Nieomylność papieska została zdefiniowana dogmatycznie przez Sobór Watykański w konstytucji dogmatycznej "Pastor aeternus". Są w niej podane warunki tejże nieomylności:
- nauczanie w sprawach wiary i obyczajów według i w świetle Bożego Objawienia, czyli kryterium treściowe (materialne),
- nauczanie w charakterze najwyższego pasterza Kościoła czyli jako następca św. Piotra, czyli kryterium formalne, które musi być jako takie odpowiednio wyrażone.
Innymi słowy: gdy Biskup Rzymski, czyli następca św. Piotra podaje całemu Kościołowi jakąś prawdę jako objawioną przez Boga, zaznaczając przy tym, że czyni to mocą swojego urzędu, wówczas jest w tym akcie nieomylny.
Dotyczy to nie tylko definicyj dogmatycznych, czyli prawd wiary ogłaszanych uroczyście (jako dogmaty), lecz także tzw. nauczania zwyczajnego, czyli w dokumentach i wypowiedziach nieuroczystych, czyli codziennych. Jednak także wówczas muszą być spełnione powyższe warunki.
Znacznie bardziej złożona jest kwestia popadnięcia papieża w herezję. Większość, a praktycznie wszyscy znaczący teologowie katoliccy dopuszczają taką możliwość. Różnią się jedynie w określeniu warunków, okoliczności i konsekwencyj.
Ta możliwość wynika z faktu, że także papież jest człowiekiem wyposażonym w wolną wolę i tym samym w możliwość wolnego sprzeciwu wobec prawdy Bożej i jej odrzucenia. Wiara jest wolnym aktem i każdy ma możliwość jej odrzucenia, niezależnie od miejsca w Kościele i sprawowanego urzędu kościelnego.
Nie ma tutaj sprzeczności z dogmatem o nieomylności papieskiej, a to z tego powodu, iż - według powszechnego zdania teologów katolickich - papież, który popadł w herezję, automatycznie (ipso facto) traci swój urząd i tym samym nie jest w stanie wydać jakiegokolwiek dokumentu czy orzeczenia mocą urzędu papieskiego. Może oczywiście symulować sprawowanie tego urzędu, lecz nie będzie to realne urzędowanie papieskie.
Kilka pytań:
OdpowiedzUsuń1. Co jeśli papież w sposób uroczysty ogłosi herezję. Kto ma to rozstrzygnąć?
2. Kto ma ogłosić że papież utracił urząd i czy jest wtedy obowiązek zwołania nowego konklawe czy czeka się na nawrócenie papieża?
3. Czy bulle, adhortacje itp też są objęte nieomylnością?
4. Czy automatyczna utrata wiąże się tylko z ogłoszeniem tego przez kogoś czy papież musi mieć możliwość obrony, a dopiero potem można ogłosić go heretykiem?
5. Czy papież Franciszek mówiąc o wielu drogach do zbawienia (inne religie) popełnił herezję i stracił urząd?
6. Czy świecki bez wykształcenia teologicznego ma jakiekolwiek prawo próbować osądzić czy papież popadł w herezję? Czy w ogóle powinien to roztrząsać? Gdzie jest granica co świecki może osądzać a co nie.
W kwestiach szczegółowych nie ma wypracowanego zgodnego stanowiska teologów.
UsuńZgodność jest co do tego, że w razie popadnięcia papieża w herezję, ów traci swój urząd i w takiej sytuacji najwyższą władzą w Kościele staje się kolegium biskupów, nie poszczególny biskup. Kolegium biskupów nie jest bliżej określone. Wydaje się, że nie musi to być większość liczebna. Co do kwestii zwołania konklawe w takiej sytuacji także nie ma wypracowanej procedury kanonicznej. Jest to szczególnie trudna kwestia w wypadku, gdy większość kolegium kardynalskiego została mianowana przez heretyka. Oczywiście każdy heretyk powinien zostać najpierw upomniany i mieć możliwość porzucenia herezji. W sytuacji braku ustalonej procedury kanonicznej pozostaje osobisty osąd każdego katolika w świetle prawd wiary katolickiej, co oczywiście nie ma mocy wiążącej kanonicznie, a wystarczy dla osobistego życia wiary.
Proszę Księdza. A jak to jest z tymi zwolennikami sekty "Świadków Jehowy" co twierdzą, że w oryginalnym wydaniu Ewangelii Mateusza gdzie Pan Jezus mówi "idźcie i nauczajcie wszystkie narody udzielając im chrztu w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego" nie pada formuła trynitarna powołując się na Euzebiusza z Cezarei? Powołują się też na Dzieje Apostolskie twierdząc, że Apostołowie udzielali chrztu "w imię Jezusa Chrystusa".
OdpowiedzUsuń