, i stanowi zarazem "materiał" dla cudu przemiany. 

Słowa starosty weselnego do pana młodego odnoszą się do Bożej historiozofii. Także tutaj można sobie wyobrazić twarze zarówno uśmiechnięte jak też zdumione. Pewne jest, że w przemianie wody w wino to Jezus Chrystus objawia się jako właściwy Oblubieniec, który zapewnia radość godów. Na tej podstawie historiozofia Chrystusowa i chrześcijańska wyraźnie kontrastuje z pogańską. W mitologiach i "eschatologiach" pogańskich, których wyrazicielem był starosta weselny, złoty wiek pomyślności już minął, a świat jest skazany na dogorywanie w coraz większym niedostatku i beznadziei. Niesamowitość wiary w Jezusa Chrystusa polega na tym, że oczekuje ona, obiecuje i przygotowuje lepszą przyszłość przez przemianę, której może dokonać jedynie prawdziwy bo zmartwychwstały Oblubieniec. A Kościół - w tym każdy z nas - my czynić wszystko, cokolwiek On powie. 

Czy tatuowanie się jest grzechem? (z post scriptum)


Ani prawo kościelne, ani katolicka teologia moralna nie zawierają szczególnego przykazania w tej kwestii. Oznacza to, że po pierwsze nie ma ogólnego, wyraźnego zakazu, a po drugie, że należy stosować ogólnie zasady etyczne Kościoła. Jako że zwolennicy zakazu powołują się na słowa ze Starego Testamentu, Księga Kapłańska 19,28, sprawa wiąże się także z katolickim rozumieniem Starego Testamentu w ogólności. Oto te słowa wraz z kontextem:


I przemówił Pan do Mojżesza:


Mów do całego zboru synów izraelskich i powiedz im: Świętymi bądźcie, bom Ja jest święty, Pan, Bóg wasz.


Niechaj każdy czci swoją matkę i swego ojca. Przestrzegajcie też moich sabatów; Ja, Pan, jestem Bogiem waszym.


Nie zwracajcie się do bałwanów i nie sporządzajcie sobie bogów odlewanych z metalu. Ja, Pan, jestem Bogiem waszym. 


A gdy składać będziecie Panu ofiarę pojednania, ofiarujcie ją tak, aby zyskać upodobanie.


Będzie ona spożywana w dniu waszej ofiary i nazajutrz, a co pozostanie do trzeciego dnia, będzie spalone w ogniu.


Jeżeliby spożywano ją trzeciego dnia, będzie nieczysta, nie zyska upodobania.


Ten, kto ją spożyje, stanie się winny, gdyż zbezcześcił świętość Pana, i wytracony będzie ze swego ludu.


A gdy będziecie żąć zboże w waszej ziemi, nie będziesz żął do samego skraju swego pola i nie będziesz zbierał pokłosia po swoim żniwie.


Także swojej winnicy nie obieraj doszczętnie i nie zbieraj winogron pozostałych po winobraniu. Pozostaw je dla ubogiego i dla obcego przybysza. Ja, Pan, jestem Bogiem twoim.


Nie będziecie kradli i nie będziecie się zapierali i nie będziecie okłamywali jeden drugiego.


Nie będziecie fałszywie przysięgali na moje imię i nie będziesz znieważał imienia Boga swojego; Jam jest Pan.


Nie będziesz uciskał swego bliźniego i nie będziesz go obdzierał. Nie będziesz zatrzymywał u siebie przez noc do rana zapłaty najemnika.


Nie będziesz złorzeczył głuchemu, a przed ślepym nie będziesz kładł przeszkody, ale będziesz się bał Boga swojego; Jam jest Pan.


Nie będziecie czynić krzywdy w sądzie; nie będziesz dawał pierwszeństwa biedakowi, ale też nie będziesz miał względów dla bogatego. Sprawiedliwie sądzić będziesz bliźniego swego.


Nie będziesz szerzył oszczerstw wśród ludu swojego i nie będziesz nastawał na życie swego bliźniego; Jam jest Pan.


Nie będziesz chował w sercu swoim nienawiści do brata swego. Będziesz gorliwie upominał bliźniego swego, abyś nie ponosił za niego grzechu.


Nie będziesz się mścił i nie będziesz chował urazy do synów twego ludu, lecz będziesz miłował bliźniego swego jak siebie samego. Jam jest Pan!


Będziecie przestrzegać ustaw moich. Nie będziesz twego bydła parzył z odrębnym gatunkiem. Twego pola nie będziesz obsiewał dwojakim gatunkiem ziarna i nie wdziewaj na siebie szaty zrobionej z dwóch rodzajów przędzy.


Jeżeli mężczyzna będzie obcował cieleśnie z kobietą, a ona jest niewolnicą przeznaczoną dla innego męża, lecz jeszcze nie wykupioną z niewoli lub jeszcze nie obdarzoną wolnością, należy go ukarać, lecz nie będą ukarani śmiercią, gdyż ona nie została wyzwolona.


Przyprowadzi więc jako swoją ofiarę pokutną dla Pana do wejścia do Namiotu Zgromadzenia barana ofiary pokutnej.


Kapłan dokona za niego przebłagania przez barana ofiary pokutnej przed Panem za jego grzech, który popełnił, i będzie mu odpuszczony grzech, który popełnił.


A gdy wejdziecie do ziemi i zasadzicie różnorodne drzewa owocowe, pozostawcie pędy ich nieobrzynane wraz z ich owocem przez trzy lata. Miejcie je za nie nadające się do obrzynania, owocu ich jeść nie będziecie.


W czwartym roku wszystek ich owoc będzie poświęcony na uroczystości pochwalne dla Pana.


Dopiero w piątym roku jeść możecie ich owoc, i tak przysporzy On wam jego urodzaju; Ja, Pan, jestem Bogiem waszym.


Nie będziecie jedli niczego z krwią; nie będziecie wróżyć ani czarować.


Nie będziecie strzygli włosów dookoła waszej głowy, ani nie podcinaj końca twojej brody.


Nie będziecie na znak żałoby po zmarłym czynić nacięć na ciele swoim ani nakłuwać napisów na skórze swojej; Jam jest Pan.


Nie będziesz hańbił twojej córki, nakłaniając ją do nierządu, aby kraj nie stał się nierządny i pełny rozpusty.


Będziecie przestrzegać moich sabatów i będziecie moją świątynię zbożnie czcić; Jam jest Pan.


Nie będziecie się zwracać do wywoływaczy duchów ani do wróżbitów. Nie wypytujcie ich, bo staniecie się przez nich nieczystymi; Ja, Pan, jestem Bogiem waszym.


Przed siwą głową wstaniesz i będziesz szanował osobę starca; tak okażesz swoją bojaźń Bożą; Jam jest Pan.


Jeżeli w waszej ziemi zamieszka z tobą obcy przybysz, nie będziesz go gnębił.


Obcy przybysz, który mieszka z wami, niech będzie jako tubylec wpośród was samych; będziesz go miłował jak siebie samego, gdyż i wy byliście obcymi przybyszami w ziemi egipskiej; Ja, Pan, jestem Bogiem waszym.


Nie czyńcie nikomu krzywdy w sądzie ani co się tyczy miary, ani wagi, ani objętości.


Będziecie mieli wagi rzetelne, odważniki rzetelne, efę rzetelną, hin rzetelny; Ja, Pan, jestem Bogiem waszym, który was wyprowadziłem z ziemi egipskiej.


Będziecie więc przestrzegać wszystkich moich ustaw i wszystkich moich praw, i będziecie je wykonywać; Ja jestem Pan.


Jak widać, kontext jest bardzo szeroki. To z jednej strony uwypukla wagę zakazu tatuowania się, a z drugiej relatywizuje ów zakaz w świetle Nowego Testamentu. 

Otóż tatuaże są pierwotnie zwyczajem pogańskim. Na przykład w starożytnym Rzymie tatuowani byli zarówno legioniści, czyli żołnierze, jak też skazańcy. Chodziło o identyfikację człowieka co do przynależności do danej grupy, czyli coś w rodzaju dokumentu tożsamości czy akt personalnych. W średniowieczu rozpowszechnione było tatuowanie w miejscach pielgrzymkowych jak Jerozolima, Loreto, Santiago de Compostela itp., co miało funkcję dowodu odbytej pielgrzymki. Także uczestnicy wypraw krzyżowych znaczeni byli czy znaczyli się w ten sposób. Od dawna i obecnie dość powszechne jest tatuowanie się u chrześcijan w Egipcie i Erytrei, co stanowi tam rodzaj wyznania wiary wobec siebie nawzajem i wobec większości muzułmańskiej kraju. Można w tym upatrywać pewną analogię do teologicznego pojęcia "character indelebilis", co oznacza, iż niektóre sakramenty - jak chrzest i sakrament święceń - udzielają "niezmazywalne znamię" oznaczające szczególną, trwałą i w pewnym sensie niezatracalną przynależności do Jezusa Chrystusa. 

Tak więc pierwszym kryterium moralnym w kwestii tatuaży jest ich treść i cel. Jeśli treść jest chrześcijańska czy choćby zgodna z prawem naturalnym, to nie ma teologicznego powodu do ich potępienia. 

Jest jednak jeszcze kryterium następne, mianowicie zdrowotne. Jest ono oczywiście niższej rangi niż poprzednie, jednak także istotne. Jeśli tatuaż nie jest w pewnym sensie nieodzowny np. dla wyznania wiary czy jako pomoc np. w zachowaniu wierności małżeńskiej, a niesie ze sobą ryzyko uszczerbku na zdrowiu, to jest moralnie niedopuszczalny. Chodzi zwłaszcza o zdrowotne skutki stosowanych substancyj chemicznych. 

Obecnie, od pewnego czasu, chyba około dekady, rozpowszechniła się moda na tatuaże. Z jednej strony została ona, jak każda moda, narzucona przez tzw. celebrytów i media. Z drugiej strony sporo ludzie zwłaszcza młodych bezmyślnie poddaje się tej modzie, wykazując przez to słabość umysłu i charakteru. Oczywiście stoi za tym potężny biznes, nie liczący się z moralnymi i zdrowotnymi skutkami zwłaszcza wśród młodzieży. W tym znaczeniu jest to zjawisko patologiczne, które skutki mogą być bardzo poważne. Jego krytyka jest konieczna, musi jednak pozostać merytoryczna i wyważona, jeśli ma być skuteczna. 

Szkoda, że z jednej strony mamy do czynienia z obojętnością i brakiem krytycznego podejścia do tematu, z drugiej zaś z nieugruntowanym intelektualnie odrzuceniem tatuowania z powoływaniem się wyłącznie na starotestamentalny zakaz, co oczywiście może zostać łatwo obalone. Często a nawet zwykle wystarczyłoby podejście zdroworozsądkowe. Czyż nie jest tak, że zwłaszcza u młodzieży, która jest szczególnie podatna na dyktaturę mód, dość szybko mijają upodobania estetyczne i też ideowe? Gdy np. w uniesieniu uczuciowym młody chłopak daje sobie wytatuować imię swojej ukochanej, to może to być samo w sobie szlachetne, o ile wyraża wolę wierności osobistej. Jednak uczucia szybko mijają zwłaszcza w młodym wieku, więc są o wiele mniej trwałe niż tatuaże. Owszem, w sytuacji małżeństwa tatuaż, który je wyraża, może być pomocą i napomnieniem we wierności, aczkolwiek oczywiście sam w sobie nie gwarantuje jej. Tak więc najczęstszym i głównym grzechem w tej sprawie jest brak rozwagi i namysłu co do motywacji oraz skutków. Tutaj właśnie jest miejsce na zaangażowanie duszpasterzy. 



Post scriptum

Otrzymałem ciekawy i cenny komentarz, który wart jest szczególnej uwagi:

Szczęść Boże, jako, że posiadam bagaż 20 lat doświadczenia jako tatuator, a nawet nauczyciel zawodowy owego rzemiosła, pozwolę sobię na dodatnie swojego głosu do tematu tatuażu. Kwestia etyczna, tatuażu nie da się wykonać bez naruszenia skóry właściwej, do której musi dostać sie pigment.. Ze skóry właściwej da się go usunąc laserem, tak wygląda teoria medyczna owego zawodu. Praktyka natomiast wygląda nieco inaczej, nie ma osoby tak dokładnej, ktora była by zawsze wstanie poruszać, się igłą po tej samej głębokości z minimetrową dokładnością, skóra nie jest ani równa, ani równej grubości. Sporadycznie dochodzi do naruszenia tkanek podskórnych czyli uszkodzenia spójności skóry, i to w przypadku najlepiej wykształconych tatuatorów, którzy stanowią na chwile obecną 1-5% branży. Sprawa etyczna druga, nie ma pigmentów, które były by zdrowe. Pigmenty naturalne są bardzo gęste i powodują jeszcze większą potrzebę penetracji skóry, są alergenne i w większości zakazane przez obecne kuratele medyczne (przynajmniej na terenie UE). Pigmenty sztuczne składowo zbliżone są do ściennych farb akrylowych, więc oczywiście mogą powodować raka a ich usuwanie przy pomocy lasera powoduje jeszcze większą ekspansję związków toksycznych do organizmu. W kwestii teologicznej nie mam oczywiście kompetencji do dyskusji z Ojcem, ale dodam swój zbiór doświadczeń i przemyśleń. Niegdyś spotkałem się ze stwierdzeniem, pochodzącym od, jeśli dobrze pamiętem, włoskiego zakonnika, iż "Ciało jest świątynią ducha" w nawiązaniu do negatywnej oceny tatuażu, jestem w stanie się ku temu skłonić, od strony ideologicznej uważam owo zjawisko za część szerokopojętego transhumanizmu. Nawet gdy wykonywałem na skórze kopię pięknych ikonografii, tatuaż praktycznie zawsze otwierał,w pewien specyficzny sposób drogę do pychy, praktycznie nigdy nie kończyło się na jednym wzorze. Wytatuowani klienci, zawsze stawali się bardziej pewni siebie, ale zdecydowanie nie była to forma pewności pobożnej. Ostatnie lata mojej kariery tatuatora zbiegały się z drogą do nawrócenia, i w żaden sposób nie szło pogodzić sumienia z wykonywanym zawodem, w którym spędziłem praktycznie cały czas, od jego rozwoju w Polsce do obecnego upadku, jako rzemiosła, które uważam za wytworzone w sposób od podstaw zły. Wypadało by jeszcze przytoczyć odrobinę historii tatuażu, która jest dosyć krótka. Poza oczywiście kulturami pogańskim, w cywilizacji łacińskiej tatuaż praktycznie nie istniał nigdzie poza paroma wyjątkami, związanymi z opresją w państwach bałkańskich i owym Egiptem czy Erytreą. Tatuażem trudnili się tylko i wyłącznie przestępcy, mit żeglarski dotyczy przemytlików, a na mit żołnierski nie ma wystarczającego poparcia w źródłach. W Polsce tatuaż, również rozwijał się w środowiskach przestępczych, podobnie jak w Anglii czy w Stanach Zjednoczonych. Tatuaż nowożytny zaczął się w warunkach skrajnych zaniedbań etycznych i obecnie, poprzez brak jakiejkolwiek kontroli zjawiska, w takich warunkach kończy. Co do pytania o tatuaż jako formę sztuki, uważam iż sama forma i nośnik, nakierunkowują ją, siłą rzeczy, na awangardę, która do piękna i dobra dążyć nie może. Dodajmy jeszcze, iż jednym z pierwszych i największych krytyków tatuażu, był Adolf Loose, który jak na protestanta i modernistę przystało zapoczątkował fałszywą reakcję na owe zjawisko, która przynajmniej w Polsce pokutuje do dnia dzisiejszego, gdzie tatuaż najczęściej robi, się po to aby zaszokować opinię publiczną.

Czy można korzystać z wody poświęconej u schizmatyków?

Co do sakramentaliów nie ma kwestii ich ważności, ponieważ Kościół nie określa warunków ich ważności. Jest jedynie kwestia skuteczności modlitwy duchownego schizmatyckiego, ponieważ sakramentalia mają wartość jedynie modlitwy, czyli prośby. 

Z jednej strony nie można generalnie wykluczyć tejże skuteczności, z drugiej strony korzystanie z posługi duchownego schizmatyckiego jest katolikowi zakazane, o ile nie ma stanu konieczności. Co do używania wody święconej raczej nie ma stanu konieczności, chyba że w nagłym przypadku np. obrony przed kimś opętanym.

Chanukka w natarciu - manifest szesnastu (z post scriptum)


Zostałem poproszony o wypowiedź:


Temat chanukki już poruszałem przy okazji akcji posła Grzegorza Brauna w grudniu 2023 roku (tutaj i tutaj). Temat właśnie powrócił i to w sposób dość nieoczekiwany choć nie zaskakujący. Otóż kilkunastu panów (z jedną panią) znanych jako przedstawiciele konserwatywnego środowiska polityczno-katolickiego opublikowało apel skierowany wprost przeciw tym, którzy krytykują publiczne obchody tego kabalistycznego święta. Tenże apel wpisuje się dość wyraźnie w atak arcybiskupa łódzkiego Grzegorza Rysia na rzeczonego Grzegorza Brauna z powodu plakatu, który ukazuje alternatywę: albo chanukka albo Boże Narodzenie. 


Zarówno Ryś jak też sygnatariusze "manifestu szesnastu" sprzeciwiają się takiej alternatywie oczywiście na korzyść chanukki. Podczas gdy wypowiedź Rysia jest zdawkowa, acz bardzo agresywna i jeszcze bardziej absurdalna, to "manifest" zapuszcza się w pewną argumentację, aczkolwiek nie najwyższych lotów. 



Przyjrzyjmy się bliżej. Po kolei.

1. Twierdzenie, jakoby Pan Jezus świętował chanukkę, jest bezpodstawne i właściwie kłamliwe. Ewangelia św. Jana (10,22-23) mówi jedynie, że Zbawiciel przechadzał się w portyku Salomona  w komplexie świątynnym podczas świąt "odnowienia świątyni". Tak więc, po pierwsze, nie ma nic o świętowaniu tego święta przez Pana Jezusa (nie było to wcale święto obowiązkowe dla każdego wyznawcy religii Mojżeszowej, ponieważ nie było świętem pielgrzymkowym), a po drugie czym innym było święto "odnowienia świątyni" za Jego czasów, a czym innym jest obecna chanukka w judaiźmie talmudycznym: wówczas świętowano oczyszczenie kultu świątynnego z elementów pogańskich wprowadzonych notabene przez kapłanów żydowskich, a obecna chanukka jest świętowaniem talmudyczno-kabalistycznej bajki o rzekomym cudzie z lampą. Mówi o tym wyraźnie choćby x. prof. Waldemar Chrostowski, wybitny znawca judaizmu (tutaj). Zaś stosunek Pana Jezusa do świątyni jerozolimskiej jest dość dobitnie wyrażony w tenże Ewangelii św. Jana (2,18-19), gdzie żydzi na żądanie znaku otrzymali od Niego odpowiedź: "Zburzcie tą świątynię, a Ja ją w trzy dni odbuduję". Ewangelista dodaje, że Chrystus miał na myśli świątynię Swojego ciała, czyli Zmartwychwstanie. Tym samym świątynia jerozolimska, zresztą w ówczesnym stanie zbudowana przez okrutnego tyrana, którym był Herod zwany Wielkim, nie miała dla Pana Jezusa trwałego znaczenia. Zaś ostatecznie i zupełnie straciła w Nowym Testamencie swoje znaczenie wraz z Jego ukrzyżowaniem i śmiercią, gdy to zasłona przybytku rozdarła się na dwoje od góry do dołu (Mt 27,51), co oznacza obnażenie przez Boga jego pustki i zarazem ukazanie próżności i bezsensowności kultu tam sprawowanego, a tym samym braku racji istnienia tejże świątyni. Przepieczętowaniem tego stanu rzeczy było zburzenie jej przez Rzymian w roku 70. Natomiast sekta Chabad Lubawicz propagująca publiczne świętowanie chanukki na całym świecie nie tyle świętuje odnowienie świątyni po zwycięstwie Machabeuszy, lecz jakby przygotowuje grunt do odbudowy jej obecnie jako symbolu "mesjańskiego" czyli ustanowienia panowania judaizmu przynajmniej w Jerozolimie i Ziemi Świętej. Wszak pierwotnie - od czasów talmudycznych - chanukka była świętem rodzinnym, gdyż obchodzono ją jedynie w rodzinach żydowskich. Dopiero "mesjanistyczna" sekta Chabad Lubawicz od kilku dziesięcioleci poczęła forsować to świętowanie w przestrzeni publicznej na całym świecie, w krajach o ludności we większości chrześcijańskiej. Nie bez znaczenia jest ustawianie obok świecznika zwanego chanukkija portretu ostatniego duchowego przywódcy tejże sekty pochodzącego z dynastii jej twórcy, Menachem'a Mendel'a Schneerson'a. Tenże człowiek, zwany przez wyznawców "rebe" i uważany za mesjasza, który ma zmartwychwstać, dość otwarcie popierał obecnego premiera państwa położonego w Palestynie, B. Netanyahu (por. tutaj i tutaj), który już wtedy nie krył zbrodniczych zamiarów wobec rdzennej ludności tego kraju, a ostatnio został przez instytucje międzynarodowe uznany za zbrodniarza wojennego. 

2. Punkt drugi jest szczególnie obłudny. Z jednej strony sygnatariusze zaznaczają, że jako katolicy nie świętują chanukki, a równocześnie domagają się szacunku dla świętowania przez żydów. Czyż ktoś usiłował zabronić czy choćby utrudnić to żydom? Wszak w debacie publicznej chodzi tylko o świętowanie w przestrzeni publicznej, co więcej w gmachu parlamentu i innych pomieszczeniach państwowych, co nie jest dane żadnej innej religii, nawet katolickiej, choć jest ona większościową w Polsce. Zaś zupełnie groteskowe jest twierdzenie, jakoby przez swoje świętowanie żydzi byli "świadkami Prawdy chrześcijaństwa". Jak ci, którzy negują Jezusa Chrystusa jako Mesjasza i oczekują swojego (a może to być tylko antychryst) mogą świadczyć o prawdziwości chrześcijaństwa? Czy ci panowie sygnatariusze wiedzą co piszą? Czy może uważają publiczność za debilną i gotową ślepo łyknąć takie bzdety? Tego nie zmienia nawet wskazywanie na traktowanie żydów przez papieży w państwie kościelnym, ponieważ nigdy i nigdzie nie przyznawano im (żydom) przywilejów, jakie zdobywa obecnie sekta Chabad Lubawicz. Od kiedy to domaganie się równego traktowania zarówno tej sekty jak też żydów ogólnie jest brakiem szacunku dla nich? Oczywiście oni zapewne uważają, że odpowiedni szacunek dla nich wymaga przyznania im przywilejów, co wynika z pojmowania siebie jako rasy wyjątkowej, jakby ponadludzkiej czy - według księgi Tanja, która jest ich "świętą księgą" a właściwie konstytucją - jedynie ludzkiej. Jednak czy godzi się, by władza państwowa bądź ktokolwiek zdrowo myślący, zwłaszcza po chrześcijańsku ulegał takiemu myśleniu?

3. Nie mniej perfidne jest twierdzenie, jakoby obecność Ksiąg Machabejskich w księgach kanonicznych Pisma św. była przez kogoś uważana za świętowanie ludobójstwa. To twierdzenie odnosi się zapewne do wypowiedzi Grzegorza Brauna, który chanukkę propagowaną przez sektę Chabad Lubawicz tak właśnie nazwał, ale nigdy tak nie nazwał przynależności Ksiąg Machabejskich do kanonu biblijnego. Na jakiej podstawie sygnatariusze utożsamiają te Księgi ze świętowaniem chanukki przez sektę, pozostaje ich słodką tajemnicą. W każdym razie poziom intelektualny i moralny tego zarzutu jest godny najwyżej brukowców. Panowie sygnatariusze mylą różne sprawy: przynależność Ksiąg Machabejskich do katolickiego kanonu biblijnego nie ma nic wspólnego ze świętowaniem chanukki. Zapewne chodzi im o wspomnienie Braci Machabejskich w liturgii rzymskiej jako męczenników (1 sierpnia). To wspomnienie nie ma dokładnie nic wspólnego ani z chanuką, ani ze świątynią jerozolimską lecz odnosi się do 2 Księgi Machabejskiej, rozdział 7, gdzie opisane jest męczeństwo siedmiu braci razem z matką za wierność prawu Mojżeszowemu (ich relikwie są czczone w Rzymie i w Kolonii). Nota bene: opisani tu męczennicy nie mają nic wspólnego ani ze zbrojnym powstaniem, ani tym bardziej z okrutnymi rzeziami na poganach. Wręcz przeciwnie, ich świętość polegała na wierze - zresztą bardzo bliskiej chrześcijaństwu - która nie miała ścisłego związku ze świątynią jerozolimską: 


4. Słodką tajemnicą sygnatariuszy pozostaje także podstawa twierdzenia, jakoby sprzeciw wobec świętowania chanukki przez sektę Chabad Lubawicz w przestrzeni publicznej był przejawem braku życzliwości i szacunku dla "kultury żydowskiej". Można owszem poniekąd zrozumieć tęsknotę niektórych do czasów, gdy Polacy na własnej ziemi często słyszeli od współobywateli: "wasze ulice, a nasze kamienice". Dla takiego stanu rzeczy Polacy mają żywić życzliwość i szacunek?

5. Niemniej pomieszane, fałszywe i zakłamane jest połączenie chrześcijańskiego charakteru państwa i dobra wspólnego z dobrem każdej społeczności, w tym wypadku sekty Chabad Lubawicz. Widocznie sygnatariusze nie zadali sobie choćby najmniejszego trudu dla zapoznania się z antyludzką, rasistowską ideologią tejże sekty i z jej celami wyłożonymi choćby w książce jej założyciela pt. Tanja. Gdyby sobie zadali choćby minimalny trud, to by nie byli w stanie uczciwie twierdzić, jakoby dobro tejże sekty dało się pogodzić z dobrem Polski i ludzkości, skoro według ideologii sekty jedynie żydzi zostali stworzeni przez Boga i są prawdziwymi ludźmi. 

6. Tutaj sygnatariusze znów kłamliwie stawiają pod adresem widocznie Grzegorza Brauna i popierających go zarzut "agresji, wrogości i szerzenia uprzedzeń". Ten zarzut jest postawiony oczywiście bez jakiegokolwiek odniesienia do faktów. A może chodzi im o słynną akcję z gaśnicą? To ma być akt agresji, wrogości i szerzenie uprzedzeń? A czyż aktem agresji, prowokowania wrogości i sprzyjania uprzedzeniom nie jest zupełnie wyjątkowe uprzywilejowanie sekty Chabad Lubawicz w postaci zaproszenia jej do świętowania swojego święta w gmachu parlamentu polskiego? Czyż choćby zamiar urządzenia świętowania Bożego Narodzenia w parlamencie izraelskim nie zostałby natychmiast powszechnie uznany za akt wrogości i bezczelną prowokację? Kto tu jest właściwie agresorem, jeśli bez pytania większości społeczeństwa polskiego udostępnia się sekcie, która nawet nie ma żadnych praw publicznych w Polsce, gmach najwyższych organów państwa polskiego?

7. Ostatni punkt "manifestu" jest szczególnie bezczelny właśnie z powodu szczególnej agresywności. Sygnatariusze oświadczają, że nie tylko deklarują swoje stanowisko, lecz niniejszym apelują do szerokiej publiczności o sprzeciw wobec sprzeciwu, który w sposób spektakularny wyraził Grzegorz Braun w akcji z gaśnicą, która to akcja przysporzyła mu sympatii i poparcia społecznego, oczywiście ku oburzeniu i zatrwożeniu tych, którzy chanukkę do gmachu sejmu wprowadzili i chcą ją tam utrzymać. Teraz, gdy G. Braun ogłosił swój start w wyborach prezydenckich, widocznie mają stracha, że ów jest w stanie skupić wokół siebie pokaźny elektorat, co zmobilizuje Polaków i ukaże całemu światu, na ile społeczeństwo polskie sprzeciwia się budowie Polin. Ten strach wyjaśnia absurdalność i kłamliwość tego "apelu" wraz z zarzutami. 

W stylu i też w treści nie trudno dostrzec, że inicjatorem i motorem tego "apelu" jest były marszałek sejmu z ramienia PiS i zarazem protagonista chanukki w sejmie Marek Jurek. To on widocznie wpadł na pomysł tego ataku na Grzegorza Brauna. Być może dostał takie zlecenie od tych, którym zawdzięcza swoją karierę polityczną. Oczywiście każdy ma prawo do zagrywek politycznych. Są jednak granice przyzwoitości: uczciwość intelektualna oparta na rzetelnej wiedzy oraz trzymanie się prostych faktów. A jeśli się deklaruje bycie katolikiem, to nieodzowne jest także trzymanie się zasad Kościoła, a nie wycieranie sobie ust katolicyzmem na doraźny i zakłamany użytek. 

W skrócie: mamy tutaj haniebny przypadek braku przyzwoitego poziomu zarówno merytorycznego jak też moralnego, co jest szczególnie skandaliczne w połączeniu z deklarowaniem katolicyzmu i przywiązania do Kościoła. Oczywiście każdy ma prawo wyrażać swoje zdanie w kwestii przyznania sekcie Chabad Lubawicz wyjątkowej, wybitnie uprzywilejowanej pozycji w przestrzeni publicznej w Polsce. "Apel" szesnastu jednak właściwie nie jest żadnym poważnym głosem w dyskusji, lecz jedynie dość prymitywnym i manipulacyjnym atakiem na tych, którzy mają odmienne zdanie w owej kwestii. Czyżby tych szesnastu oraz ich zleceniodawcy czuli choćby podświadomie swoją słabość na tyle, że muszą się uciekać do tak dennej agresji? 

Na koniec dodam, że tak niskiego poziomu intelektualnego i moralnego nie spodziewałem się od sygnatariuszy, których dane mi było niegdyś poznać osobiście, a znam kilku z nich (Cenckiewicz, Jurek, Milcarek, Warzecha): 



Post scriptum

I jest też ciąg dalszy, który potwierdza moje wyrażone powyżej podejrzenie, kto jest inicjatorem i głównym autorem "manifestu szesnastu":


Przyznam, że oczom niedowierzam. Nasuwa się proste pytanie:
Gdzie i kiedy "obecność żydowska" sprzeciwiła się konfiskacie suwerennych kompetencyj RP, akceptacji konwencji genderowej czy rewolucji aborcyjnej? Czy Wy wiecie, co piszecie i uważacie ludzi za debili?

Czy wolno pracować w niedzielę?


Oczywiście sytuacja jest specyficzna, gdyż chodzi o osobę zarówno uczącą się jak też pracującą. 

Jednak zasada jest ta sama: każdego katolika obowiązuje świętowanie Dnia Pańskiego, a to oznacza także powstrzymanie się od niekoniecznej pracy. Chodzi o konieczność zarówno osobistą (konieczność zarobkowania akurat w ten dzień) jak też społeczną (zawód którego wykonywanie w ten dzień jest niezbędne dla dobra społecznego jak służba zdrowia, policja, służby drogowe, także pewne usługi np. dla podróżujących). 

W Kościele nie ma zasad typu faryzejsko-talmudycznego, które drobiazgowo i bez wyjątku dają wytyczne co do świętowania szabatu. Jest jedynie ogólna tradycyjna zasada, że generalnie nie wolno wykonywać prac zbędnych o charakterze fizycznym i służebnym. Praca intelektualna, np. uczenie się czy uczenie innych, nigdy nie była zaliczana do prac zakazanych w niedziele i święta. Oczywiście przy zachowaniu świątecznego charakteru dnia jako czasu poświęconego kultowi Bożemu, uczynkom miłości bliźniego (utrzymywanie więzi rodzinnych i społecznych przez odwiedzanie zwłaszcza osób starszych, chorych i samotnych) oraz odpoczynkowi, zarówno duchowemu jak też fizycznemu. 

Odpowiedź zależy więc w znacznej mierze od charakteru tej pracy, a także od tego, czy wykonywanie jej jest w jakikolwiek sposób konieczne dla własnego utrzymania czy dla dobra rodziny czy społeczeństwa. Na pewno wystarczającym powodem nie może być chęć wzbogacenia się dla zbytku. 

Tak więc najlepiej będzie omówić szczegóły ze swoim spowiednikiem czy kierownikiem duchowym. Mając na względzie także dobro swojej rodziny i społeczności. Jeśli ta praca wiąże się z zatrudnianiem pracowników, to też jest to istotne w sprawie, gdyż nie wolno w jakikolwiek sposób zmuszać czy nakłaniać innych do pracy w dzień świąteczny. 

Gdzie są wszystkie dogmaty?


Po pierwsze, katolika obowiązuje znajomość wyznania wiary, przynajmniej tzw. Składu Apostolskiego, czyli chrzcielnego wyznania wiary, które jest wyjaśniane w katechizmach. Oczywiście dochodzi do tego znajomość podstawowych modlitw, sakramentów oraz przykazań Bożych i kościelnych. To wszystko jest zawarte i wyjaśnione w katechizmach. 

Po drugie, dogmaty wiary katolickiej są podawane w podręcznikach dogmatyki katolickiej. Ich znajomość nie obowiązuje zwykłego katolika, lecz teologów począwszy od studentów teologii, zwłaszcza kandydatów do kapłaństwa. Takie podręczniki są dostępne w starych wydaniach, dostępnych czy to antykwarycznie, czy jako wznowienia, czy też sporo jest też bezpłatnie w internetach.