Nieomylność papieska została zdefiniowana dogmatycznie przez Sobór Watykański w konstytucji dogmatycznej "Pastor aeternus". Są w niej podane warunki tejże nieomylności:
- nauczanie w sprawach wiary i obyczajów według i w świetle Bożego Objawienia, czyli kryterium treściowe (materialne),
- nauczanie w charakterze najwyższego pasterza Kościoła czyli jako następca św. Piotra, czyli kryterium formalne, które musi być jako takie odpowiednio wyrażone.
Innymi słowy: gdy Biskup Rzymski, czyli następca św. Piotra podaje całemu Kościołowi jakąś prawdę jako objawioną przez Boga, zaznaczając przy tym, że czyni to mocą swojego urzędu, wówczas jest w tym akcie nieomylny.
Dotyczy to nie tylko definicyj dogmatycznych, czyli prawd wiary ogłaszanych uroczyście (jako dogmaty), lecz także tzw. nauczania zwyczajnego, czyli w dokumentach i wypowiedziach nieuroczystych, czyli codziennych. Jednak także wówczas muszą być spełnione powyższe warunki.
Znacznie bardziej złożona jest kwestia popadnięcia papieża w herezję. Większość, a praktycznie wszyscy znaczący teologowie katoliccy dopuszczają taką możliwość. Różnią się jedynie w określeniu warunków, okoliczności i konsekwencyj.
Ta możliwość wynika z faktu, że także papież jest człowiekiem wyposażonym w wolną wolę i tym samym w możliwość wolnego sprzeciwu wobec prawdy Bożej i jej odrzucenia. Wiara jest wolnym aktem i każdy ma możliwość jej odrzucenia, niezależnie od miejsca w Kościele i sprawowanego urzędu kościelnego.
Nie ma tutaj sprzeczności z dogmatem o nieomylności papieskiej, a to z tego powodu, iż - według powszechnego zdania teologów katolickich - papież, który popadł w herezję, automatycznie (ipso facto) traci swój urząd i tym samym nie jest w stanie wydać jakiegokolwiek dokumentu czy orzeczenia mocą urzędu papieskiego. Może oczywiście symulować sprawowanie tego urzędu, lecz nie będzie to realne urzędowanie papieskie.
Kilka pytań:
OdpowiedzUsuń1. Co jeśli papież w sposób uroczysty ogłosi herezję. Kto ma to rozstrzygnąć?
2. Kto ma ogłosić że papież utracił urząd i czy jest wtedy obowiązek zwołania nowego konklawe czy czeka się na nawrócenie papieża?
3. Czy bulle, adhortacje itp też są objęte nieomylnością?
4. Czy automatyczna utrata wiąże się tylko z ogłoszeniem tego przez kogoś czy papież musi mieć możliwość obrony, a dopiero potem można ogłosić go heretykiem?
5. Czy papież Franciszek mówiąc o wielu drogach do zbawienia (inne religie) popełnił herezję i stracił urząd?
6. Czy świecki bez wykształcenia teologicznego ma jakiekolwiek prawo próbować osądzić czy papież popadł w herezję? Czy w ogóle powinien to roztrząsać? Gdzie jest granica co świecki może osądzać a co nie.
W kwestiach szczegółowych nie ma wypracowanego zgodnego stanowiska teologów.
UsuńZgodność jest co do tego, że w razie popadnięcia papieża w herezję, ów traci swój urząd i w takiej sytuacji najwyższą władzą w Kościele staje się kolegium biskupów, nie poszczególny biskup. Kolegium biskupów nie jest bliżej określone. Wydaje się, że nie musi to być większość liczebna. Co do kwestii zwołania konklawe w takiej sytuacji także nie ma wypracowanej procedury kanonicznej. Jest to szczególnie trudna kwestia w wypadku, gdy większość kolegium kardynalskiego została mianowana przez heretyka. Oczywiście każdy heretyk powinien zostać najpierw upomniany i mieć możliwość porzucenia herezji. W sytuacji braku ustalonej procedury kanonicznej pozostaje osobisty osąd każdego katolika w świetle prawd wiary katolickiej, co oczywiście nie ma mocy wiążącej kanonicznie, a wystarczy dla osobistego życia wiary.
Czyli sedewakantyści mają rację? Ostatni papieże popadli w herezję modernizmu potępioną uroczyście przez dwóch papieży. Warto aby to zrozumieć uzupełnić wpis o wyjaśnienie czym jest herezja formalna a czym materialna. Bo tylko formalna herezja usuwa z urzędu, a materialna nie. Dlatego sedewakantyści się mylą. Polecam wykłady księdza Gregory Hessego na YT, który to dokładnie wyjaśnia
UsuńProszę Księdza. A jak to jest z tymi zwolennikami sekty "Świadków Jehowy" co twierdzą, że w oryginalnym wydaniu Ewangelii Mateusza gdzie Pan Jezus mówi "idźcie i nauczajcie wszystkie narody udzielając im chrztu w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego" nie pada formuła trynitarna powołując się na Euzebiusza z Cezarei? Powołują się też na Dzieje Apostolskie twierdząc, że Apostołowie udzielali chrztu "w imię Jezusa Chrystusa".
OdpowiedzUsuńKto określa, czy dane nauczanie należy do wiary i moralności, czy np. "tylko" do polityki albo estetyki? Rzecz w tym, ze radykalni ultramontanie z końca XIX wieku (Volpi, Gauthey) wprost stwierdzali, ze to papież sam ustala, do czego jego nauczanie należy.
OdpowiedzUsuńA czy w Kościele nie działa Duch Święty, który nie dopuści do tego, aby do magisterium przeniknęły herezje? Czy papież może być heretykiem? Może. A nawet apostatą czy ateistą. Papież Marcelin złożył ofiarę rzymskim bożkom, papież Jan XII modlił się do rzymskich bożków, Jan XXII głosił, że dusze zbawione po śmierci nie widzą Boga. Kto jest od oceny papieża, że jest heretykiem? Nikt, a już na pewno czyjeś widzimisię. "Jeśli papież jest heretykiem, to traci urząd". Jest to opinia teologiczna nie mająca rangi dogmatu.
OdpowiedzUsuńPowszechne nauczanie wynikające wprost z Bożego Objawienia jest nieomylne, nawet jeśli nie zostało zdefiniowane dogmatycznie.
Usuń